Działania niepożądane
Aprepitant Aurovitas 125 mg/80 mg

Profil bezpieczeństwa aprepitantu został oceniony u około 6500 dorosłych oraz 184 pacjentów pediatrycznych, głównie w kontekście profilaktyki nudności i wymiotów związanych z chemioterapią o wysokim (HEC) i umiarkowanym (MEC) ryzyku. U dorosłych z HEC najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak czkawka (4,6% vs 2,9%), podwyższenie aktywności AlAT (2,8% vs 1,1%), niestrawność (2,6% vs 2,0%), zaparcia (2,4% vs 2,0%), ból głowy (2,0% vs 1,8%) oraz zmniejszenie łaknienia (2,0% vs 0,5%). W populacji MEC najczęściej zgłaszano zmęczenie (1,4% vs 0,9%), a u dzieci czkawkę (3,3% vs 0,0%) i zaczerwienienie twarzy (1,1% vs 0,0%). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Monitorowanie enzymów wątrobowych, liczby neutrofili oraz stężenia sodu jest kluczowe podczas terapii aprepitantem.

Działania niepożądane aprepitantu – profil bezpieczeństwa stosowania

Profil bezpieczeństwa aprepitantu został dokładnie zbadany u około 6500 dorosłych pacjentów w ponad 50 badaniach klinicznych oraz u 184 pacjentów pediatrycznych w 2 głównych badaniach klinicznych. Zebrane dane pozwalają na szczegółową ocenę potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku u pacjentów poddawanych chemioterapii przeciwnowotworowej o wysokim (HEC) oraz umiarkowanym (MEC) ryzyku wymiotów.1

Najczęstsze działania niepożądane

U dorosłych pacjentów otrzymujących chemioterapię o wysokim ryzyku wymiotów (HEC), najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi, występującymi częściej w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu do standardowej terapii, były: czkawka (4,6% vs 2,9%), zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (2,8% vs 1,1%), niestrawność (2,6% vs 2,0%), zaparcie (2,4% vs 2,0%), ból głowy (2,0% vs 1,8%) oraz zmniejszenie łaknienia (2,0% vs 0,5%).2

Z kolei u pacjentów otrzymujących chemioterapię o umiarkowanym ryzyku wymiotów (MEC), najczęstszym działaniem niepożądanym, zgłaszanym częściej w grupie leczonej aprepitantem, było zmęczenie (1,4% vs 0,9%).3

W populacji pediatrycznej najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi, występującymi częściej w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z grupą kontrolną, były czkawka (3,3% vs 0,0%) oraz zaczerwienienie twarzy (1,1% vs 0,0%).4

Reakcje nadwrażliwości i poważne działania niepożądane

W trakcie stosowania aprepitantu odnotowano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne, choć ich dokładna częstość występowania nie mogła zostać określona na podstawie dostępnych danych. Do poważnych działań niepożądanych należą również rzadko występujące przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka.5

Szczegółowa lista działań niepożądanych aprepitantu

Poniższa tabela przedstawia kompletny wykaz działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Obejmuje ona działania niepożądane występujące z większą częstością u pacjentów leczonych aprepitantem w porównaniu do standardowej terapii. Kategorie częstości występowania ustalono głównie na podstawie badań z udziałem dorosłych, przy czym częstości obserwowane u dzieci i młodzieży były podobne lub mniejsze, z wyjątkami wskazanymi w tabeli.6

