Dawkowanie klozapiny – informacje podstawowe

Dawkowanie preparatu Ayupil (klozapina) wymaga indywidualnego dostosowania dla każdego pacjenta. Priorytetem jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki leku. W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia niedociśnienia, napadów padaczkowych i sedacji polekowej niezbędne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas zwiększania dawki oraz stosowanie schematów dawkowania z dawkami podzielonymi.¹

Terapię produktem Ayupil można rozpocząć wyłącznie u pacjentów spełniających kryteria hematologiczne: liczba białych krwinek (WBC) ≥3500/mm³ (3,5×10⁹/l), a liczba neutrofili (ANC) ≥2000/mm³ (2,0×10⁹/l), według standardowych norm.²

Dostępne postacie leku

Ayupil dostępny jest w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w czterech dawkach: 12,5 mg, 25 mg, 100 mg i 200 mg. Wszystkie tabletki mają kolor żółty, okrągły kształt i płaską powierzchnię. Różnią się średnicą oraz oznaczeniami – wszystkie mają wytłoczony napis „C7PN” po jednej stronie i odpowiednią wartość dawki po drugiej stronie.³

Schematy dawkowania w różnych wskazaniach

Schizofrenia oporna na leczenie

W schizofenii opornej na leczenie stosuje się następujący schemat dawkowania:⁴

• Rozpoczynanie leczenia: 12,5 mg raz lub dwa razy na dobę w pierwszej dobie leczenia, następnie 25 mg raz lub dwa razy na dobę w drugiej dobie. Przy dobrej tolerancji leku, dawkę dobową można stopniowo zwiększać o 25 mg do 50 mg, aby osiągnąć dawkę docelową do 300 mg na dobę w ciągu 2-3 tygodni. W razie potrzeby, dawkę dobową można dalej zwiększać o 50 mg do 100 mg w odstępach 3-4 dni lub, optymalnie, co tydzień.⁵
• Zakres dawek terapeutycznych: U większości pacjentów działanie przeciwpsychotyczne występuje po podaniu dawek 200-450 mg na dobę, w dawkach podzielonych. Całkowitą dawkę dobową można dzielić na nierówne części, przy czym dawkę większą należy podawać wieczorem przed snem.⁶
• Dawka maksymalna: W przypadkach gdy konieczne jest uzyskanie pełnej korzyści klinicznej, można zwiększać dawkę (nie więcej niż o 100 mg jednorazowo) do dawki dobowej 900 mg. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (zwłaszcza napadów drgawkowych) przy dawkach powyżej 450 mg na dobę.⁷
• Dawka podtrzymująca: Po uzyskaniu optymalnego efektu terapeutycznego, u wielu pacjentów można prowadzić skuteczne leczenie podtrzymujące mniejszymi dawkami. Zaleca się ostrożne stopniowe zmniejszanie dawki. Leczenie podtrzymujące należy kontynuować przez co najmniej 6 miesięcy. Jeśli dawka dobowa nie przekracza 200 mg, lek można podawać raz na dobę, wieczorem.⁸

Zaburzenia psychotyczne w chorobie Parkinsona

W przypadku zaburzeń psychotycznych w przebiegu choroby Parkinsona, gdy inne metody leczenia okazały się nieskuteczne, stosuje się następujący schemat:⁹

• Rozpoczynanie leczenia: Dawka początkowa nie może przekraczać 12,5 mg na dobę, podawana wieczorem. Dawkę dobową można następnie stopniowo zwiększać o 12,5 mg, maksymalnie dwukrotnie w ciągu tygodnia, aby osiągnąć dawkę docelową 50 mg w ciągu 2 tygodni. Zaleca się podawanie całkowitej dawki dobowej raz na dobę, wieczorem.¹⁰
• Zakres dawek terapeutycznych: Standardowa dawka podtrzymująca wynosi zazwyczaj 25-37,5 mg na dobę. Jeśli po leczeniu dawką 50 mg przez co najmniej tydzień nie uzyskano satysfakcjonującej odpowiedzi terapeutycznej, dawkę można zwiększać o 12,5 mg tygodniowo, zachowując szczególną ostrożność.¹¹
• Dawka maksymalna: Dawkę powyżej 50 mg na dobę należy stosować tylko w wyjątkowych przypadkach. Dawka maksymalna nie może przekraczać 100 mg na dobę.¹²

