Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Abiraterone Olainfarm

Produkt leczniczy Abiraterone Olainfarm wymaga ścisłego monitorowania i przestrzegania wytycznych dotyczących stosowania ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń oraz powikłań, które mogą wystąpić podczas terapii. Znajomość tych ostrzeżeń jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta podczas prowadzonej terapii.¹

Zaburzenia związane z nadmiarem mineralokortykosteroidów

Stosowanie abirateronu może prowadzić do szeregu powikłań związanych z nadmiarem mineralokortykosteroidów wskutek hamowania enzymu CYP17. Obejmują one przede wszystkim nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię oraz zastój płynów. Mechanizm ten jest bezpośrednio związany z farmakodynamiką leku i wymaga wprowadzenia odpowiednich działań monitorujących i zapobiegawczych.²

Szczególna ostrożność jest wymagana podczas leczenia pacjentów ze schorzeniami, które mogą ulec zaostrzeniu w przypadku wystąpienia wspomnianych powikłań:

• Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza w przypadku nadciśnienia tętniczego, zastoinowej niewydolności serca, niedawno przebytego zawału mięśnia sercowego (w ciągu ostatnich 6 miesięcy) lub niestabilnej dławicy piersiowej³
• Pacjenci stosujący glikozydy nasercowe, u których hipokaliemia może znacznie zwiększyć ryzyko działań niepożądanych⁴
• Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek⁵

Szczególne zalecenia dla pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi

Należy zauważyć, że w kluczowych badaniach klinicznych z abirateronem nie uczestniczyli pacjenci z poważnymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi, w tym z:⁶

• Niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem tętniczym
• Istotną klinicznie chorobą serca
• Zawałem mięśnia sercowego lub zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy
• Ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną
• Niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (badanie 301) lub klasy II do IV (badania 3011 i 302)
• Frakcją wyrzutową serca < 50%
• Migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi wymagającymi leczenia (badania 3011 i 302)⁷

W związku z powyższym, nie określono bezpieczeństwa stosowania abirateronu u pacjentów z tymi schorzeniami i należy zachować szczególną ostrożność przy podejmowaniu decyzji o leczeniu.⁸

Ocena kardiologiczna i monitorowanie

U pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca (np. echokardiografii) przed rozpoczęciem leczenia abirateronem. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z:⁹

• Niewydolnością serca w wywiadzie
• Nieopanowanym nadciśnieniem tętniczym
• Zdarzeniami sercowymi w wywiadzie, takimi jak choroba niedokrwienna serca

Przed rozpoczęciem leczenia abirateronem konieczne jest:¹⁰

1. Leczenie niewydolności serca i optymalizacja czynności serca
2. Wyrównanie nadciśnienia tętniczego
3. Korekta hipokaliemii
4. Kontrola ewentualnego zastoju płynów

W trakcie leczenia należy prowadzić regularne monitorowanie:¹¹

• Ciśnienia tętniczego – co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc
• Stężenia potasu w osoczu – z taką samą częstością
• Objawów zastoju płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe)
• Innych objawów przedmiotowych i podmiotowych zastoinowej niewydolności serca

Należy niezwłocznie korygować wszelkie stwierdzone nieprawidłowości. U pacjentów z hipokaliemią otrzymujących abirateron odnotowano wydłużenie odstępu QT, co stanowi potencjalne zagrożenie dla życia.¹²

W przypadku znacznego pogorszenia czynności serca należy:¹³

1. Ocenić czynność serca zgodnie ze wskazaniami klinicznymi
2. Ustalić właściwe postępowanie terapeutyczne
3. Rozważyć odstawienie leczenia abirateronem

Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby

W kontrolowanych badaniach klinicznych u pacjentów otrzymujących abirateron obserwowano znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, co często prowadziło do modyfikacji terapii.¹⁴

Schemat monitorowania czynności wątroby podczas terapii abirateronem:¹⁵

• Przed rozpoczęciem leczenia – ocena aktywności aminotransferaz w surowicy
• Co dwa tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia
• Następnie co miesiąc
• Natychmiastowa ocena w przypadku wystąpienia klinicznych objawów wskazujących na hepatotoksyczność

Postępowanie w przypadku zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych:¹⁶

1. Jeśli aktywność AlAT lub AspAT zwiększy się ponad 5-krotnie powyżej górnej granicy normy (GGN):
   • Natychmiast przerwać leczenie
   • Szczegółowo monitorować czynność wątroby
   • Wznowić leczenie w zmniejszonej dawce tylko po powrocie testów czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych
2. W przypadku ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona ponad 20 razy powyżej GGN):¹⁷
   • Całkowicie przerwać leczenie
   • Nie rozpoczynać ponownie terapii abirateronem

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Przy stosowaniu abirateronu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy uwzględnić następujące zalecenia:¹⁸

• Pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby nie uczestniczyli w badaniach klinicznych abirateronu, dlatego brak jest danych potwierdzających celowość stosowania leku w tej populacji
• Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności wielokrotnych dawek abirateronu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B lub C wg klasyfikacji Child-Pugh)
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby terapię abirateronem można rozważyć tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści wyraźnie przewyższają możliwe ryzyko¹⁹
• Abirateron jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby²⁰

Po wprowadzeniu abirateronu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby i nadostrego zapalenia wątroby, z których niektóre zakończyły się zgonem.²¹

Postępowanie związane z kortykosteroidami

Abirateron jest stosowany w skojarzeniu z kortykosteroidami (prednizon lub prednizolon), co wymaga szczególnej uwagi w następujących sytuacjach:²²

1. Odstawianie kortykosteroidów:
   • Zaleca się obserwację pacjentów pod kątem objawów niewydolności nadnerczy
   • Jeżeli abirateron jest kontynuowany po odstawieniu kortykosteroidów, pacjentów należy monitorować w kierunku objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów
2. Sytuacje stresogenne:²³
   • U pacjentów stosujących prednizon lub prednizolon, którzy mogą być narażeni na wyjątkowy stres, może być wskazane zwiększenie dawki kortykosteroidów
   • Zwiększenie dawki należy rozważyć przed, w trakcie oraz po sytuacji stresogennej

Monitorowanie stężenia glukozy we krwi

Stosowanie glikokortykosteroidów w skojarzeniu z abirateronem może wpływać na gospodarkę węglowodanową i powodować:²⁴

• Hiperglikemię – stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą należy regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi
• Hipoglikemię – zgłaszano przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu z prednizonem/prednizolonem u pacjentów z cukrzycą otrzymujących jednocześnie pioglitazon lub repaglinid, co dodatkowo potwierdza konieczność monitorowania stężenia glukozy²⁵

Dodatkowe ostrzeżenia i środki ostrożności

Wpływ na gęstość kości: U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może wystąpić zmniejszenie gęstości kości. Stosowanie abirateronu w skojarzeniu z glikokortykosteroidami może nasilić ten proces.²⁶

Wcześniejsze leczenie ketokonazolem: U pacjentów, którzy wcześniej stosowali ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego, może wystąpić słabsza odpowiedź na leczenie abirateronem.²⁷

Jednoczesna chemioterapia: Bezpieczeństwo i skuteczność jednoczesnego stosowania abirateronu z cytotoksyczną chemioterapią nie zostały określone.²⁸

Wpływ na mięśnie szkieletowe: U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość z nich wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia i ustąpiła po odstawieniu abirateronu. Należy zachować ostrożność u pacjentów jednocześnie leczonych produktami związanymi z występowaniem miopatii/rabdomiolizy.²⁹

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Należy uwzględnić potencjalne interakcje lekowe abirateronu, które mogą wpłynąć na skuteczność terapii:³⁰

• Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4 ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateron, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie

Przeciwwskazane skojarzenia terapeutyczne

Skojarzenie abirateronu i prednizonu/prednizolonu z Ra-223 jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko złamań i tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów bezobjawowych lub z niewielkimi objawami raka gruczołu krokowego.³¹

Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.³²

Nietolerancja substancji pomocniczych

Abiraterone Olainfarm zawiera substancje pomocnicze, które mogą powodować działania niepożądane u niektórych pacjentów:³³

• Laktoza: każda tabletka zawiera 232,2 mg laktozy (w postaci laktozy jednowodnej). Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
• Sód: produkt zawiera 23 mg sodu w dawce zawartej w dwóch tabletkach po 500 mg, co odpowiada 1,2% zalecanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki sodu u osób dorosłych.³⁴

Inne potencjalne działania niepożądane

U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u tych przyjmujących abirateron, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych.³⁵