Właściwości farmakokinetyczne
Azithromycin ZIM 500 mg

Właściwości farmakokinetyczne azytromycyny

Azytromycyna charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej skuteczność kliniczną. Profil ten obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji i eliminacji leku z organizmu oraz zachowanie w określonych grupach pacjentów.

Wchłanianie i biodostępność

Po podaniu doustnym azytromycyna ulega dystrybucji w całym organizmie. Dostępność biologiczna leku wynosi około 37%. Maksymalne stężenia w osoczu są osiągane stosunkowo szybko, po upływie 2-3 godzin od momentu podania. Warto odnotować, że okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji z osocza jest ściśle skorelowany z okresem półtrwania w tkankach i mieści się w zakresie od 2 do 4 dni.¹

Dystrybucja tkankowa

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech farmakokinetycznych azytromycyny jest jej zdolność do osiągania wysokich stężeń tkankowych. Badania farmakokinetyczne wykazały, że stężenia azytromycyny w tkankach są znacząco wyższe niż w osoczu – nawet do 50 razy większe w porównaniu z maksymalnym stężeniem obserwowanym w osoczu. Ta właściwość świadczy o tym, że azytromycyna jest w dużym stopniu wiązana przez tkanki.²

Po zastosowaniu pojedynczej dawki 500 mg, stężenia azytromycyny w tkankach narządów docelowych, w tym płucach, migdałkach i gruczole krokowym, przekraczają wartości MIC90 (minimalne stężenie hamujące wzrost 90% szczepów) dla najczęściej występujących patogenów. Jest to istotne z punktu widzenia efektywności terapeutycznej leku.³

Dystrybucja w komórkach fagocytarnych

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły interesujących danych na temat zachowania azytromycyny w fagocytach. Zaobserwowano wysokie stężenia azytromycyny w tych komórkach, przy czym wyższe stężenia leku były uwalniane podczas aktywnej fagocytozy w porównaniu z niestymulowanymi fagocytami. Mechanizm ten prowadzi do uwalniania dużych ilości azytromycyny bezpośrednio w miejscu zakażenia, co ma istotne znaczenie dla skuteczności terapeutycznej.⁴

Eliminacja i metabolizm

Okres półtrwania azytromycyny w fazie eliminacji z osocza jest ściśle powiązany z okresem półtrwania w tkankach i wynosi od 2 do 4 dni. Eliminacja leku zachodzi wieloma drogami:⁵

• Około 12% dawki po podaniu dożylnym jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 3 dni.
• Wydalanie z żółcią stanowi jedną z głównych dróg eliminacji niezmienionego leku po podaniu doustnym.

W żółci obserwowano bardzo wysokie stężenia niezmienionej azytromycyny, a także 10 metabolitów powstałych w wyniku różnych procesów biotransformacji, takich jak:⁶

• N- i O-demetylacja
• Hydroksylacja pierścieni deoksyaminowych i aglikonowych
• Rozszczepianie koniugatów kladynozowych

Warto podkreślić, że porównanie wyników uzyskanych metodą chromatografii cieczowej i analizy mikrobiologicznej wskazuje, iż metabolity azytromycyny nie wykazują aktywności mikrobiologicznej.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U ochotników w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) odnotowano nieznacznie wyższe wartości AUC (pole pod krzywą stężenia leku we krwi w funkcji czasu) w schemacie 5-dawkowym w porównaniu z młodymi ochotnikami (poniżej 40 lat). Różnice te nie zostały jednak uznane za klinicznie istotne, dlatego dostosowanie dawki w tej grupie pacjentów nie jest zalecane.^{65 lat) obserwowano nieznacznie wyższe wartości AUC w schemacie 5-dawkowym niż u młodych ochotników (8}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Farmakokinetyka azytromycyny u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (GFR 10-80 mL/minutę) nie ulega znaczącym zmianom po podaniu pojedynczej dawki 1 g azytromycyny w postaci o natychmiastowym uwalnianiu.⁹

Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR poniżej 10 mL/minutę) zaobserwowano statystycznie istotne różnice w następujących parametrach farmakokinetycznych w porównaniu z grupą o prawidłowej czynności nerek:<sup data-drug="Azithromycin ZIM" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Statystycznie istotne różnice zaobserwowano w wartościach AUC 0–120 (8,8 µg xh/mL vs. 11,7 µg xh/mL), Cmax (1,0 µg/mL vs. 1,6 µg/mL) i Clr (2,3 mL/minutę/kg mc. vs. 0,2 mL/minutę/kg mc.) pomiędzy grupą z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR 10

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z łagodną (klasa A) do umiarkowanej (klasa B) chorobą wątroby nie odnotowano istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych azytromycyny w surowicy w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością wątroby. Interesującą obserwacją u tych pacjentów jest zwiększone wydalanie azytromycyny z moczem, co prawdopodobnie stanowi mechanizm kompensacyjny dla zmniejszonego klirensu wątrobowego.¹¹