Działania niepożądane
Alpragen 1 mg
Alprazolam, jako benzodiazepina, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstszą jest senność występująca u około 10% pacjentów, zwykle ustępująca po kilku dniach lub po redukcji dawki. Lek charakteryzuje się wysokim potencjałem uzależniającym, zarówno fizycznym, jak i psychicznym, a nagłe odstawienie może prowadzić do objawów abstynencyjnych, takich jak skurcze mięśni, wymioty, drżenia, a nawet drgawki. Reakcje paradoksalne, w tym pobudzenie, agresja, urojenia i psychozy, są szczególnie niebezpieczne u osób starszych. Ponadto, stosowanie alprazolamu może powodować zaburzenia pamięci, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki, oraz nietypowe zachowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami psychicznymi lub współistniejącym nadużywaniem substancji.
Działania niepożądane leku Alpragen
Alpragen (alprazolam) należy do grupy benzodiazepin i podobnie jak inne leki z tej grupy może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest senność, która występuje u 10% pacjentów poddanych terapii, jednak zazwyczaj ulega ona zmniejszeniu po kilku dniach stosowania leku lub po redukcji dawki1.
Uzależnienie i objawy odstawienia
Istotnym aspektem farmakoterapii alprazolamem jest jego potencjał uzależniający. Stosowanie leku, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do rozwoju uzależnienia fizycznego. Nagłe przerwanie leczenia może skutkować wystąpieniem objawów odstawienia lub objawów z odbicia. Należy również pamiętać o możliwości rozwoju uzależnienia psychicznego2.
Objawy odstawienia mogą pojawić się po szybkim zmniejszeniu dawki lub nagłym odstawieniu benzodiazepin, w tym alprazolamu. Spektrum objawów abstynencyjnych jest szerokie – od łagodnej dysforii i bezsenności do poważnego zespołu obejmującego skurcze mięśni i brzucha, wymioty, pocenie się, drżenie oraz konwulsje. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem nagłego odstawienia leku są drgawki3.
Reakcje paradoksalne
Alprazolam, podobnie jak inne benzodiazepiny, może powodować tzw. reakcje paradoksalne na lek. Należą do nich: niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, urojenia, wybuchy gniewu, koszmary senne, omamy, psychozy i inne niepożądane efekty behawioralne. Reakcje te mogą mieć bardzo ciężki przebieg. Szczególnie narażeni na ich wystąpienie są pacjenci w podeszłym wieku4.
Niepamięć i zaburzenia behawioralne
Niepamięć może wystąpić przy stosowaniu dawek terapeutycznych alprazolamu, a ryzyko jej wystąpienia rośnie wraz ze zwiększaniem dawki. Niepamięć może być powiązana z nietypowym zachowaniem5.
Warto zaznaczyć, że w wielu zgłoszonych przypadkach niepożądanych zmian w zachowaniu pacjenci otrzymywali jednocześnie inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy lub stwierdzono u nich współistniejące choroby psychiczne. Szczególnie narażeni na tego typu działania niepożądane są pacjenci z wywiadem obejmującym pograniczne zaburzenie osobowości, zachowania gwałtowne i agresywne oraz nadużywanie alkoholu lub środków odurzających6.
U pacjentów z zespołem stresu pourazowego po zaprzestaniu stosowania alprazolamu zgłaszano występowanie drażliwości, wrogości i natrętnych myśli7.
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą szczegółowe zestawienie działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia alprazolamem, wraz z częstością ich występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA8:
| Klasyfikacja układów i narządów MedDRA | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często | Zakażenia górnych dróg oddechowych | Mogą objawiać się nieżytem nosa, bólem gardła, kaszel, uczuciem zatkanego nosa |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Zwiększona skłonność do powstawania siniaków | Łatwiejsze powstawanie wybroczyn i krwiaków podskórnych |
| Nieznana | Agranulocytoza | Ciężkie zaburzenie hematologiczne charakteryzujące się znacznym zmniejszeniem liczby granulocytów we krwi | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana | Hiperprolaktynemia | Zwiększone stężenie prolaktyny w surowicy, mogące prowadzić do mlekotoku, zaburzeń miesiączkowania, ginekomastii |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Nieznana | Zwiększenie apetytu | Może prowadzić do przyrostu masy ciała |
| Nieznana | Zmniejszenie apetytu | Może prowadzić do utraty masy ciała i niedożywienia | |
| Zaburzenia psychiczne | Nieznana | Drażliwość | Zwiększona podatność na irytację, rozdrażnienie |
| Nieznana | Depresja | Istniejące wcześniej zaburzenia depresyjne mogą ujawnić się podczas stosowania benzodiazepin | |
| Nieznana | Zaburzenia snu | Bezsenność, nadmierna senność, zaburzenia architektoniki snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy | Różnego typu i o różnym nasileniu bóle głowy |
| Bardzo często | Senność | Występuje u 10% leczonych, zazwyczaj ustępuje po kilku dniach lub po zmniejszeniu dawki | |
| Często | Zaburzenia pamięci | Problemy z zapamiętywaniem i przypominaniem informacji | |
| Często | Zawroty głowy | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Często | Zaburzenia mowy | Problemy z artykulacją, dyzartria | |
| Często | Ataksja | Zaburzenia koordynacji ruchowej | |
| Często | Sedacja | Stan przygnębienia, uspokojenia | |
| Nieznana | Parestezje | Nieprawidłowe czucie: mrowienie, drętwienie, pieczenie | |
| Nieznana | Dyskineza | Zaburzenia ruchowe, mimowolne ruchy | |
| Nieznana | Zaburzenia koordynacji | Trudności w wykonywaniu precyzyjnych ruchów | |
| Nieznana | Drżenia | Mimowolne drżenie części ciała | |
| Nieznana | Zaburzenia równowagi | Problemy z utrzymaniem stabilnej postawy | |
| Nieznana | Trudności z koncentracją | Problemy ze skupieniem uwagi | |
| Nieznana | Nadmierna senność | Patologicznie nasilona senność, trudności z utrzymaniem czuwania | |
| Nieznana | Letarg | Stan spowolnienia psychoruchowego, apatii | |
| Nieznana | Omdlenie | Krótkotrwała utrata przytomności | |
| Nieznana | Niepamięć | Zaburzenia pamięci, częściej przy wyższych dawkach, mogą być powiązane z nietypowym zachowaniem | |
| Nieznana | Drgawki | Napady drgawkowe o różnym charakterze i nasileniu | |
| Nieznana | Niezborność ruchów | Zaburzenia precyzji ruchów | |
| Nieznana | Zaburzenia smaku | Zmiany w odczuwaniu smaku | |
| Zaburzenia układu nerwowego (c.d.) | Nieznana | Napady częściowe | Drgawki ograniczone do określonego obszaru mózgu |
| Nieznana | Osłupienie | Stan znieruchomienia przy zachowanej świadomości | |
| Nieznana | Akatyzja | Subiektywne poczucie niepokoju ruchowego | |
| Nieznana | Zaburzenia poznawcze | Zaburzenia funkcji poznawczych, takich jak myślenie, pamięć, percepcja | |
| Nieznana | Zaburzenia naczynioruchowe | Zaburzenia regulacji napięcia naczyń krwionośnych | |
| Nieznana | Napady padaczkowe z objawami autonomicznymi, Dystonia, Nadpobudliwość | Różne formy zaburzeń neurologicznych o złożonej symptomatologii | |
| Zaburzenia oka | Często | Niewyraźne widzenie | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Nieznana | Podwójne widzenie | Widzenie podwójnych obrazów (diplopia) | |
| Nieznana | Zaburzenia widzenia | Inne zaburzenia funkcji wzrokowych | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Suchość w jamie ustnej, Zaparcie | Uczucie suchości w ustach, trudności z wypróżnianiem |
Monitorowanie bezpieczeństwa po dopuszczeniu do obrotu
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego9.
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu10.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania