Właściwości farmakokinetyczne
Augmentin 500 mg + 125 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Augmentin (500 mg + 125 mg)

Właściwości farmakokinetyczne leku Augmentin, zawierającego 500 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego, charakteryzują złożony proces, od wchłaniania przez dystrybucję, metabolizm, aż po eliminację obu substancji czynnych z organizmu. Szczegółowa analiza tych procesów pozwala na optymalizację terapii i dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.¹

Wchłanianie substancji czynnych

Amoksycylina i kwas klawulanowy po podaniu doustnym ulegają całkowitej dysocjacji w wodnych roztworach w zakresie fizjologicznego pH. Oba składniki charakteryzują się szybkim i dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Biodostępność obu substancji czynnych wynosi około 70%. Krzywe stężeń obu składników w osoczu wykazują podobny przebieg, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (T_max) wynosi około 1 godziny.²

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych ochotników, którym podawano lek Augmentin w dawce 500 mg + 125 mg trzy razy na dobę na czczo, wykazały następujące parametry farmakokinetyczne:³

Warto podkreślić, że stężenia amoksycyliny i kwasu klawulanowego występujące w surowicy po podaniu leku Augmentin są podobne do stężeń uzyskanych po doustnym podaniu równoważnych, oddzielnie podawanych dawek obu substancji.⁴

Dystrybucja w organizmie

Z całkowitej ilości leku obecnego w osoczu, około 25% kwasu klawulanowego i 18% amoksycyliny jest związane z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny i około 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego.⁵

Po podaniu dożylnym zarówno amoksycylinę jak i kwas klawulanowy wykryto w:⁶

• pęcherzyku żółciowym – gdzie osiągają stężenia terapeutyczne
• tkankach narządów jamy brzusznej – co ma istotne znaczenie w leczeniu zakażeń wewnątrzbrzusznych
• skórze – co warunkuje skuteczność w zakażeniach skóry i tkanek miękkich
• tkance tłuszczowej – wpływając na dystrybucję leku u pacjentów z różną masą ciała
• mięśniach – istotne przy zakażeniach tkanek miękkich
• płynach ustrojowych: płynie maziowym, płynie otrzewnowym, żółci i ropie – umożliwiając działanie przeciwbakteryjne w tych lokalizacjach

Amoksycylina nie przenika w wystarczającym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ogranicza jej zastosowanie w zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego.⁷

Badania na zwierzętach nie dostarczyły dowodów na znaczącą retencję tkankową pochodnych żadnego ze składników leku. Zarówno amoksycylinę, jak i kwas klawulanowy (w śladowych ilościach) można wykryć w mleku kobiecym. Dodatkowo wykazano, że oba składniki przenikają przez barierę łożyskową.⁸

Metabolizm

Amoksycylina jest częściowo metabolizowana w organizmie. Jest wydalana z moczem w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego w ilościach odpowiadających 10-25% początkowej dawki.⁹

Kwas klawulanowy u ludzi podlega intensywnym procesom metabolicznym i jest wydalany różnymi drogami:¹⁰

• z moczem – główna droga eliminacji metabolitów
• z kałem – część metabolitów wydalana jest drogą przewodu pokarmowego
• jako dwutlenek węgla z wydychanym powietrzem – świadczący o zachodzących procesach dekarboksylacji

Eliminacja

Główną drogą wydalania amoksycyliny są nerki, natomiast kwas klawulanowy jest wydalany zarówno przez nerki, jak i w mechanizmie pozanerkowym.¹¹

U osób zdrowych średni okres półtrwania w fazie eliminacji amoksycyliny z kwasem klawulanowym wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity około 25 l/godz. W pierwszych 6 godzinach od momentu podania doustnej dawki leku Augmentin (250 mg + 125 mg lub 500 mg + 125 mg w postaci tabletek), około 60-70% amoksycyliny i 40-65% kwasu klawulanowego jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem.¹²

W okresie 24 godzin 50-85% amoksycyliny i 27-60% kwasu klawulanowego jest wydalane z moczem. Należy zauważyć, że największa ilość kwasu klawulanowego jest wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu, co ma istotne znaczenie dla utrzymania odpowiednich stężeń terapeutycznych.¹³

Istotną interakcją jest wpływ probenecydu na farmakokinetykę składników leku Augmentin. Jednoczesne podanie probenecydu opóźnia wydalanie amoksycyliny, natomiast nie wpływa na nerkowe wydalanie kwasu klawulanowego.¹⁴

Farmakokinetyka w populacjach specjalnych

Wpływ wieku

Farmakokinetyka amoksycyliny i kwasu klawulanowego wykazuje pewne różnice w zależności od wieku pacjenta:¹⁵

• Małe dzieci (od 3 miesięcy do 2 lat) – okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji nie różni się od wartości obserwowanych u dzieci starszych i dorosłych
• Bardzo małe dzieci (w tym wcześniaki) w pierwszym tygodniu życia – wykazują niedojrzałość nerkowej drogi wydalania, dlatego leku nie należy podawać częściej niż dwa razy na dobę¹⁶
• Osoby w podeszłym wieku – mogą wykazywać zmniejszoną czynność nerek, co wymaga starannego dobierania dawek i potencjalnie monitorowania czynności nerek¹⁷

Wpływ płci

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych mężczyzn i kobiet po doustnym podaniu amoksycyliny z kwasem klawulanowym nie wykazały znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę obu składników aktywnych.¹⁸

Wpływ zaburzeń czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce leku Augmentin. Całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym zmniejsza się proporcjonalnie do zmniejszającej się wydolności nerek. Zmniejszenie klirensu jest bardziej wyraźne w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, ponieważ proporcjonalnie większa część amoksycyliny wydalana jest drogą nerkową.¹⁹

W związku z powyższym, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy odpowiednio modyfikować dawkowanie, aby zapobiegać niepożądanej kumulacji amoksycyliny, jednocześnie utrzymując odpowiednie stężenia terapeutyczne kwasu klawulanowego.²⁰

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby farmakokinetyka leku może ulec zmianie. Podczas stosowania leku Augmentin w tej grupie pacjentów zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności w dawkowaniu oraz regularne monitorowanie parametrów czynności wątroby.²¹ Związane jest to głównie z procesami metabolicznymi, którym podlega szczególnie kwas klawulanowy, oraz wydalaniem składników leku z żółcią.