Działania niepożądane leku Beriate

Beriate jest produktem leczniczym zawierającym ludzki czynnik VIII krzepnięcia (FVIII), wytwarzanym z osocza ludzkich dawców. Dostępny jest w dawkach 250, 500, 1000 i 2000 j.m. w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Po rekonstytucji produkt zawiera 100 j.m./ml czynnika VIII (dla dawek 250/500/1000 j.m.) lub około 200 j.m./ml (dla dawki 2000 j.m.)¹. Lek stosowany jest głównie u pacjentów z hemofilią A, a w trakcie terapii mogą wystąpić różne działania niepożądane, o których lekarze prowadzący powinni być szczegółowo poinformowani.

Profil bezpieczeństwa leku Beriate

Podczas stosowania leku Beriate mogą wystąpić różne działania niepożądane, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości lub alergicznych, które obserwowane są bardzo rzadko. Te reakcje mogą obejmować szereg objawów, takich jak: obrzęk naczynioruchowy, pieczenie i kłucie w miejscu podania, dreszcze, napady gorąca, uogólniona pokrzywka, ból głowy, pokrzywka, spadek ciśnienia tętniczego krwi, letarg, nudności, niepokój, tachykardia, ucisk w klatce piersiowej, mrowienie, wymioty oraz świszczący oddech². W niektórych przypadkach te reakcje mogą rozwinąć się w ciężką anafilaksję, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym, co stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.

Istotnym zagrożeniem u pacjentów z hemofilią A podczas terapii czynnikiem VIII, w tym produktem Beriate, jest wytwarzanie przeciwciał neutralizujących, zwanych inhibitorami. Pojawienie się inhibitorów może manifestować się jako niewystarczająca odpowiedź kliniczna na leczenie. W takich przypadkach rekomendowany jest natychmiastowy kontakt ze specjalistycznym centrum leczenia hemofilii, gdyż obecność inhibitorów znacząco komplikuje terapię i wymaga specjalistycznego podejścia³.

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych i ich częstotliwość występowania

Działania niepożądane leku Beriate zostały skategoryzowane zgodnie z systemem klasyfikacji układów i narządów MedDRA oraz częstością ich występowania. Informacje te oparto na danych po wprowadzeniu produktu na rynek oraz literaturze naukowej⁴.

Częstości występowania działań niepożądanych definiuje się następująco:

• Bardzo często – występujące u ≥ 1/10 pacjentów
• Często – występujące u ≥ 1/100 do < 1/10 pacjentów
• Niezbyt często – występujące u ≥ 1/1 000 do < 1/100 pacjentów
• Rzadko – występujące u ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 pacjentów
• Bardzo rzadko – występujące u < 1/10 000 pacjentów
• Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

*PUL = pacjenci uprzednio leczeni, PUN = pacjenci uprzednio nieleczeni. Częstotliwość opiera się na badaniach wszystkich produktów FVIII, które obejmowały pacjentów z ciężką hemofilią typu A⁵.

Szczegółowe omówienie działań niepożądanych

Inhibitory czynnika VIII

Formowanie się inhibitorów przeciwko czynnikowi VIII jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych leczenia produktami zawierającymi czynnik VIII. Częstość występowania tego powikłania jest zróżnicowana i zależy od wcześniejszej historii leczenia pacjenta:

• Pacjenci uprzednio nieleczeni (PUN) – u tej grupy pacjentów inhibitory występują bardzo często (≥ 1/10 przypadków). Jest to związane z pierwszą ekspozycją organizmu na czynnik VIII, który rozpoznawany jest jako obca proteina⁶.
• Pacjenci uprzednio leczeni (PUL) – w tej grupie powikłanie występuje niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100 przypadków), co wynika z wcześniejszej ekspozycji i pewnego stopnia tolerancji immunologicznej na czynnik VIII⁷.

Klinicznie, obecność inhibitorów przejawia się brakiem lub zmniejszeniem skuteczności leczenia, a także może wymagać zwiększenia dawki czynnika VIII lub zmiany schematu terapeutycznego.

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości lub alergiczne na składniki leku Beriate występują bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów), jednak mogą mieć poważne konsekwencje. Mogą one przybierać różne formy, od miejscowych objawów po uogólnione, zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne⁸. Objawy mogą obejmować:

• Objawy skórne: pokrzywka (miejscowa lub uogólniona), świąd, obrzęk naczynioruchowy
• Objawy ze strony układu oddechowego: świszczący oddech, duszność, ucisk w klatce piersiowej
• Objawy ze strony układu krążenia: spadek ciśnienia tętniczego krwi, tachykardia, które mogą doprowadzić do wstrząsu
• Inne objawy: gorączka, dreszcze, ból głowy, nudności, wymioty, letarg, niepokój, mrowienie

W przypadku wystąpienia objawów reakcji nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać podawanie produktu i wdrożyć odpowiednie leczenie. W ciężkich przypadkach konieczne jest natychmiastowe postępowanie przeciwwstrząsowe⁹.

Gorączka

Gorączka jako działanie niepożądane występuje bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów)¹⁰. Może być objawem reakcji nadwrażliwości lub wystąpić niezależnie. W przypadku gorączki należy rozważyć możliwość infekcji jako przyczyny, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością.

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie stwierdzono różnic w profilu bezpieczeństwa leku Beriate u pacjentów pediatrycznych w porównaniu z dorosłymi. Częstość, rodzaj i nasilenie reakcji niepożądanych u dzieci są porównywalne do tych obserwowanych w populacji dorosłych¹¹. Należy jednak pamiętać, że u pacjentów uprzednio nieleczonych (PUN), którymi często są dzieci, ryzyko wytworzenia inhibitorów czynnika VIII jest bardzo wysokie.

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Porejestracyjne monitorowanie działań niepożądanych produktu Beriate jest istotnym elementem nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku¹².

Działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za lek¹³.