Działania niepożądane adrenaliny – charakterystyka kliniczna

Występowanie działań niepożądanych po podaniu adrenaliny jest zależne zarówno od indywidualnej wrażliwości pacjenta na substancję czynną, jak i od zastosowanej dawki. Produkt leczniczy Adrenalina WZF zawierający 300 mikrogramów adrenaliny w 0,3 ml roztworu do wstrzykiwań może wywoływać szereg objawów niepożądanych, które stanowią istotny element w procesie kwalifikacji i monitorowania pacjentów leczonych tym preparatem.¹

Częste działania niepożądane adrenaliny

Nawet przy zastosowaniu małych dawek adrenaliny często obserwuje się szereg działań niepożądanych dotyczących różnych układów i narządów. Objawy te pojawiają się jako fizjologiczna odpowiedź organizmu na działanie katecholaminy.²

W zakresie zaburzeń psychicznych pacjenci zgłaszają stan lękowy, pobudliwość nerwową oraz niepokój. W obrębie układu nerwowego często występują bóle i zawroty głowy, a także osłabienie i drżenie.³

Istotne są również objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, tachykardia oraz zimne kończyny, będące wynikiem obkurczenia naczyń obwodowych.⁴

Pacjenci często zgłaszają również zaburzenia oddechowe w postaci trudności w oddychaniu oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe manifestujące się nudnościami i wymiotami.⁵

Charakterystycznymi objawami są również zaburzenia skórne w postaci bladości oraz zaburzenia ogólnoustrojowe przejawiające się nadmierną potliwością.⁶

Rzadkie działania niepożądane adrenaliny

Rzadziej obserwowane są zaburzenia metaboliczne obejmujące hiperglikemię, hipokaliemię i kwasicę metaboliczną. W obrębie sfery psychicznej mogą pojawić się halucynacje, natomiast w układzie nerwowym – omdlenia.⁷

Z rzadko występujących działań niepożądanych adrenaliny należy wymienić również rozszerzenie źrenic, trudności w oddawaniu moczu (mogące prowadzić do zatrzymania moczu) oraz drżenia mięśniowe.⁸

Działania niepożądane po zastosowaniu większych dawek adrenaliny

Przy stosowaniu większych dawek adrenaliny lub u osób szczególnie wrażliwych mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak:⁹

• Zaburzenia rytmu serca – w tym migotanie przedsionków lub zatrzymanie czynności serca
• Nagły wzrost ciśnienia tętniczego – który może prowadzić do krwotoku mózgowego
• Skurcz naczyń – dotyczący skóry, błon śluzowych i nerek

Wymienione działania niepożądane stanowią potencjalne zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁰

Działania niepożądane związane z substancjami pomocniczymi

Należy zwrócić szczególną uwagę, że Adrenalina WZF zawiera jako substancję pomocniczą sodu pirosiarczyn (E 223) w ilości 1 mg/1 ml, który może być przyczyną reakcji niepożądanych. Substancja ta może powodować reakcje alergiczne o różnym nasileniu:¹¹

• Reakcje anafilaktyczne
• Reakcje zagrażające życiu
• Napady astmy o mniejszym nasileniu u osób wrażliwych

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych adrenaliny

Monitorowanie działań niepożądanych adrenaliny

Należy podkreślić istotność monitorowania i zgłaszania działań niepożądanych występujących po zastosowaniu adrenaliny. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku.¹²

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹³