Właściwości farmakodynamiczne
Abmetfina XR 1000 mg

Metformina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Abmetfina XR (1000 mg tabletka o przedłużonym uwalnianiu, odpowiadająca 780 mg metforminy), jest doustnym lekiem hipoglikemizującym z grupy biguanidów (ATC: A10BA02). Jej mechanizm działania obejmuje hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych (szczególnie mięśni) oraz opóźnienie absorpcji glukozy w jelicie. Metformina nie stymuluje wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii. Dodatkowo, lek poprawia metabolizm lipidów, obniżając stężenia cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów, a także sprzyja utrzymaniu lub umiarkowanemu zmniejszeniu masy ciała, co jest korzystne u pacjentów z nadwagą lub otyłością.

Pobierz ChPL PDF Abmetfina XR – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 1000 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne leku
    1. Mechanizm działania
    2. Działanie farmakodynamiczne
    3. Skuteczność kliniczna
    4. Metformina w terapii skojarzonej
    5. Metformina w zespole policystycznych jajników
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. cukrzyca typu 2
  2. stan przedcukrzycowy
  3. zespół policystycznych jajników
Substancja czynna
  1. metformina
Kategoria leku
  1. biguanidy
  2. leki przeciwcukrzycowe

Właściwości farmakodynamiczne leku

Metformina chlorowodorek, substancja czynna zawarta w preparacie Abmetfina XR, należy do grupy farmakoterapeutycznej doustnych leków hipoglikemizujących, pochodnych biguanidu (kod ATC: A10BA02). Każda tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawiera 1000 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 780 mg metforminy.1

Mechanizm działania

Metformina jest lekiem przeciwcukrzycowym, który zmniejsza stężenie glukozy w osoczu zarówno na czczo, jak i po posiłkach. Kluczową cechą działania metforminy jest brak pobudzania wydzielania insuliny, dzięki czemu nie wywołuje hipoglikemii.2

Przeciwcukrzycowe działanie metforminy opiera się na trzech głównych mechanizmach:

Na poziomie komórkowym metformina pobudza wewnątrzkomórkową syntezę glikogenu poprzez wpływ na enzym syntazę glikogenu. Dodatkowo zwiększa zdolności transportowe wszystkich dotychczas poznanych rodzajów nośników glukozy przez błony komórkowe (GLUTs, ang. glucose transporters).6

Działanie farmakodynamiczne

Zastosowanie metforminy w badaniach klinicznych wiązało się z utrzymaniem masy ciała lub jej umiarkowanym zmniejszeniem, co stanowi istotną korzyść terapeutyczną, szczególnie u pacjentów z nadwagą lub otyłością.7

Niezależnie od wpływu na glikemię, metformina w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu wywiera korzystny wpływ na metabolizm lipidów. W kontrolowanych średnio- i długoterminowych badaniach klinicznych wykazano, że metformina w dawkach terapeutycznych zmniejsza stężenie:

Powyższe efekty potwierdzono w badaniach klinicznych.8

Skuteczność kliniczna

Prospektywne badanie UKPDS (United Kingdom Prospective Diabetes Study) dostarczyło dowodów na długotrwałe korzyści z intensywnej kontroli glikemii u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą, leczonych metforminą w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu jako leczenie pierwszego rzutu po nieskutecznej terapii dietą.9

Analiza wyników uzyskanych u pacjentów z nadwagą leczonych metforminą, po nieskutecznym leczeniu samą dietą, wykazała:

  • Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka powikłań cukrzycowych – 29,8 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej metforminą w porównaniu z 43,3 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej tylko dietą (p=0,0023) oraz 40,1 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupach leczonych pochodnymi sulfonylomocznika i insuliną w monoterapii (p=0,0034)10
  • Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka śmiertelności związanej z cukrzycą – 7,5 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej metforminą w porównaniu z 12,7 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej tylko dietą (p=0,017)11
  • Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka śmiertelności ogólnej – 13,5 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej metforminą w porównaniu z 20,6 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej tylko dietą (p=0,011) oraz 18,9 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupach leczonych pochodnymi sulfonylomocznika i insuliną w monoterapii (p=0,021)12
  • Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka zawału mięśnia sercowego – 11 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej metforminą w porównaniu z 18 zdarzeń/1000 pacjento-lat w grupie leczonej tylko dietą (p=0,01)13
Parametr kliniczny Metformina (zdarzenia/1000 pacjento-lat) Tylko dieta (zdarzenia/1000 pacjento-lat) Pochodne sulfonylomocznika + insulina (zdarzenia/1000 pacjento-lat) Wartość p
Powikłania cukrzycowe 29,8 43,3 40,1 p=0,0023 (vs dieta)
p=0,0034 (vs pochodne sulfonylomocznika + insulina)
Śmiertelność związana z cukrzycą 7,5 12,7 – p=0,017
Śmiertelność ogólna 13,5 20,6 18,9 p=0,011 (vs dieta)
p=0,021 (vs pochodne sulfonylomocznika + insulina)
Zawał mięśnia sercowego 11 18 – p=0,01

Metformina w terapii skojarzonej

W przypadku stosowania metforminy jako leku drugiego rzutu w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika, nie wykazano korzyści dotyczących odległego rokowania.14

Metformina była również badana w skojarzeniu z insuliną u wybranych pacjentów z cukrzycą typu 1, jednakże nie potwierdzono oficjalnie korzyści klinicznych takiego skojarzonego leczenia.15

Metformina w zespole policystycznych jajników

Wyniki przeprowadzonych badań klinicznych potwierdzają skuteczność metforminy stosowanej u pacjentek z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Terapia metforminą w tej grupie pacjentek prowadzi do:

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl