Właściwości farmakodynamiczne
Aleric Deslo Active 0,5 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny

Desloratadyna, składnik aktywny leku Aleric Deslo Active, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych działających jako antagoniści receptora H1 (kod ATC: R06AX27). Substancja ta wykazuje długotrwałe działanie przeciwalergiczne bez wywoływania efektu uspokajającego, co stanowi istotną zaletę terapeutyczną w porównaniu do niektórych starszych leków antyhistaminowych.¹

Mechanizm działania

Desloratadyna charakteryzuje się selektywnym, antagonistycznym działaniem wobec obwodowych receptorów histaminowych H1. Co istotne, substancja ta po podaniu doustnym nie przenika do ośrodkowego układu nerwowego, co eliminuje typowe dla wielu leków przeciwhistaminowych działanie sedatywne.²

Badania laboratoryjne in vitro wykazały dodatkowe, przeciwzapalne właściwości desloratadyny, które obejmują:

• Hamowanie uwalniania cytokin prozapalnych (IL-4, IL-6, IL-8, IL-13) z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• Hamowanie ekspresji białka adhezyjnego selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji wymaga dalszych badań potwierdzających.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Choć skuteczność desloratadyny w postaci roztworu doustnego nie była oceniana w odrębnych badaniach klinicznych z udziałem dzieci, profil bezpieczeństwa substancji został potwierdzony w trzech badaniach z wykorzystaniem syropu zawierającego identyczne stężenie desloratadyny jak roztwór doustny. Dzieci w przedziale wiekowym 6-11 lat otrzymywały dawkę dobową 2,5 mg, która była dobrze tolerowana, co potwierdziły wyniki badań laboratoryjnych, pomiary parametrów życiowych oraz zapisy EKG, w tym ocena odstępu QTc.⁴

Stężenia desloratadyny w osoczu przy stosowaniu zalecanych dawek były porównywalne u dzieci i dorosłych. Biorąc pod uwagę podobny profil działania desloratadyny oraz zbliżony przebieg alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i przewlekłej pokrzywki idiopatycznej w różnych grupach wiekowych, dane dotyczące skuteczności u dorosłych mogą być ekstrapolowane na populację pediatryczną.⁵

Warto odnotować, że nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających skuteczność desloratadyny w postaci syropu u dzieci poniżej 12. roku życia.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania u dorosłych i młodzieży

Wpływ na układ krążenia

Badania kliniczne z zastosowaniem zwiększonych dawek desloratadyny potwierdziły wysoki profil bezpieczeństwa kardiologicznego substancji. W badaniu u dorosłych i młodzieży, w którym podawano do 20 mg desloratadyny dziennie przez 14 dni, nie zaobserwowano statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia.⁷

Szczególnie istotne jest bezpieczeństwo kardiologiczne w kontekście odstępu QTc. W farmakologicznym badaniu klinicznym, w którym desloratadyna była podawana w dawce 45 mg na dobę (9-krotność dawki leczniczej) przez 10 dni, nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc.⁸

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Jedną z kluczowych zalet desloratadyny jest minimalne przenikanie do ośrodkowego układu nerwowego. W kontrolowanych badaniach klinicznych przy zastosowaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę częstość występowania senności była porównywalna do grupy placebo.⁹

Badania aktywności psychoruchowej wykazały, że desloratadyna w dawce 7,5 mg raz na dobę nie wpływała na sprawność psychomotoryczną. Dodatkowo, udowodniono, że dawka 5 mg nie wpływa na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na subiektywne poczucie senności ani wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem.¹⁰

Interakcje z alkoholem

Badania interakcji wykazały, że jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie nasila zaburzeń sprawności psychoruchowej powodowanych przez alkohol ani nie zwiększa odczucia senności. Nie odnotowano istotnych różnic w testach aktywności psychoruchowej między grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od obecności alkoholu.¹¹

Interakcje lekowe

W badaniach wielokrotnego podawania desloratadyny z ketokonazolem i erytromycyną nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w terapii skojarzonej z tymi substancjami.¹²

Zastosowanie w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

U osób dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa desloratadyna w postaci tabletek wykazywała skuteczność w łagodzeniu szeregu objawów, takich jak:

• Objawy nosowe: kichanie, świąd, wydzielina z nosa
• Objawy oczne: świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu
• Inne objawy: świąd podniebienia

Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez pełne 24 godziny po podaniu leku, co zapewnia wygodne dawkowanie raz na dobę.¹³

Należy jednak zaznaczyć, że w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku 12-17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności desloratadyny w postaci tabletek.¹⁴

Klasyfikacja alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa można klasyfikować według różnych kryteriów. Poza tradycyjnym podziałem na sezonowe i całoroczne, stosuje się również klasyfikację opartą na czasie trwania objawów:

• Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub przez okres krótszy niż 4 tygodnie
• Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy utrzymują się przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez okres dłuższy niż 4 tygodnie

Ta klasyfikacja ma znaczenie w kontekście doboru odpowiedniej strategii terapeutycznej.¹⁵

Wpływ na jakość życia pacjentów

W badaniach oceniających skuteczność desloratadyny w postaci tabletek wykazano jej pozytywny wpływ na jakość życia pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Oceny dokonano przy użyciu specjalistycznego kwestionariusza dotyczącego jakości życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Najistotniejszą poprawę odnotowano w zakresie realnych problemów napotykanych przez pacjentów oraz codziennej aktywności, która była wcześniej ograniczana przez objawy choroby.¹⁶

Zastosowanie w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej i innych postaciach pokrzywki

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna stanowi model kliniczny dla szerszej grupy schorzeń o charakterze pokrzywkowym. Wybór tej jednostki chorobowej do badań klinicznych był podyktowany podobną patofizjologią występującą w różnych typach pokrzywki, niezależnie od ich etiologii, a także możliwością łatwiejszej kwalifikacji pacjentów z przewlekłymi objawami.¹⁷

Ponieważ uwalnianie histaminy stanowi kluczowy czynnik patogenetyczny we wszystkich rodzajach pokrzywek, można oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, ale również innych typów pokrzywek, co jest zgodne z aktualnymi zaleceniami klinicznymi.¹⁸

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

Skuteczność desloratadyny w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej została potwierdzona w dwóch kontrolowanych placebo badaniach klinicznych, trwających sześć tygodni. Wykazano, że lek:

• Skutecznie łagodzi świąd
• Zmniejsza rozmiar zmian pokrzywkowych
• Redukuje liczbę zmian pokrzywkowych

Co istotne, efekt terapeutyczny rozpoczynał się przed podaniem drugiej dawki leku i utrzymywał się przez pełne 24 godziny, co pozwala na wygodne dawkowanie raz na dobę.¹⁹

Należy zaznaczyć, że zgodnie z obserwacjami z innych badań leków przeciwhistaminowych u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, niewielka grupa pacjentów nie reaguje na leczenie przeciwhistaminowe. W przeprowadzonych badaniach desloratadyna przyniosła złagodzenie świądu o ponad 50% u 55% pacjentów, podczas gdy w grupie placebo taki efekt zaobserwowano jedynie u 19% badanych.²⁰

Wpływ na jakość życia w pokrzywce

Poza bezpośrednim działaniem przeciwalergicznym, leczenie desloratadyną znacząco poprawiało jakość życia pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną. Wykazano wyraźną poprawę w zakresie jakości snu oraz codziennego funkcjonowania pacjentów, mierzoną za pomocą wystandaryzowanej czteropunktowej skali oceny.²¹