Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna jako antybiotyk makrolidowy wchodzi w interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi lekarzy podczas ustalania terapii skojarzonej. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji leku Azithromycin Krka z innymi produktami leczniczymi, opracowany na podstawie badań farmakokinetycznych i doświadczeń klinicznych.¹

Leki zobojętniające sok żołądkowy

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne stosowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy z azytromycyną nie wpływa na całkowitą biodostępność, mimo że maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy może być zmniejszone o około 25%. Pacjenci leczeni azytromycyną nie powinni jednocześnie przyjmować leków zobojętniających. W przypadku konieczności zastosowania obu preparatów, azytromycynę należy podawać co najmniej godzinę przed lub 2 godziny po podaniu leków zobojętniających. Warto zaznaczyć, że jednorazowe podanie 20 ml wodorotlenku glinu z wodorotlenkiem magnezu (ko-magaldroks) nie wpływa na szybkość i zakres wchłaniania azytromycyny w postaci granulatu o przedłużonym uwalnianiu.²

Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT

Azytromycyny nie należy stosować jednocześnie z innymi substancjami czynnymi, które wydłużają odstęp QT, takimi jak hydroksychlorochina czy chlorochina, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca. Leki takie jak cyzapryd, metabolizowany w wątrobie przez enzym CYP3A4, w połączeniu z azytromycyną mogą powodować wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu i torsade de pointes, ponieważ antybiotyki makrolidowe hamują działanie tego enzymu.³

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Zaobserwowano, że jednoczesne podawanie azytromycyny z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, może prowadzić do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. W przypadku jednoczesnego stosowania azytromycyny i digoksyny należy wziąć pod uwagę możliwość zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy. Wymagana jest ścisła obserwacja kliniczna pacjenta podczas terapii azytromycyną i po jej zakończeniu, a w stosownych przypadkach należy oznaczać stężenie digoksyny w surowicy.⁴

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Azytromycyna wykazuje pewne interakcje z lekami stosowanymi w leczeniu zakażeń wirusowych, jednak większość z nich nie ma istotnego znaczenia klinicznego:

• Zydowudyna: Azytromycyna w pojedynczych dawkach 1000 mg oraz wielokrotnych dawkach 600 mg lub 1200 mg wywiera niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu. Jednakże azytromycyna zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (aktywny metabolit) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może mieć korzystne działanie kliniczne.⁵
• Dydanozyna: Jednoczesne podawanie azytromycyny (1200 mg/dobę) z dydanozyną (400 mg/dobę) u pacjentów z HIV nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny w porównaniu do placebo.⁶
• Efawirenz: Jednoczesne podawanie azytromycyny (600 mg jednorazowo) z efawirenzem (400 mg/dobę przez 7 dni) nie powoduje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.⁷
• Indynawir: Pojedyncza dawka 1200 mg azytromycyny nie wywiera istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.⁸
• Nelfinawir: Jednoczesne podawanie azytromycyny (1200 mg) z nelfinawirem w stanie stacjonarnym (750 mg trzy razy na dobę) prowadzi do zwiększenia stężenia azytromycyny, jednak nie zaobserwowano klinicznie istotnych działań niepożądanych i nie jest konieczna modyfikacja dawki.⁹

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Chociaż azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje poprzez układ wątrobowy cytochromu P450 i nie zachodzi w jej przypadku indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny, szczególnie z tymi o wąskim indeksie terapeutycznym.¹⁰

• Astemizol i alfentanyl: Brak jest danych dotyczących interakcji z tymi lekami, jednak należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania, ponieważ mogą nasilać swoje działanie, podobnie jak w przypadku erytromycyny.¹¹
• Atorwastatyna: Jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg/dobę) i azytromycyny (500 mg/dobę) nie prowadzi do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano pojedyncze przypadki rabdomiolizy u pacjentów otrzymujących azytromycynę razem ze statynami.¹²
• Karbamazepina: W badaniach u zdrowych ochotników nie obserwowano istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej czynnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.¹³
• Triazolobenzodiazepiny: Azytromycyna (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) podawana jednocześnie z triazolamem (0,125 mg w 2. dniu) nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu w porównaniu do triazolamu podawanego z placebo.¹⁴
• Midazolam: U zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg/dobę przez 3 dni) nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.¹⁵
• Teofilina: Nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny zdrowym ochotnikom. Ponieważ jednak obserwowano interakcje podczas jednoczesnego stosowania teofiliny z innymi antybiotykami makrolidowymi, zaleca się obserwację objawów zwiększenia stężenia teofiliny we krwi.¹⁶

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W badaniach farmakokinetycznych azytromycyna nie powodowała zmiany działania przeciwzakrzepowego warfaryny podanej w pojedynczej dawce 15 mg. Jednak po wprowadzeniu leku do obrotu opisywano przypadki nasilenia działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Chociaż nie ustalono bezpośredniego związku przyczynowego, zaleca się zwiększenie częstości kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy pochodnych kumaryny.¹⁷

Interakcje z innymi grupami leków

• Cetyryzyna: U zdrowych ochotników jednoczesne podawanie przez 5 dni azytromycyny z cetyryzyną (20 mg) nie prowadzi do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT.¹⁸
• Cymetydyna: Pojedyncza dawka cymetydyny podana 2 godziny przed podaniem azytromycyny nie wpływa na farmakokinetykę azytromycyny.¹⁹
• Cyklosporyna: Podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporyny w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc. prowadzi do istotnego zwiększenia Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych produktów. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.²⁰
• Flukonazol: Jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpływa na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniają się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, jednak obserwowano klinicznie nieistotne zmniejszenie wartości Cmax azytromycyny (18%).²¹
• Metyloprednizolon: W badaniach interakcji farmakokinetycznych u zdrowych ochotników azytromycyna nie wykazuje istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.²²
• Pochodne ergotaminy: Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia alkaloidami sporyszu (ergotyzm) nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy.²³
• Ryfabutyna: Jednoczesne stosowanie azytromycyny i ryfabutyny nie ma wpływu na stężenia w osoczu żadnej z tych substancji czynnych. U pacjentów, u których zastosowano jednoczesne leczenie azytromycyną i ryfabutyną, obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiązana jest ze stosowaniem ryfabutyny, nie potwierdzono związku przyczynowego z jednoczesnym stosowaniem z azytromycyną.²⁴
• Syldenafil: U zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (500 mg/dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego metabolitu.²⁵
• Terfenadyna: W badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Opisywano rzadkie przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów.²⁶
• Trimetoprim z sulfametoksazolem: Jednoczesne stosowanie trimetoprimu z sulfametoksazolem (160 mg i 800 mg) przez 7 dni z azytromycyną (1200 mg w 7. dniu) nie wpływa na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu.²⁷

Interakcje leku Azithromycin Krka z alkoholem

Chociaż nie ma bezpośrednich dowodów na istotne interakcje farmakodynamiczne lub farmakokinetyczne między azytromycyną a alkoholem, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu. Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego związane ze stosowaniem antybiotyków makrolidowych, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka.

Ponadto, spożywanie alkoholu podczas terapii antybiotykowej może ogólnie osłabiać odpowiedź immunologiczną organizmu, co może zmniejszać skuteczność leczenia infekcji. Zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas kuracji azytromycyną dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych.

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie azytromycyny może dodatkowo obciążać wątrobę, co powinno być bezwzględnie unikane ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia hepatotoksyczności.

Tabela interakcji leku Azithromycin Krka z innymi lekami