Przeciwwskazania stosowania leku Abmetfina XR

Lek Abmetfina XR (chlorowodorek metforminy w dawce 1000 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu) jest przeciwwskazany w szeregu sytuacji klinicznych, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych lub stanów zagrażających życiu pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznej terapii pacjentów z cukrzycą typu 2.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Stosowanie preparatu Abmetfina XR jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (metforminę) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w leku. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako wysypka skórna, świąd, pokrzywka, a w skrajnych przypadkach jako wstrząs anafilaktyczny, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.²

Stany kwasicy metabolicznej

Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w przypadku występowania ostrej kwasicy metabolicznej każdego rodzaju, w tym:

• kwasicy mleczanowej – potencjalnie śmiertelnego powikłania związanego z akumulacją kwasu mlekowego w organizmie
• cukrzycowej kwasicy ketonowej – ostrego powikłania cukrzycy związanego z wysokim stężeniem ciał ketonowych we krwi

³

Stan przedśpiączkowy w cukrzycy

Przeciwwskazaniem do podania leku Abmetfina XR jest również stan przedśpiączkowy w cukrzycy, który charakteryzuje się zaburzeniami świadomości, odwodnieniem oraz poważnymi zaburzeniami metabolicznymi wymagającymi natychmiastowej interwencji terapeutycznej, w tym najczęściej podania insuliny.⁴

Niewydolność nerek

Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek definiowaną jako GFR (współczynnik przesączania kłębuszkowego) poniżej 30 ml/min. Eliminacja metforminy zachodzi głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z poważnie upośledzoną funkcją tego narządu istnieje znaczne ryzyko kumulacji leku i rozwoju kwasicy mleczanowej.<sup data-drug="Abmetfina XR" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR 5

Ostre stany chorobowe wpływające na czynność nerek

Przeciwwskazaniem do stosowania leku są również ostre stany chorobowe wiążące się z ryzykiem zaburzeń czynności nerek, takie jak:

• odwodnienie – prowadzące do zmniejszenia perfuzji nerkowej i potencjalnie do ostrego uszkodzenia nerek
• ciężkie zakażenia – które mogą powodować dysfunkcję nerek w mechanizmie ostrego uszkodzenia narządu lub wtórnie do zaburzeń hemodynamicznych
• wstrząs – prowadzący do hipoperfuzji tkankowej, w tym nerek

⁶

Choroby powodujące niedotlenienie tkanek

Stosowanie Abmetfiny XR jest przeciwwskazane u pacjentów z chorobami mogącymi być przyczyną niedotlenienia tkanek (szczególnie w ich ostrym przebiegu lub w fazie zaostrzenia chorób przewlekłych), takimi jak:

• niewyrównana niewydolność serca – prowadząca do zaburzeń perfuzji tkankowej
• niewydolność oddechowa – skutkująca zmniejszonym nasyceniem krwi tlenem
• niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – związany z zaburzoną funkcją hemodynamiczną
• wstrząs – powodujący głębokie zaburzenia mikrokrążenia i hipoksję tkankową

⁷

Choroby wątroby i zaburzenia związane z alkoholem

Lek Abmetfina XR jest przeciwwskazany w następujących stanach:

• niewydolność wątroby – ze względu na potencjalne ryzyko kumulacji kwasu mlekowego w wyniku zaburzeń metabolizmu mleczanów
• ostre zatrucie alkoholem – które może nasilać działanie metforminy prowadzące do kwasicy mleczanowej
• alkoholizm – ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej oraz nieprzewidywalne wahania stężenia glukozy we krwi

⁸

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku?

Sytuacje wymagające czasowego odstawienia leku

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania leku Abmetfina XR lub jego czasowe odstawienie w następujących sytuacjach:

• Przed planowanymi zabiegami diagnostycznymi z zastosowaniem jodowych środków kontrastowych, które mogą nasilić ryzyko ostrego uszkodzenia nerek
• Podczas przygotowań do zabiegów chirurgicznych wymagających znieczulenia ogólnego, sedacji lub znieczulenia podpajęczynówkowego
• W okresie intensywnego odwodnienia organizmu (np. w przebiegu biegunki, wymiotów) zwiększającego ryzyko ostrego uszkodzenia nerek
• W przypadku zaostrzenia chorób przewlekłych mogących wpływać na funkcję nerek lub wątroby

Konieczność monitorowania funkcji nerek

Należy odradzić stosowanie leku pacjentom, u których nie można regularnie monitorować funkcji nerek. Ocena GFR powinna być wykonywana przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, z tendencją do pogorszenia funkcji nerek lub otrzymujących leki mogące negatywnie wpływać na czynność tego narządu.<sup data-drug="Abmetfina XR" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR 9

Potencjalne interakcje lekowe

Należy rozważyć odradzenie stosowania leku Abmetfina XR przy jednoczesnym przyjmowaniu:

• Leków mogących zaburzać czynność nerek (np. niektóre antybiotyki, NLPZ)
• Preparatów mogących powodować hipoglikemię przy jednoczesnym stosowaniu z metforminą
• Znacznych ilości alkoholu – ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej

Szczególne grupy pacjentów

Szczególną ostrożność należy zachować lub rozważyć odradzenie stosowania leku w następujących grupach:

• Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 75 lat) – ze względu na naturalne zmniejszenie funkcji nerek związane z wiekiem
• Pacjenci z chorobami przewlekłymi w okresie dekompensacji
• Osoby z niedożywieniem lub poważnymi zaburzeniami odżywiania
• Pacjenci z ciężkimi infekcjami lub urazami
• Osoby narażone na ostre odwodnienie (np. z powodu warunków klimatycznych, zwiększonego wysiłku fizycznego bez odpowiedniej suplementacji płynów)

W każdym przypadku decyzja o odstawieniu lub niestosowaniu leku Abmetfina XR powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka dla konkretnego pacjenta, z uwzględnieniem możliwości zastosowania alternatywnych metod terapeutycznych cukrzycy typu 2.<sup data-drug="Abmetfina XR" data-section="Przeciwwskazania" title="Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa). […] Ciężka niewydolność nerek (GFR 10