Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Abacavir + Lamivudine Sandoz 600 mg + 300 mg

Wpływ leków przeciwretrowirusowych na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie leków przeciwretrowirusowych u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych należy uwzględnić zarówno korzyści z leczenia, jak i potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu abakawiru i lamiwudyny na płodność, ciążę oraz laktację, które powinny być przekazane pacjentkom przez lekarza prowadzącego.¹

Stosowanie podczas ciąży

Podczas podejmowania decyzji o zastosowaniu terapii skojarzonej abakawirem z lamiwudyną u kobiet w ciąży należy uwzględnić zarówno ryzyko związane z leczeniem, jak i korzyści wynikające ze zmniejszenia ryzyka wertykalnego przeniesienia wirusa HIV na noworodka. Leki te mogą hamować replikację DNA komórkowego, co potwierdzono w badaniach przedklinicznych.²

Badania przedkliniczne wykazały następujące działania niepożądane:

• Abakawir – toksyczne działanie na rozwijające się zarodki i płody u szczurów (nie obserwowano tego efektu u królików)³
• Lamiwudyna – zwiększona częstość wczesnych zgonów zarodków u królików (nie wykazano tego efektu u szczurów)⁴

Istotnym aspektem w ocenie bezpieczeństwa jest fakt, że obie substancje czynne przenikają przez łożysko u ludzi, co zostało potwierdzone w badaniach.⁵

Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania abakawiru i lamiwudyny u kobiet w ciąży są obszerne i nie wykazują zwiększonego ryzyka wad rozwojowych u płodu ani toksyczności dla płodu/noworodka. Szczegółowe dane obejmują:⁶

Chociaż brak jest danych dotyczących stosowania skojarzenia abakawiru z lamiwudyną w czasie ciąży, na podstawie powyższych danych dotyczących poszczególnych substancji czynnych, ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u ludzi jest mało prawdopodobne.⁷

Współistniejące zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki z koinfekcją HIV i wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV). Jeśli kobieta zakażona jednocześnie HBV i leczona produktem zawierającym lamiwudynę (takim jak Abacavir + Lamivudine Sandoz) zajdzie w ciążę, należy rozważyć możliwość nawrotu zapalenia wątroby po ewentualnym odstawieniu lamiwudyny. W takich przypadkach konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjentki i funkcji wątroby.⁸

Zaburzenia mitochondrialne u noworodków

Istotną informacją, którą lekarz powinien przekazać pacjentce, jest ryzyko wystąpienia zaburzeń mitochondrialnych u noworodków. Badania in vitro i in vivo wykazały, że analogi nukleozydów i nukleotydów, do których należą abakawir i lamiwudyna, mogą powodować różnego stopnia uszkodzenia mitochondriów. Istnieją doniesienia o zaburzeniach czynności mitochondriów u niemowląt bez wykrywalnego HIV, które były narażone na działanie analogów nukleozydów w okresie życia płodowego i/lub po urodzeniu.⁹

Karmienie piersią

Lekarz jest zobowiązany do przekazania pacjentce szczegółowych informacji dotyczących karmienia piersią podczas stosowania abakawiru i lamiwudyny. Najważniejsze aspekty to:

• Abakawir i jego metabolity przenikają do mleka u zwierząt (badania na samicach szczurów) oraz do mleka kobiecego¹⁰
• Lamiwudyna przenika do mleka kobiecego, jednak stężenia u niemowląt karmionych piersią są bardzo małe (poniżej 4% stężenia w surowicy matki) i stopniowo zmniejszają się do niewykrywalnego poziomu do 24. tygodnia życia dziecka<sup data-drug="Abacavir + Lamivudine Sandoz" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Na podstawie danych od ponad 200 par matka-dziecko leczonych z powodu zakażenia HIV, stężenia lamiwudyny w surowicy niemowląt karmionych piersią przez matki leczone z powodu zakażenia HIV są bardzo małe (11
• Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania abakawiru i lamiwudyny u dzieci poniżej 3. miesiąca życia¹²

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi zaleca się, aby kobiety żyjące z HIV nie karmiły piersią w celu uniknięcia przeniesienia wirusa HIV na dziecko. Ta rekomendacja powinna być jasno przekazana pacjentce.¹³

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu na płodność, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały wpływu ani abakawiru, ani lamiwudyny na płodność. Nie ma dostępnych danych wskazujących na potencjalne zaburzenia płodności u ludzi stosujących te leki.¹⁴

Zalecenia kliniczne dla lekarza

Przekazując informacje dotyczące wpływu abakawiru i lamiwudyny na płodność, ciążę i laktację, lekarz powinien:

1. Dokładnie omówić z pacjentką korzyści i potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem terapii przeciwretrowirusowej w okresie planowania ciąży i w czasie ciąży
2. Wyjaśnić, że dostępne dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych u płodu przy stosowaniu abakawiru i lamiwudyny
3. Poinformować o możliwości wystąpienia zaburzeń mitochondrialnych u noworodków narażonych na działanie analogów nukleozydów
4. U pacjentek z koinfekcją HBV zwrócić szczególną uwagę na możliwość nawrotu zapalenia wątroby po odstawieniu lamiwudyny
5. Wyraźnie zalecić unikanie karmienia piersią przez kobiety zakażone HIV w celu zapobieżenia transmisji wirusa na dziecko
6. Zapewnić odpowiednie monitorowanie zarówno matki, jak i dziecka w trakcie ciąży oraz po porodzie

Informacje przekazywane pacjentce powinny być zgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej i indywidualnie dostosowane do jej sytuacji klinicznej, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka związanego z nieleczonym zakażeniem HIV w stosunku do potencjalnego ryzyka wynikającego z leczenia przeciwretrowirusowego.