Podczas pierwszych tygodni leczenia należy regularnie kontrolować ciśnienie krwi. Zwiększanie dawki należy ograniczyć lub odroczyć w przypadku wystąpienia: niedociśnienia ortostatycznego, nadmiernej sedacji czy stanu splątania.¹³

Po całkowitym ustąpieniu objawów psychotycznych przez co najmniej 2 tygodnie, można zwiększyć dawkę leków przeciwparkinsonowskich, jeśli jest to wskazane ze względu na funkcje ruchowe. W przypadku nawrotu objawów psychotycznych, można zwiększyć dawkę Ayupilu o 12,5 mg tygodniowo do maksymalnej dawki 100 mg, podawanej raz lub w dwóch dawkach podzielonych na dobę.¹⁴

Zalecenia dotyczące rozpoczęcia i zakończenia leczenia

Rozpoczęcie terapii i wznowienie leczenia

Zamiana z innych leków przeciwpsychotycznych na Ayupil wymaga szczególnej uwagi. Zasadniczo nie zaleca się podawania Ayupilu w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi. Jeżeli konieczne jest rozpoczęcie leczenia Ayupilem u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwpsychotyczne, zaleca się najpierw przerwanie leczenia tymi lekami poprzez stopniowe zmniejszanie ich dawek.¹⁵

W przypadku wznowienia leczenia po przerwie, należy uwzględnić czas od przyjęcia ostatniej dawki:¹⁶

• Jeśli od ostatniej dawki Ayupilu upłynęły 2 dni, leczenie należy wznowić podając 12,5 mg raz lub dwa razy na dobę w pierwszej dobie.¹⁷
• Przy dobrej tolerancji, możliwe jest szybsze zwiększanie dawki niż zalecane u pacjentów rozpoczynających leczenie Ayupilem po raz pierwszy.¹⁸
• U pacjentów, u których wystąpiło zatrzymanie czynności serca lub oddechowej podczas początkowej fazy leczenia, ale osiągnięto u nich dawkę terapeutyczną, ponowne zwiększanie dawki należy prowadzić z wyjątkową ostrożnością.¹⁹

Zakończenie leczenia

Zakończenie leczenia Ayupilem powinno odbywać się stopniowo:

• W schizofenii opornej na leczenie: zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w okresie 1-2 tygodni.²⁰
• W zaburzeniach psychotycznych w chorobie Parkinsona: zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki o 12,5 mg w czasie przynajmniej jednego tygodnia (najlepiej dwóch).²¹

W razie konieczności nagłego przerwania leczenia, należy uważnie obserwować pacjenta w celu wykrycia działań związanych z przerwaniem leczenia.²² W przypadku wystąpienia neutropenii czy agranulocytozy należy natychmiast przerwać leczenie i zapewnić ścisłą kontrolę psychiatryczną, ponieważ objawy mogą szybko powrócić.²³

Szczegółowe zalecenia dla poszczególnych grup pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby powinni stosować Ayupil z zachowaniem szczególnej ostrożności. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów czynnościowych wątroby.²⁴

Dzieci i młodzież

Nie przeprowadzono badań z udziałem dzieci i młodzieży. Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność Ayupilu u pacjentów poniżej 16 roku życia nie zostały ustalone. Leku nie należy stosować w tej grupie wiekowej do czasu uzyskania dodatkowych danych.²⁵

Pacjenci w wieku podeszłym

U pacjentów w wieku 60 lat i starszych należy rozpoczynać leczenie od szczególnie małych dawek: 12,5 mg podane jednorazowo w pierwszej dobie leczenia, a następnie zwiększać dawkę nie więcej niż o 25 mg na dobę.²⁶

Interakcje lekowe wpływające na dawkowanie

Zaleca się dostosowanie dawki u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmują leki wykazujące interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z Ayupilem, takie jak benzodiazepiny czy selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).²⁷

Sposób podawania

Ayupil podaje się doustnie. Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej należy stosować w następujący sposób: natychmiast po otwarciu blistra lub butelki, należy suchą ręką wyjąć tabletkę i umieścić całą na języku. Rozpad tabletek następuje szybko w ślinie, co ułatwia ich połknięcie.²⁸