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis kliniczny
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenie drożdżakowe Rzadko Dotyczy zakażeń grzybiczych głównie górnych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego
Infekcje gronkowcowe Rzadko Zakażenia wywołane przez bakterie z rodzaju Staphylococcus
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Gorączka neutropeniczna Niezbyt często Gorączka z obniżeniem liczby neutrofili, stanowiąca stan zagrożenia życia
Niedokrwistość Niezbyt często Obniżenie stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne Nieznana Objawy mogą obejmować wysypkę, świąd, trudności w oddychaniu, niedociśnienie
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Często Spadek apetytu mogący prowadzić do utraty masy ciała
Nadmierne pragnienie Rzadko Zwiększone uczucie pragnienia niewspółmierne do zapotrzebowania organizmu
Zaburzenia psychiczne Niepokój Niezbyt często Uczucie lęku i napięcia psychicznego
Dezorientacja Rzadko Zaburzenie orientacji co do czasu, miejsca i/lub osoby
Euforia Rzadko Nieadekwatnie podwyższony nastrój
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Często Różnego rodzaju i lokalizacji dolegliwości bólowe głowy
Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie wirowania, braku równowagi
Senność Niezbyt często Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem czuwania
Zaburzenia funkcji poznawczych, letarg, zaburzenia smaku Rzadko Problemy z pamięcią, koncentracją, apatia, zmiany w odczuwaniu smaków
Zaburzenia oka Zapalenie spojówek Rzadko Stan zapalny spojówki oka z zaczerwienieniem i łzawieniem
Zaburzenia ucha i błędnika Szum w uszach Rzadko Słyszenie dźwięków (szumu, dzwonienia) bez zewnętrznego źródła dźwięku
Zaburzenia serca Kołatanie serca Niezbyt często Świadomość własnego bicia serca, często z uczuciem dyskomfortu
Bradykardia, zaburzenia sercowo-naczyniowe Rzadko Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń/min, inne nieprawidłowości w układzie krążenia
Zaburzenia naczyniowe Uderzenia gorąca/zaczerwienienie twarzy Niezbyt często Nagłe uczucie ciepła, zwykle z widocznym zaczerwienieniem skóry
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Czkawka Często Mimowolne, rytmiczne skurcze przepony z charakterystycznym dźwiękiem
Ból jamy ustnej i gardła, kichanie, kaszel, spływanie wydzieliny po tylnej stronie gardła, podrażnienie gardła Rzadko Różnorodne dolegliwości ze strony górnych dróg oddechowych
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcie, niestrawność Często Trudności z wypróżnianiem, uczucie dyskomfortu po posiłku
Kwaśne odbijanie, nudności, wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy, ból brzucha, suchość jamy ustnej, wzdęcie Niezbyt często Różnorodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
Perforujący wrzód dwunastnicy, zapalenie jamy ustnej, wzdęcie brzucha, twarde stolce, zapalenie okrężnicy w przebiegu neutropenii Rzadko Poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, mogące zagrażać życiu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, trądzik Niezbyt często Różne zmiany skórne typu grudkowo-krostkowego
Nadwrażliwość na światło, nadmierna potliwość, łojotok, zmiany skórne, swędząca wysypka, zespół Stevensa-Johnsona/toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Rzadko Obejmuje ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne
Świąd, pokrzywka Nieznana Swędzenie skóry, charakterystyczne bąble pokrzywkowe
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Słabość mięśni, skurcze mięśni Rzadko Osłabienie siły mięśniowej, mimowolne skurcze mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Trudności w oddawaniu moczu Niezbyt często Problemy z rozpoczęciem lub kontrolowaniem mikcji
Częstomocz Rzadko Zwiększona częstość oddawania moczu
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Uczucie zmęczenia Często Ogólne osłabienie, brak energii
Osłabienie, złe samopoczucie Niezbyt często Ogólne pogorszenie stanu, dyskomfort
Obrzęki, dolegliwości w obrębie klatki piersiowej, zaburzenia chodu Rzadko Zatrzymanie płynów w tkankach, dyskomfort w klatce piersiowej, trudności z chodzeniem
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności AlAT Często Podwyższony poziom enzymu wątrobowego w badaniach krwi
Zwiększenie aktywności AspAT, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej Niezbyt często Podwyższone poziomy enzymów wątrobowych w badaniach krwi
Obecność krwinek czerwonych w moczu, obniżenie stężenia sodu we krwi, zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie liczby neutrofili, obecność glukozy w moczu, wzmożone wydalanie moczu Rzadko Różnorodne nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Dodatkowe działania niepożądane w zapobieganiu nudnościom i wymiotom pooperacyjnym

U dorosłych pacjentów leczonych aprepitantem w celu profilaktyki nudności i wymiotów po zabiegach chirurgicznych (PONV) zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane, występujące częściej niż w przypadku ondansetronu. Należą do nich: ból w nadbrzuszu, nieprawidłowe dźwięki w jelitach, zaparcie, upośledzenie wymowy, duszność, niedoczulica, bezsenność, zwężenie źrenicy, nudności, zaburzenia zmysłów, dyskomfort w żołądku, niedrożność przepuszczająca, zmniejszenie ostrości widzenia oraz świszczący oddech.7

Bezpieczeństwo stosowania w dłuższym okresie

Rodzaje i częstość występowania działań niepożądanych obserwowanych u dorosłych podczas wielokrotnego stosowania produktu w badaniach z zastosowaniem HEC oraz MEC, przedłużonego nawet do 6 dodatkowych cykli chemioterapii, były na ogół podobne do tych obserwowanych w 1. cyklu. Potwierdza to dodatkowe badanie kliniczne z leczoną aktywnie grupą kontrolną u 1169 dorosłych pacjentów otrzymujących aprepitant i HEC, w którym profil działań niepożądanych był zasadniczo podobny do obserwowanego w innych badaniach z zastosowaniem HEC i aprepitantu.8

Zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Działania niepożądane istotne klinicznie

Szczególnej uwagi wymagają rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, takie jak:

  • Reakcje anafilaktyczne – mogą wystąpić nagle i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej
  • Zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – ciężkie reakcje skórne z wysoką śmiertelnością
  • Perforujący wrzód dwunastnicy – stanowi zagrożenie życia wymagające pilnej interwencji chirurgicznej
  • Zapalenie okrężnicy w przebiegu neutropenii – poważne powikłanie u pacjentów w immunosupresji

Monitorowanie parametrów laboratoryjnych

Podczas terapii aprepitantem należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie:

  • Enzymów wątrobowych – ze względu na częste zwiększenie aktywności AlAT oraz rzadziej AspAT i fosfatazy zasadowej
  • Liczby neutrofili – szczególnie u pacjentów otrzymujących mielosupresyjną chemioterapię
  • Stężenia sodu – ze względu na rzadkie przypadki hiponatremii

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl