Zakażenie gronkowcowe
Epidemiologia

Staphylococcus aureus, w tym szczepy metycylinooporne (MRSA), pozostaje kluczowym patogenem wywołującym szeroki zakres zakażeń inwazyjnych, takich jak bakteriemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, zakażenia skóry, tkanek miękkich oraz związane z implantami medycznymi. Epidemiologia tych zakażeń wykazuje dynamiczne zmiany, z rosnącą liczbą zakażeń związanych z opieką zdrowotną oraz pozaszpitalnych infekcji skóry wywołanych szczepami opornymi na β-laktamy. Kolonizacja S. aureus dotyczy około 50% populacji, z 15-20% trwałymi nosicielami w przednim przedsionku nosa, a ryzyko zakażeń jest szczególnie wysokie u osób z obniżoną odpornością, pacjentów hospitalizowanych, osób z urządzeniami dożylnymi oraz użytkowników narkotyków dożylnych. Roczna częstość bakteriemii S. aureus waha się od 9,3 do 65 przypadków na 100 000 osobolat, z obserwowanym wzrostem bakteriemii MSSA i spadkiem MRSA w niektórych regionach, np. w Szwajcarii. W USA w 2017 roku odnotowano około 120 000 przypadków bakteriemii S. aureus i 20 000 zgonów, przy czym spadek zakażeń MRSA związanych z hospitalizacją zwolnił w ostatnich latach.

  1. Epidemiologia zakażeń gronkowcowych
    1. Nosicielstwo S. aureus w populacji
    2. Czynniki ryzyka zakażenia
  2. Globalne trendy w zakażeniach gronkowcowych
    1. Wskaźniki zachorowań na bakteriemię S. aureus
    2. Tendencje w oporności na antybiotyki
  3. Systemy nadzoru nad zakażeniami gronkowcowymi
    1. Metodologia i podejście do nadzoru
    2. Klasyfikacja przypadków S. aureus
    3. Programy nadzoru w różnych krajach
  4. Epidemiologia regionalna i lokalna
    1. Zróżnicowanie geograficzne w epidemiologii S. aureus
    2. Szczepy wysokiego ryzyka i ich występowanie
  5. Wyzwania i implikacje dla zdrowia publicznego
    1. Wyzwania w kontroli zakażeń MRSA
    2. Znaczenie nadzoru i programów profilaktycznych
  6. Specjalne populacje i środowiska
    1. Zakażenia S. aureus u dzieci
    2. MRSA w środowiskach sportowych i wojskowych
    3. S. aureus u zwierząt i transmisja międzygatunkowa
    4. Kolejne rozdziały

Epidemiologia zakażeń gronkowcowych

Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) jest głównym ludzkim patogenem odpowiedzialnym za szeroki zakres zakażeń klinicznych. Jest wiodącą przyczyną bakteriemii i infekcyjnego zapalenia wsierdzia, a także zakażeń układu kostno-stawowego, skóry i tkanek miękkich, infekcji płucno-opłucnowych oraz zakażeń związanych z implantami medycznymi. W ciągu ostatnich dwóch dekad zaobserwowano dwa wyraźne przesunięcia w epidemiologii zakażeń S. aureus: rosnącą liczbę zakażeń związanych z opieką zdrowotną, szczególnie w przypadku zapalenia wsierdzia i zakażeń związanych z implantami, oraz epidemię pozaszpitalnych zakażeń skóry i tkanek miękkich wywoływanych przez szczepy posiadające określone czynniki wirulencji i oporność na antybiotyki β-laktamowe.1

Nosicielstwo S. aureus w populacji

S. aureus (w tym szczepy oporne na leki, takie jak MRSA) można znaleźć na skórze i błonach śluzowych, a ludzie są głównym rezerwuarem tych organizmów. Szacuje się, że nawet połowa wszystkich dorosłych jest skolonizowana, a około 15% populacji trwale przenosi S. aureus w przednim przedsionku nosa. Niektóre populacje mają tendencję do wyższych wskaźników kolonizacji S. aureus (do 80%), takie jak pracownicy służby zdrowia, osoby regularnie używające igieł (np. diabetycy i osoby przyjmujące narkotyki dożylnie), hospitalizowani pacjenci i osoby z obniżoną odpornością. S. aureus może być przenoszony między osobami przez bezpośredni kontakt lub przez przedmioty zanieczyszczone.2

Około 50% populacji jest skolonizowana S. aureus w przednim przedsionku nosa, niektórzy przejściowo (~30%), a niektórzy trwale (~20%). Gronkowce są najczęściej przenoszone przez bezpośredni lub pośredni kontakt z osobą, która ma ranę z wysiękiem lub kliniczną infekcję układu oddechowego lub moczowego, lub która jest skolonizowana tym organizmem. Zaraźliwość istnieje tak długo, jak długo rany ropne nadal się sączą lub utrzymuje się stan nosicielstwa.3

Czynniki ryzyka zakażenia

Zakażenie gronkowcowe może dotknąć ludzi w każdym wieku, z chorobami współistniejącymi lub bez nich. Do grup szczególnie narażonych należą osoby używające narkotyków dożylnych lub posiadające urządzenia dożylne (np. linie dostępu do dializy, porty do chemioterapii, długoterminowe cewniki), diabetycy, pacjenci z oparzeniami, osoby z obniżoną odpornością, osoby starsze i noworodki.4

Każdy może zostać zakażony MRSA, ale niektóre grupy mają podwyższone ryzyko. Należą do nich sportowcy, uczniowie w żłobkach i szkołach, personel wojskowy w koszarach, osoby otrzymujące opiekę szpitalną, osoby poddawane zabiegom chirurgicznym lub z wszczepionymi urządzeniami medycznymi oraz osoby przyjmujące narkotyki dożylnie.5

Wiek jest silnym czynnikiem determinującym częstość występowania bakteriemii S. aureus, przy czym najwyższe wskaźniki zakażeń występują na obu krańcach życia. Badania konsekwentnie wykazują wysokie wskaźniki w pierwszym roku życia, niską częstość występowania w młodym wieku dorosłym i stopniowy wzrost częstości wraz z wiekiem. Pacjenci z HIV i dializowani również mają znacznie zwiększone ryzyko.6

Globalne trendy w zakażeniach gronkowcowych

Zakażenia inwazyjne S. aureus opornego na metycylinę (MRSA) wykazują tendencję spadkową w placówkach opieki zdrowotnej, jednak tempo spadku ostatnio zwolniło. W 2017 roku w Stanach Zjednoczonych wystąpiło prawie 120 000 przypadków bakteriemii Staphylococcus aureus i 20 000 związanych z nimi zgonów.7

Spadek częstości zakażeń krwi MRSA związanych z pobytem w szpitalu zwolnił w ostatnich latach: skorygowane wskaźniki zmniejszyły się o 17,1% rocznie w latach 2005-2012, ale nie zmieniły się znacząco w latach 2013-2016. Zakażenia MRSA nabyte w społeczności stanowią rezerwuar, który przyczynia się do występowania chorób związanych z opieką zdrowotną i napędza transmisję zarówno poza, jak i w placówkach opieki zdrowotnej.8

Dane zebrane od CDC wskazują, że w latach 2005-2012 częstość występowania bakteriemii MRSA związanej z pobytem w szpitalu zmniejszała się o 17,1% rocznie, ale ta tendencja spadkowa zwolniła w latach 2013-2016. CDC zauważyło również, że MRSA nabyte w społeczności również spadało, ale tylko w tempie 6,9% rocznie w latach 2005-2016.9

Wskaźniki zachorowań na bakteriemię S. aureus

Roczna częstość występowania bakteriemii S. aureus (SAB) waha się od 9,3 do 65 przypadków na 100 000 osobolat, w zależności od regionu i populacji. Wskaźniki SAB w czasie pozostały w dużej mierze stabilne. W przeglądzie systematycznym badań populacyjnych (w tym wysokiej jakości danych z 11 krajów o dużych zasobach) nie stwierdzono zmiany trendu zachorowalności w ciągu dwóch dekad.10

Bakteriemię spowodowaną przez S. aureus można sklasyfikować do trzech kategorii: związaną z opieką zdrowotną, nabytą w szpitalu (tj. szpitalną).11

W szwajcarskim badaniu zaobserwowano, że obciążenie zdrowotne bakteriemią S. aureus wzrosło o +30% z 19,7 do 25,6 przypadków na 100 000 mieszkańców w latach 2008-2021, przy czym MSSA (gronkowiec złocisty wrażliwy na metycylinę) wzrósł o +37% z 17,8 do 24,4 przypadków na 100 000 mieszkańców. MRSA zmniejszył się z 1,9 do 1,2 przypadków na 100 000 mieszkańców, co było spowodowane malejącą częstością występowania w regionie francuskojęzycznym. Bakteriemia MSSA znacząco wzrosła w obu regionach językowych.12

Wzrost bakteriemii MSSA był wyższy w przychodniach niż w oddziałach intensywnej terapii, a także w przypadku MSSA nabytego w społeczności niż MSSA nabytego w szpitalu. Spadek bakteriemii MRSA na poziomie krajowym był spowodowany wyłącznie zmniejszającą się częstością występowania w regionie francuskojęzycznym, ponieważ częstość występowania nawet nieznacznie wzrosła w regionie niemieckojęzycznym.13

Tendencje w oporności na antybiotyki

Zakażenia S. aureus są powszechne zarówno w środowisku pozaszpitalnym, jak i szpitalnym, a ich leczenie pozostaje trudne do opanowania ze względu na pojawienie się szczepów wielolekoopornych, takich jak MRSA (gronkowiec złocisty oporny na metycylinę).14

Metycylino-oporny Staphylococcus aureus (MRSA) to bakteria, która jest często oporna na wiele antybiotyków, w tym metycylinę, oksacylinę, penicylinę i amoksycylinę. Zakażenia MRSA mogą być nabyte w społeczności, ale poważniejsze infekcje są zwykle nabywane w placówkach opieki zdrowotnej.15

VISA (gronkowiec złocisty o pośredniej oporności na wankomycynę) i VRSA (gronkowiec złocisty oporny na wankomycynę) to określone typy bakterii Staphylococcus aureus, które stały się oporne na antybiotyk wankomycynę. VISA/VRSA jest klasyfikowany jako oporność pośrednia lub pełna na podstawie testów laboratoryjnych. Podobnie jak MRSA, rozprzestrzenia się przez kontakt. Zakażenia VISA/VRSA są rzadkie.16

Systemy nadzoru nad zakażeniami gronkowcowymi

Program nadzoru nad inwazyjnymi zakażeniami Staphylococcus aureus zbiera dane opisujące częstość występowania i trendy tych zakażeń. Specjaliści zdrowia publicznego i pracownicy służby zdrowia mogą wykorzystać te dane do dalszych badań w dziedzinie zdrowia publicznego i poprawy wyników zdrowotnych. Program nadzoru nad inwazyjnymi zakażeniami Staphylococcus aureus identyfikuje i monitoruje zmiany w częstości występowania zakażeń szpitalnych, pozaszpitalnych związanych z opieką zdrowotną i zakażeń pozaszpitalnych inwazyjnym, metycylinoopornym i metycylinowrażliwym S. aureus (MRSA i MSSA).17

Metodologia i podejście do nadzoru

Program nadzoru nad inwazyjnymi zakażeniami S. aureus jest aktywnym systemem nadzoru opartym na populacji i laboratoriach. Personel nadzoru regularnie sprawdza laboratoria kliniczne w celu identyfikacji wyników testów mikrobiologicznych wśród osób mieszkających w określonym obszarze geograficznym.18

CEIP prowadzi nadzór nad inwazyjnymi zakażeniami S. aureus poprzez nadzór nad zakażeniami związanymi z opieką zdrowotną. Dla każdego przypadku choroby inwazyjnej w badanej populacji CEIP generuje raport przypadku z podstawowymi informacjami demograficznymi. Głównymi elementami nadzoru nad S. aureus są aktywny nadzór oparty na laboratoriach i przekazywanie danych do CDC.19

Przypadek inwazyjnej choroby S. aureus definiuje się jako izolację S. aureus z normalnie jałowego miejsca u mieszkańca obszaru objętego badaniem. Obejmuje to zarówno metycylinooporny Staphylococcus aureus (MRSA), jak i metycylinoważliwy Staphylococcus aureus (MSSA). Normalnie jałowe miejsca obejmują: krew, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn opłucnowy, płyn otrzewnowy, płyn osierdziowy, aspirat chirurgiczny, kość lub płyn stawowy.20

Klasyfikacja przypadków S. aureus

Przypadki S. aureus są klasyfikowane do jednej z trzech klas epidemiologicznych: pochodzenia szpitalnego (HO), pozaszpitalnego związanego z opieką zdrowotną (HACO) lub nabytego w społeczności.21

Przypadek zostanie sklasyfikowany jako pochodzenia szpitalnego (HO), jeśli inwazyjną hodowlę S. aureus pobrano po upływie 3 dni kalendarzowych od przyjęcia do szpitala (przyjęcie = dzień 1).22

Przypadek zostanie sklasyfikowany jako pozaszpitalny związany z opieką zdrowotną (HACO), jeśli inwazyjna hodowla S. aureus została pobrana w ciągu 3 dni od przyjęcia do szpitala lub w warunkach ambulatoryjnych, a w dokumentacji medycznej udokumentowano jedno lub więcej z następujących zdarzeń: pobyt w szpitalu krótko- lub długoterminowym w ciągu roku przed pierwszą hodowlą, zabieg chirurgiczny, dializy lub pobyt w placówce opieki długoterminowej; i/lub centralny cewnik naczyniowy umieszczony 2 dni kalendarzowe przed pobraniem hodowli.23

Jeśli żadne z powyższych kryteriów nie jest spełnione, przypadek zostanie sklasyfikowany jako nabyty w społeczności.24

Programy nadzoru w różnych krajach

W Stanach Zjednoczonych, w 2004 roku uruchomiono program nadzoru nad inwazyjnymi zakażeniami S. aureus w ramach EIP Active Bacterial Core surveillance (ABCs). Nadzór nad inwazyjnymi zakażeniami S. aureus działa obecnie w wybranych hrabstwach w 7 ośrodkach EIP w całych Stanach Zjednoczonych i obejmuje około 16 milionów osób zamieszkujących obszar objęty nadzorem.25

W Wielkiej Brytanii, od października 2005 roku UK Health Security Agency (UKHSA, dawniej Public Health England) prowadzi obowiązkowy rozszerzony nadzór nad bakteriemią MRSA, a od stycznia 2011 roku nad bakteriemią MSSA dla fundacji NHS acute trusts; dane na poziomie pacjenta dotyczące wszystkich bakteriemii MRSA i MSSA są raportowane miesięcznie do UKHSA.26

W Australii, wszystkie przypadki zakażeń krwi S. aureus (SABSI) w ostrych szpitalach publicznych muszą być monitorowane i zgłaszane przez właściwe jurysdykcje. Gdy zostanie zidentyfikowany przypadek SABSI, należy przeprowadzić ocenę w celu ustalenia, czy przypadek spełnia definicję zakażenia nabytego w opiece zdrowotnej.27

W Kanadzie, Institut national de santé publique du Québec prowadzi nadzór nad zakażeniami krwi MRSA. W latach 2016-2017 wskaźnik występowania zakażeń krwi MRSA związanych z opieką zdrowotną (HA-MRSA-BSI) wyniósł 0,14 na 10 000 pacjentodni. Wskaźnik ten uległ zmniejszeniu w ciągu jedenastu lat, spadając z 0,54 na 10 000 pacjentodni w pierwszym roku obowiązkowego nadzoru (2006-2007) do 0,28 w latach 2012-2013, osiągając 0,14 w latach 2016-2017.2829

Epidemiologia regionalna i lokalna

Dostarczanie informacji klinicystom na temat zmieniającej się wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe musi być dokładne dla lokalnych potrzeb, aktualne i łatwo dostępne w punkcie opieki. Platforma online zapewnia angażującą wizualną reprezentację niejednorodności przestrzennej, demonstrując uderzające geograficzne zróżnicowanie wrażliwości S. aureus w północnej Australii. Wskaźniki oporności na metycylinę wahają się od 46% na zachodzie do 26% na wschodzie.30

Wizualizacja rutynowo zbieranych danych laboratoryjnych za pomocą platform cyfrowych pozwala klinicystom, lekarzom zdrowia publicznego i twórcom wytycznych monitorować i reagować na oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe w odpowiednim czasie.31

Zróżnicowanie geograficzne w epidemiologii S. aureus

Kompleksowa epidemiologia S. aureus w tropikalnej północnej Australii nie była wcześniej raportowana. Ustalenia wykazują uderzające geograficzne zróżnicowanie wrażliwości S. aureus w północnej Australii, gdzie odsetek MRSA waha się od 46% w Australii Zachodniej do 26% w Queensland, a ogólnie 35% w tym regionie tropikalnym.32

Trendy czasowe w epidemiologii S. aureus obserwowane w północnej Australii są związane ze zmianami dominujących klonów MRSA zarówno w obrębie jurysdykcji, jak i między nimi. Dane podkreślają problem MRSA opornego na klindamycynę indukowalną i SXT, powszechnie stosowanych jako doustne opcje drugiego rzutu w przypadku zakażeń skóry i tkanek miękkich przez MRSA w społeczności.33

W Szwajcarii wzrost bakteriemii MSSA był wyższy w przychodniach niż w oddziałach intensywnej terapii, a także w przypadku MSSA nabytego w społeczności niż MSSA nabytego w szpitalu. Spadek bakteriemii MRSA na poziomie krajowym był spowodowany wyłącznie zmniejszającą się częstością występowania w regionie francuskojęzycznym, ponieważ częstość występowania nawet nieznacznie wzrosła w regionie niemieckojęzycznym.34

Szczepy wysokiego ryzyka i ich występowanie

W Japonii przeprowadzono krajowy nadzór genomowy, integrujący dane kliniczne pacjentów z S. aureus wyizolowanym z zakażeń krwi. Badania wykazały, że pojawiający się MRSA ST764-SCCmecII wykazywał najwyższy wskaźnik śmiertelności w ciągu 30 dni od hospitalizacji. Ten klon wysokiego ryzyka oddzielił się od klonu nowojorskiego/japońskiego (ST5-SCCmecII), który, jak wywnioskowano, przechodził powtarzające się zakażenia fagami niosącymi geny toksyn superantygenowych i nabył geny oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe za pośrednictwem ruchomych elementów genetycznych, prowadząc do jego pojawienia się około 1994 roku.35

Wskaźnik śmiertelności 30-dniowej w przypadku bakteriemii S. aureus spowodowanej przez klon ST764-SCCmecII wynosił 48%, co było znacząco wyższe niż 22% w przypadku innych klonów. Związek między klonem ST764-SCCmecII a 30-dniowym wskaźnikiem śmiertelności pozostał istotny nawet po kontrolowaniu czynników zakłócających, takich jak wiek.36

Zakażenie krwi (BSI) spowodowane przez S. aureus jest ciężkim stanem związanym ze zwiększonym ryzykiem śmiertelności. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych w 2017 roku wystąpiło 119 247 przypadków BSI S. aureus z 19 832 związanymi z nimi zgonami. Liczba zgonów z powodu BSI przypisywanych S. aureus w Japonii wynosiła 17 412 w 2011 roku i 17 157 w 2017 roku, przy czym 5924 (34%) zgonów przypisano metycylinoopornym S. aureus (MRSA) w 2011 roku, co znacznie spadło do 4224 (24,6%) w 2017 roku.37

Wyzwania i implikacje dla zdrowia publicznego

Pomimo redukcji w częstości występowania zakażeń krwi MRSA od 2005 roku, zakażenia S. aureus stanowią znaczącą zachorowalność i śmiertelność w Stanach Zjednoczonych. Krytyczna ocena najnowszych trendów i częstości występowania zarówno inwazyjnej choroby MRSA, jak i MSSA w Stanach Zjednoczonych ma kluczowe znaczenie dla informowania polityki zdrowia publicznego i formułowania ram podejść do dalszego zapobiegania zakażeniom S. aureus.38

Wyzwania w kontroli zakażeń MRSA

Mimo wytycznych dotyczących kontroli zakażeń, szpitalne MRSA zwiększa swoją częstość występowania. Nie jest jasne, czy te wytyczne są skuteczne w kontrolowaniu MRSA, a dobrze zaprojektowane randomizowane badania kontrolne nie zostały przeprowadzone. Przestrzeganie wytycznych było nieoptymalne, a w szczególności mycie rąk jest niewystarczające. Około 5% hospitalizowanych pacjentów jest skolonizowanych MRSA. Zwolennicy sugerowali, że bardziej aktywny nadzór wykorzystujący izolację wyprzedzającą i badania przesiewowe pacjentów, z bardziej rygorystycznym przestrzeganiem środków ostrożności dotyczących kontaktu i mycia rąk, może być bardziej skuteczny.39

Ostatnie spowolnienie w redukcji zakażeń krwi MRSA związanych z pobytem w szpitalu oraz ograniczony spadek zakażeń MRSA związanych ze społecznością i zakażeń MSSA wskazują na potrzebę zaktualizowanych ram zapobiegania S. aureus, w tym większego wykorzystania praktyk opartych na dowodach, które mogą zmniejszyć transmisję i zapobiec zakażeniom związanym z urządzeniami i procedurami, a także nowych i nowatorskich podejść.40

Zaobserwowane wzrosty wskaźników zakażeń MSSA nabytych w społeczności podkreślają potrzebę systematycznego badania epidemiologii MSSA i opracowania innowacyjnych, opartych na dowodach strategii zapobiegania dla tego środowiska.41

Znaczenie nadzoru i programów profilaktycznych

Systemy nadzoru monitorujące rozprzestrzenianie się i rozbieżności szczepów metycylinoopornego Staphylococcus aureus (MRSA) są kluczowe, jeśli środki zapobiegawcze i terapeutyczne ukierunkowane na zakażenia MRSA mają być optymalne. Nadzór dostarcza informacji o rozprzestrzenianiu się MRSA, o pojawianiu się nowych szczepów w szpitalach i społecznościach, o profilu oporności antybiotykowej i wirulencji szczepów oraz o czynnikach ryzyka związanych z zakażeniem.42

Ogólnym celem nadzoru w zakresie zdrowia publicznego jest dostarczanie informacji w celu zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności oraz poprawy zdrowia. Ważnym aspektem rozwijania skutecznych systemów nadzoru jest odpowiednie szkolenie personelu, od mikrobiologów zaangażowanych w monitorowanie MRSA do klinicystów zapewniających opiekę nad pacjentem.43

Podsumowując, nadzór jest ważnym narzędziem, które pomaga we wdrażaniu różnych środków zapobiegawczych i terapeutycznych do zwalczania zakażeń MRSA w społeczności i w szpitalach.44

Specjalne populacje i środowiska

Zakażenia S. aureus u dzieci

W badaniu 39 szpitali pediatrycznych zaobserwowano, że hospitalizacje pediatryczne związane z S. aureus zmniejszyły się o 36% z 26,3 do 16,8 zakażeń na 1000 przyjęć w latach 2009-2016, przy czym metycylinooporny S. aureus (MRSA) zmniejszył się o 52%, a metycylinoważliwy S. aureus zmniejszył się o 17%. Podobne spadki zaobserwowano w dniach terapii antybiotykami przeciwko MRSA.45

Oddziały intensywnej terapii noworodków (NICU) powinny równoważyć zapobieganie zakażeniom Staphylococcus aureus u krytycznie chorych niemowląt z potrzebą kontaktu skóra do skóry z rodzicami i rodzeństwem, zgodnie z dokumentem Towarzystwa Epidemiologii Opieki Zdrowotnej Ameryki (SHEA) opublikowanym w czasopiśmie Infection Control & Hospital Epidemiology.46

Zakażenia gronkowcowe mogą stać się poważne u pacjentów NICU i często są związane z urządzeniami medycznymi, takimi jak cewniki używane do karmienia i podawania leków, a także bezpośrednim i pośrednim narażeniem na bakterie obecne u personelu opieki zdrowotnej, rodziców, opiekunów, członków rodziny, innych krytycznie chorych niemowląt i środowiska opieki zdrowotnej.47

MRSA w środowiskach sportowych i wojskowych

Zgłaszano ogniska zakażeń nabytych w społeczności wśród bliskich kontaktów, w tym zapaśników, piłkarzy, więźniów, osób w żłobkach, osób w kwaterach wojskowych, osób bezdomnych, osób używających narkotyków dożylnie i mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami.48

W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy Wydział Epidemiologii i Nadzoru Chorób Zakaźnych (IDEAS) Departamentu Zdrowia Teksasu odnotował rosnącą liczbę zgłoszeń MRSA od lokalnych i regionalnych departamentów zdrowia, opinii publicznej, lekarzy i okręgów szkolnych. Podkreśla to potrzebę agresywnych środków kontroli i zapobiegania wszystkim organizmom opornym na antybiotyki.49

S. aureus u zwierząt i transmisja międzygatunkowa

Szczury są rezerwuarem metycylinoopornego Staphylococcus aureus (MRSA) związanego z ludźmi i bydłem. Wskaźnik nosicielstwa S. aureus w nosie był wyższy wśród dzikich szczurów (23,4%) niż szczurów laboratoryjnych (12,3%).50

Głównym celem badania było rozszerzenie naszej wiedzy o nosicielstwie S. aureus (esp. MRSA) u szczurów. Ogólnie wskaźnik nosicielstwa S. aureus był podobny wśród wolno żyjących dzikich szczurów (37/145; 25,5%) i schwytanych dzikich szczurów (41/188; 21,8%), ale niższy wśród szczurów laboratoryjnych (14/114; 12,3%). Najwyższy wskaźnik oporności na penicylinę (96,3%; 26/27) zaobserwowano u szczurów mających kontakt z bydłem. W sumie 6/188 (3,2%) schwytanych dzikich szczurów i 2/145 (1,4%) wolno żyjących dzikich szczurów było skolonizowanych MRSA.51

Wyniki te podkreślają znaczenie szczurów jako rezerwuaru zarówno MSSA, jak i MRSA. Szczury mogą być uważane za naturalnego gospodarza S. aureus. Obserwowana eliminacja ludzkich specyficznych genów wirulencji, tj. genów unikania układu immunologicznego przenoszonych przez IEC, a także genów SAg, w izolatach S. aureus pochodzących od szczurów, rodzi pytanie, czy są one zdolne do kolonizacji i zakażania ludzi. Szczury są kluczowymi graczami w ekologii MRSA na farmach i mogą również przenosić ludzkie MRSA.52

Typ klasyfikacji Kryteria klasyfikacji Charakterystyka
Pochodzenia szpitalnego (HO) Hodowla pobrana >3 dni po przyjęciu do szpitala Zakażenia nabyte podczas pobytu w szpitalu
Pozaszpitalny związany z opieką zdrowotną (HACO) Hodowla pobrana ≤3 dni od przyjęcia LUB ambulatoryjnie, ORAZ:

  • Historia pobytu w szpitalu w ciągu roku
  • Zabieg chirurgiczny w ciągu roku
  • Dializy w ciągu roku
  • Pobyt w placówce opieki długoterminowej w ciągu roku
  • Centralny cewnik naczyniowy 2 dni przed pobraniem hodowli
 Zakażenia związane z kontaktami z systemem opieki zdrowotnej, ale nabyte poza szpitalem
Nabyty w społeczności (CA) Nie spełnia kryteriów HO ani HACO Zakażenia nabyte w środowisku społecznym bez wyraźnych czynników ryzyka związanych z opieką zdrowotną

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Materiały źródłowe

  • #1
    https://scholars.duke.edu/individual/pub1073903
    Staphylococcus aureus is a major human pathogen that causes a wide range of clinical infections. It is a leading cause of bacteremia and infective endocarditis as well as osteoarticular, skin and soft tissue, pleuropulmonary, and device-related infections. This review comprehensively covers the epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management of each of these clinical entities. The past 2 decades have witnessed two clear shifts in the epidemiology of S. aureus infections: first, a growing number of health care-associated infections, particularly seen in infective endocarditis and prosthetic device infections, and second, an epidemic of community-associated skin and soft tissue infections driven by strains with certain virulence factors and resistance to -lactam antibiotics. […] In reviewing the literature to support management strategies for these clinical manifestations, we also highlight the paucity of high-quality evidence for many key clinical questions.
  • #2 Staphylococcus aureus Infection – StatPearls – NCBI Bookshelf
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441868/
    Staphylococcus aureus(including drug-resistant strains such as MRSA) are found on the skin and mucous membranes, and humans are the major reservoir for these organisms. It is estimated that up to half of all adults are colonized, and approximately 15% of the population persistently carry S. aureus in the anterior nares. Some populations tend to have higher rates of S. aureus colonization (up to 80%), such as health care workers, persons who use needles on a regular basis (i.e., diabetics and intravenous (IV) drug users), hospitalized patients, and immunocompromised individuals. S. aureus can be transmitted person-to-person by direct contact or by fomites. […] Infections are common both in community-acquired as well as hospital-acquired settings and treatment remains challenging to manage due to the emergence of multi-drug resistant strains such as MRSA (Methicillin-Resistant S. aureus).
  • #3 Staphylococcal infections
    https://www.health.vic.gov.au/infectious-diseases/staphylococcal-infections
    Human carriers are a major source of infection. Approximately 50 per cent of the population is colonised with S. aureus in the anterior nasal passages, some intermittently (~30 per cent) and some persistently (~20 per cent). […] Staphylococci are most often transmitted by direct or indirect contact with a person who has a discharging wound or clinical infection of the respiratory or urinary tract, or who is colonised with the organism. […] Communicability exists as long as purulent lesions continue to drain, or the carrier state persists. […] Staphylococcal infection can affect people of any age, with or without comorbidities. Particular groups at higher risk include those who use intravenous drugs or have intravenous devices (for example, dialysis access lines, chemotherapy ports, long-term indwelling catheters), diabetics, burns patients, those who are immunosuppressed, the elderly and newborns. […] The department may investigate unusual clusters of staphylococcal infections in the community, particularly those associated with antibiotic-resistant strains.
  • #4 Staphylococcal infections
    https://www.health.vic.gov.au/infectious-diseases/staphylococcal-infections
    Human carriers are a major source of infection. Approximately 50 per cent of the population is colonised with S. aureus in the anterior nasal passages, some intermittently (~30 per cent) and some persistently (~20 per cent). […] Staphylococci are most often transmitted by direct or indirect contact with a person who has a discharging wound or clinical infection of the respiratory or urinary tract, or who is colonised with the organism. […] Communicability exists as long as purulent lesions continue to drain, or the carrier state persists. […] Staphylococcal infection can affect people of any age, with or without comorbidities. Particular groups at higher risk include those who use intravenous drugs or have intravenous devices (for example, dialysis access lines, chemotherapy ports, long-term indwelling catheters), diabetics, burns patients, those who are immunosuppressed, the elderly and newborns. […] The department may investigate unusual clusters of staphylococcal infections in the community, particularly those associated with antibiotic-resistant strains.
  • #5 MRSA – Epidemiology
    https://www.vdh.virginia.gov/epidemiology/epidemiology-fact-sheets/methicillin-resistant-staphylococcus-aureus-mrsa/
    Anyone can get MRSA, but some groups have a higher risk. These groups include athletes, daycare and school students, military personnel in barracks, people who receive inpatient medical care, people who have surgery or medical devices inserted in their body, and people who inject drugs. […] Staph bacteria (including MRSA) are spread through contact with infected people, wounds, or things that have touched infected skin and are carrying the bacteria (e.g., towels, razors, athletic mats). […] Many people carry staph bacteria on their skin or in their bodies without any symptoms. This is called being colonized. A person might be colonized for a long time before getting sick or might never get sick. […] If the bacteria are resistant to certain antibiotics, a diagnosis of MRSA is made. […] While MRSA can be resistant to several antibiotics, there are antibiotics available to treat MRSA infections. […] Except in special circumstances, treatment is not needed for people who carry MRSA but do not have any symptoms. […] If you are a patient or visitor in a healthcare facility, more strategies for preventing MRSA are available on the CDC website at cdc.gov/mrsa/hcp/infection-control/index.html.
  • #6 Staphylococcus aureus Infections Epidemiology, Pathophysiology, Clinical Manifestations and Management – Sergio Mazzei
    https://drsergiomazzei.health/staphylococcus-aureus-infections-epidemiology-pathophysiology-clinical-manifestations-and-management/
    Staphylococcus aureus is a major human pathogen that causes a wide range of clinical infections. Age is a powerful determinant of SAB incidence, with the highest rates of infection occurring at either extreme of life. […] Studies consistently demonstrate high rates in the first year of life, a low incidence through young adulthood, and a gradual rise in incidence with advancing age. HIV and hemodialysis patients are also at a greatly increased risk. […] This review comprehensively covers the epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management of each of these clinical entities. […] S. aureus is the most common pathogen isolated from surgical site infections (SSIs), cutaneous abscesses, and purulent cellulitis. SSIs occur after 2 to 5% of all surgeries, although there is considerable heterogeneity depending on the type of procedure, population studied, comorbid illnesses, the experience of the surgeon, setting, and antimicrobial prophylaxis utilized. […] Clinical infections with S. aureus will likely remain both common and serious and it needs full care and attention.
  • #7 Vital Signs: Epidemiology and Recent Trends in Methicillin-Resistant and in Methicillin-Susceptible Staphylococcus aureus Bloodstream Infections — United States | MMWR
    https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/68/wr/mm6809e1.htm
    Invasive methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) infections have been declining in health care settings; however, the rate of decline has recently slowed. […] Nearly 120,000 Staphylococcus aureus bloodstream infections and 20,000 associated deaths occurred in the United States in 2017. After years of progress, the rate of decline of MRSA bloodstream infections has slowed, whereas bloodstream infections caused by methicillin-susceptible S. aureus are increasing slightly in the community (3.9% annually, 2012-2017). […] Despite reductions in incidence of MRSA bloodstream infections since 2005, S. aureus infections account for significant morbidity and mortality in the United States. […] A critical assessment of recent trends and incidence of both MRSA and MSSA invasive disease in the United States is crucial to informing public health policy and formulating a framework of approaches to further prevent S. aureus infections.
  • #8 Vital Signs: Epidemiology and Recent Trends in Methicillin-Resistant and in Methicillin-Susceptible Staphylococcus aureus Bloodstream Infections — United States | MMWR
    https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/68/wr/mm6809e1.htm
    The decline in hospital-onset MRSA bloodstream infection rates has slowed in more recent years: adjusted rates decreased by 17.1% per year during 2005-2012 but did not significantly change during 2013-2016. […] Community-associated MRSA infections provide a reservoir that contributes to health care-associated disease incidence and fuels transmission both outside and within health care settings. […] The recent slowing in the reduction in hospital-onset MRSA bloodstream infections and the limited decline in community-associated MRSA and in MSSA infections point to the need for an updated S. aureus prevention framework, including greater use of evidence-based practices that can reduce transmission and prevent device- and procedure-associated infections, as well as new and novel approaches. […] The observed increases in rates of community-onset MSSA infections highlight the need to systematically study the epidemiology of MSSA and develop innovative, evidence-based prevention strategies for this setting.
  • #9 CDC: Step Up Prevention of Deadly Staph Infections | AAFP
    https://www.aafp.org/news/health-of-the-public/20190313mmwr-staph.html
    More than 119,000 people suffered from bloodstream infections caused by Staphylococcus aureus in the United States in 2017 — and nearly 20,000 died. […] The new data reflect incidence trends for both methicillin-resistant S. aureus (MRSA) and methicillin-susceptible S. aureus (MSSA) infections. […] Collected from CDC population surveillance and from electronic health records databases, data showed that from 2005 to 2012, the incidence of hospital-onset methicillin-resistant S. aureus bloodstream infection decreased by 17.1 percent each year, but this decline slowed from 2013 to 2016. […] The CDC noted that community-onset MRSA also declined, but only at a rate of 6.9 percent a year from 2005 to 2016. […] Although MRSA is often better known, the CDC said its report underscores the fact that all staph infections can be deadly and that health care professionals and administrators should take preventive steps to protect their patients.
  • #10 Epidemiology of Staphylococcus aureus bacteremia in adults – UpToDate
    https://www.uptodate.com/contents/epidemiology-of-staphylococcus-aureus-bacteremia-in-adults
    Epidemiology of Staphylococcus aureus bacteremia in adults […] Issues related to the epidemiology of SAB in adults will be reviewed here. […] The annual incidence of S. aureus bacteremia (SAB) ranges from 9.3 to 65 cases per 100,000 person-years, depending on the region and population. Rates of SAB over time have remained largely stable. In a systematic review of population-based studies (including high-quality data from 11 resource-abundant countries), there was no change in the incidence trend over two decades. […] Bacteremia due to S. aureus may be classified into three categories: Health care associated, hospital onset (ie, nosocomial).
  • #11 Epidemiology of Staphylococcus aureus bacteremia in adults – UpToDate
    https://www.uptodate.com/contents/epidemiology-of-staphylococcus-aureus-bacteremia-in-adults
    Epidemiology of Staphylococcus aureus bacteremia in adults […] Issues related to the epidemiology of SAB in adults will be reviewed here. […] The annual incidence of S. aureus bacteremia (SAB) ranges from 9.3 to 65 cases per 100,000 person-years, depending on the region and population. Rates of SAB over time have remained largely stable. In a systematic review of population-based studies (including high-quality data from 11 resource-abundant countries), there was no change in the incidence trend over two decades. […] Bacteremia due to S. aureus may be classified into three categories: Health care associated, hospital onset (ie, nosocomial).
  • #12
    https://link.springer.com/article/10.1007/s15010-023-01980-6
    An increasing burden of Staphylococcus aureus bloodstream infections (BSI), despite a decrease in the percentage of methicillin-resistant S. aureus (MRSA), was described recently in other European countries. The main aim of this study was to analyse recent temporal trends of S. aureus, methicillin-susceptible S. aureus (MSSA) and MRSA BSI for Switzerland as well as the different linguistic regions within Switzerland. A retrospective observational study was conducted in Switzerland over a period of 14 years (20082021). Trends in S. aureus, MSSA and MRSA BSI were analysed by applying linear regression models. […] Staphylococcus aureus BSI increased by +30% from 19.7 to 25.6 cases per 100,000 inhabitants between 2008 and 2021 (P0.01) in Switzerland. Thereof, MSSA increased by +37% from 17.8 to 24.4 cases per 100,000 inhabitants (P0.01). MRSA decreased from 1.9 to 1.2 cases per 100,000 inhabitants (P0.01), which was driven by decreasing incidence in the French-speaking region. MSSA BSI increased significantly (P0.01) in both linguistic regions.
  • #13
    https://link.springer.com/article/10.1007/s15010-023-01980-6
    The health burden of S. aureus BSI increased in Switzerland between 2008 and 2021: +30% from 19.7 to 25.6 cases per 100,000 inhabitants caused by an increasing incidence of MSSA BSI. Conversely, the incidence of MRSA BSI was slightly decreasing, which resulted in a decreased percentage of MRSA. These trends mirror the situation in most EU or EEA countries. […] The increase in MSSA BSI was higher in the outpatient department than in the ICU department as well as in community-onset MSSA BSI than in hospital-onset MSSA BSI. The decrease in MRSA BSI on a national level was caused solely by decreasing incidence in the French-speaking region, as the incidence even increased slightly in the German-speaking region.
  • #14 Staphylococcus aureus Infection – StatPearls – NCBI Bookshelf
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441868/
    Staphylococcus aureus(including drug-resistant strains such as MRSA) are found on the skin and mucous membranes, and humans are the major reservoir for these organisms. It is estimated that up to half of all adults are colonized, and approximately 15% of the population persistently carry S. aureus in the anterior nares. Some populations tend to have higher rates of S. aureus colonization (up to 80%), such as health care workers, persons who use needles on a regular basis (i.e., diabetics and intravenous (IV) drug users), hospitalized patients, and immunocompromised individuals. S. aureus can be transmitted person-to-person by direct contact or by fomites. […] Infections are common both in community-acquired as well as hospital-acquired settings and treatment remains challenging to manage due to the emergence of multi-drug resistant strains such as MRSA (Methicillin-Resistant S. aureus).
  • #15 Health: Infectious Disease Epidemiology & Prevention Division: Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus (MRSA)
    https://www.in.gov/health/idepd/healthcare-associated-infections-and-antimicrobial-resistance-epidemiology/antimicrobial-resistance/methicillin-resistant-staphylococcus-aureus-mrsa/
    Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) is a bacteria that is often resistant to many antibiotics including methicillin, oxacillin, penicillin, and amoxicillin. […] MRSA infections can be community-acquired, but more serious infections are usually healthcare-acquired. […] The following resources are intended for healthcare professionals and include information about preventing the spread of MRSA in healthcare settings. […] Guide to Elimination of Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus Transmission in Hospital Settings, APIC. […] ISDA Management of Patients with Infections Caused by MRSA.
  • #16 Vancomycin Intermediate Staphylococcus aureus (VISA) and Vancomycin Resistant Staphylococcus aureus (VRSA) | Texas DSHS
    https://www.dshs.texas.gov/antibiotic-resistance-multidrug-resistant-organisms/staphylococcal-staph-infection/visa-vrsa
    VISA and VRSA are specific types of the bacteria called Staphylococcus aureus that have become resistant to the antibiotic vancomycin. Staphylococcus aureus, often simply referred to as staph, are bacteria commonly found on the skin and in the nose of healthy people. Occasionally, staph can cause infection and is one of the most common causes of skin infections in the United States. […] VISA and VRSA are classified as intermediate or resistant based on lab tests. Similar to MRSA, it is spread through contact. VISA/VRSA infections are rare. […] To date, zero VRSA cases have been reported to the Texas Department of State Health Services. There have been VISA cases reported in various areas of Texas. In 2016, there were 13 reported VISA cases. These VISA cases have remained susceptible to currently available antibiotics. Since both VRSA and VISA are still uncommon, any suspected cases should be immediately reported to the appropriate health department. Isolates should be sent to DSHS Laboratory for confirmatory testing.
  • #17 Invasive Staphylococcus aureus Infection Surveillance | HAIs | CDC
    https://www.cdc.gov/healthcare-associated-infections/php/haic-eip/invasive-staphylococcus.html
    The Invasive Staphylococcus aureus Infection Surveillance Program collects data for describing incidence and trends of these infections. […] Public health professionals and healthcare providers can use these data to further public health research and improve health outcomes. […] The Invasive Staphylococcus aureus (S. aureus) Infection Surveillance Program identifies and monitors: Changes in incidence of hospital-onset (HO), healthcare-associated community-onset (HACO), and community-associated (CA) invasive, methicillin-resistant and methicillin-sensitive S. aureus (MRSA and MSSA) infections. […] Public health professionals and healthcare administrators can use these data to further research and improve S. aureus prevention strategies. […] The invasive S. aureus infection surveillance program is an active population- and laboratory-based surveillance system. Surveillance staff regularly query clinical laboratories to identify microbiological test results among persons living in a defined geographic area.
  • #18 Invasive Staphylococcus aureus Infection Surveillance | HAIs | CDC
    https://www.cdc.gov/healthcare-associated-infections/php/haic-eip/invasive-staphylococcus.html
    The Invasive Staphylococcus aureus Infection Surveillance Program collects data for describing incidence and trends of these infections. […] Public health professionals and healthcare providers can use these data to further public health research and improve health outcomes. […] The Invasive Staphylococcus aureus (S. aureus) Infection Surveillance Program identifies and monitors: Changes in incidence of hospital-onset (HO), healthcare-associated community-onset (HACO), and community-associated (CA) invasive, methicillin-resistant and methicillin-sensitive S. aureus (MRSA and MSSA) infections. […] Public health professionals and healthcare administrators can use these data to further research and improve S. aureus prevention strategies. […] The invasive S. aureus infection surveillance program is an active population- and laboratory-based surveillance system. Surveillance staff regularly query clinical laboratories to identify microbiological test results among persons living in a defined geographic area.
  • #19 Staphylococcus aureus (SA) – CEIP
    https://ceip.us/projects/haic/sa/
    CEIP conducts surveillance for invasive SA through Healthcare-associated Infections surveillance. For each case of invasive disease in the study population, CEIP generates a case report with basic demographic information. […] The main components of SA surveillance are active laboratory-based surveillance and transmit data to CDC. […] Yearly surveillance reports for pathogens under surveillance are available in PDF format at CDCs ABCs Surveillance Reports site. […] A case of invasive SA disease is defined as isolation of SA from a normally sterile site in a resident of the three-county catchment area. This includes both Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) and Methicillin-sensitive Staphylococcus aureus(MSSA). Normally sterile sites include: blood, cerebrospinal fluid, pleural fluid, peritoneal fluid, pericardial fluid, surgical aspirate, bone, or joint fluid.
  • #20 Staphylococcus aureus (SA) – CEIP
    https://ceip.us/projects/haic/sa/
    CEIP conducts surveillance for invasive SA through Healthcare-associated Infections surveillance. For each case of invasive disease in the study population, CEIP generates a case report with basic demographic information. […] The main components of SA surveillance are active laboratory-based surveillance and transmit data to CDC. […] Yearly surveillance reports for pathogens under surveillance are available in PDF format at CDCs ABCs Surveillance Reports site. […] A case of invasive SA disease is defined as isolation of SA from a normally sterile site in a resident of the three-county catchment area. This includes both Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) and Methicillin-sensitive Staphylococcus aureus(MSSA). Normally sterile sites include: blood, cerebrospinal fluid, pleural fluid, peritoneal fluid, pericardial fluid, surgical aspirate, bone, or joint fluid.
  • #21 Staphylococcus aureus (SA) – CEIP
    https://ceip.us/projects/haic/sa/
    SA cases will be categorized into one of three epidemiologic classes; hospital-onset, healthcare-associated community onset, or community-associated. […] A case will be classified as hospital-onset (HO) if the invasive SA culture was collected 3 calendar days after hospital admission (admit = day 1). […] A case will be classified as healthcare-associated community-onset (HACO) if the invasive SA culture was collected 3 days after hospital admission or as an outpatient, and one or more of the following is documented in the medical record: a history of overnight stay in a short- or long-term acute care hospital, surgery, dialysis, or residence in a long-term care facility in the year prior to initial culture; and/or a central vascular catheter in place 2 calendar days prior to the collection of the index culture. […] If none of the above criteria are met, the case will be classified as community-associated.
  • #22 Staphylococcus aureus (SA) – CEIP
    https://ceip.us/projects/haic/sa/
    SA cases will be categorized into one of three epidemiologic classes; hospital-onset, healthcare-associated community onset, or community-associated. […] A case will be classified as hospital-onset (HO) if the invasive SA culture was collected 3 calendar days after hospital admission (admit = day 1). […] A case will be classified as healthcare-associated community-onset (HACO) if the invasive SA culture was collected 3 days after hospital admission or as an outpatient, and one or more of the following is documented in the medical record: a history of overnight stay in a short- or long-term acute care hospital, surgery, dialysis, or residence in a long-term care facility in the year prior to initial culture; and/or a central vascular catheter in place 2 calendar days prior to the collection of the index culture. […] If none of the above criteria are met, the case will be classified as community-associated.
  • #23 Staphylococcus aureus (SA) – CEIP
    https://ceip.us/projects/haic/sa/
    SA cases will be categorized into one of three epidemiologic classes; hospital-onset, healthcare-associated community onset, or community-associated. […] A case will be classified as hospital-onset (HO) if the invasive SA culture was collected 3 calendar days after hospital admission (admit = day 1). […] A case will be classified as healthcare-associated community-onset (HACO) if the invasive SA culture was collected 3 days after hospital admission or as an outpatient, and one or more of the following is documented in the medical record: a history of overnight stay in a short- or long-term acute care hospital, surgery, dialysis, or residence in a long-term care facility in the year prior to initial culture; and/or a central vascular catheter in place 2 calendar days prior to the collection of the index culture. […] If none of the above criteria are met, the case will be classified as community-associated.
  • #24 Staphylococcus aureus (SA) – CEIP
    https://ceip.us/projects/haic/sa/
    SA cases will be categorized into one of three epidemiologic classes; hospital-onset, healthcare-associated community onset, or community-associated. […] A case will be classified as hospital-onset (HO) if the invasive SA culture was collected 3 calendar days after hospital admission (admit = day 1). […] A case will be classified as healthcare-associated community-onset (HACO) if the invasive SA culture was collected 3 days after hospital admission or as an outpatient, and one or more of the following is documented in the medical record: a history of overnight stay in a short- or long-term acute care hospital, surgery, dialysis, or residence in a long-term care facility in the year prior to initial culture; and/or a central vascular catheter in place 2 calendar days prior to the collection of the index culture. […] If none of the above criteria are met, the case will be classified as community-associated.
  • #25 Tracking Staph Infections | EIP | HAI
    http://medbox.iiab.me/modules/en-cdc/www.cdc.gov/hai/eip/saureus.html
    Staphylococcus aureus is a leading cause of healthcare-associated infections in the United States and an important cause of serious infections in the community. […] The invasive S. aureus infection surveillance program is an active population- and laboratory-based surveillance system. […] Data from the EIP S. aureus program are used to evaluate the incidence of invasive S. aureus infections in the population, characterize S. aureus strains associated with disease, and monitor trends in disease over time. […] The EIP invasive S. aureus infection surveillance program was launched in 2004 as a part of EIP Active Bacterial Core surveillance (ABCs). […] Invasive S. aureus surveillance currently operates in select counties in 7 EIP sites across the United States and has approximately 16 million people living in the surveillance area.
  • #26
    https://www.gov.uk/government/collections/staphylococcus-aureus-guidance-data-and-analysis
    UK Health Security Agency (UKHSA, formerly Public Health England) has carried out mandatory enhanced surveillance of MRSA bacteraemia since October 2005 and of MSSA bacteraemia since January 2011 for NHS acute trusts; patient-level data of any MRSA and MSSA bacteraemias are reported monthly to UKHSA. […] Between 1 April 2013 and 31 March 2018, all positive cases of MRSA bacteraemia were subject to a Post Infection Review (PIR), carried out by the reporting NHS Acute trust and attributable Clinical Commissioning Group. From 1 April 2018 this process is no longer mandatory for all cases and is instead replaced by formal local reviews of MRSA cases for those Trusts and CCGs with the highest MRSA rates. […] We produce Healthcare associated infections (HCAI) mandatory surveillance statistics publications in accordance with the code of practice for official statistics and they are designated as National Statistics.
  • #27 Staphylococcus Aureus Bloodstream Infection (SABSI) | Ausmed
    https://www.ausmed.com/learn/articles/sabsi
    Surveillance refers to the monitoring and reporting of healthcare-associated infections in order to identify possible risk prevention strategies (VICNISS 2024). […] In Australia, all cases of SABSI in acute public hospitals must be monitored and reported by their relevant jurisdictions (ACSQHC 2021). […] When a SABSI case is identified, an assessment should occur in order to determine whether the case meets the definition of a healthcare-acquired infection (see above) (ACSQHC 2021).
  • #28 Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus Bloodstream Infections Surveillance results: 2016-2017 | Institut national de santé publique du Québec
    https://www.inspq.qc.ca/en/nosocomial-infections/spin-mrsa/surveillance-results-2016-2017
    From April 1st, 2016 to March 31st, 2017, 89 healthcare facilities participated in the surveillance of methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) bloodstream infections, for a combined total of 4,835,605 patient days. Together, these facilities reported 66 cases of healthcare-associated MRSA bloodstream infections (HA-MRSA-BSI) acquired during a current or previous hospitalization. The HA-MRSA-BSI incidence rate was 0.14 per 10,000 patient days. While this incidence rate has been declining for the past five years, this year was comparable to the last one. The proportion of methicillin resistance in healthcare-associated S. aureus bloodstream infections was 12.1%. […] In 2016-2017, the HA-MRSA-BSI incidence rate is 0.14 per 10,000 patient days. No HA-MRSA-BSI is reported in pediatric facilities.
  • #29 Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus Bloodstream Infections Surveillance results: 2016-2017 | Institut national de santé publique du Québec
    https://www.inspq.qc.ca/en/nosocomial-infections/spin-mrsa/surveillance-results-2016-2017
    The HA-MRSA-BSI incidence rate decreased in the past eleven years. It dropped from 0.54 per 10,000 patient days during the first year of mandatory surveillance (2006-2007) to 0.28 in 2012-2013, to reach 0.14 in 2016-2017. […] The proportion of methicillin resistance in healthcare-associated bloodstream infections due to S. aureus decreased gradually from 2012-2013, reaching 12.1% in 2016-2017.
  • #30 Geospatial epidemiology of Staphylococcus aureus in a tropical setting: an enabling digital surveillance platform | Scientific Reports
    https://www.nature.com/articles/s41598-020-69312-4
    Delivery of information to clinicians on evolving antimicrobial susceptibility needs to be accurate for the local needs, up-to-date and readily available at point of care. […] We report the epidemiology of Staphylococcus aureus as an example of the power of digital platforms to tackle the growing spread of antimicrobial resistance in a high-burden, geographically-sparse region and beyond. […] The online platform provides an engaging visual representation of spatial heterogeneity, demonstrating striking geographical variation in S. aureus susceptibility across northern Australia. […] Methicillin resistance rates vary from 46% in the west to 26% in the east. […] Visualising routinely collected laboratory data with digital platforms allows clinicians, public health physicians and guideline developers to monitor and respond to antimicrobial resistance in a timely manner.
  • #31 Geospatial epidemiology of Staphylococcus aureus in a tropical setting: an enabling digital surveillance platform | Scientific Reports
    https://www.nature.com/articles/s41598-020-69312-4
    Delivery of information to clinicians on evolving antimicrobial susceptibility needs to be accurate for the local needs, up-to-date and readily available at point of care. […] We report the epidemiology of Staphylococcus aureus as an example of the power of digital platforms to tackle the growing spread of antimicrobial resistance in a high-burden, geographically-sparse region and beyond. […] The online platform provides an engaging visual representation of spatial heterogeneity, demonstrating striking geographical variation in S. aureus susceptibility across northern Australia. […] Methicillin resistance rates vary from 46% in the west to 26% in the east. […] Visualising routinely collected laboratory data with digital platforms allows clinicians, public health physicians and guideline developers to monitor and respond to antimicrobial resistance in a timely manner.
  • #32 Geospatial epidemiology of Staphylococcus aureus in a tropical setting: an enabling digital surveillance platform | Scientific Reports
    https://www.nature.com/articles/s41598-020-69312-4
    Current efforts to track and respond to AMR systematically in northern Australia and other regional settings are insufficient. […] To achieve enhanced AMR surveillance in Northern Australia, cross-jurisdictional collaboration with data sharing is required and the use of innovative geospatial information systems can support these efforts. […] We describe, using geospatial epidemiology of S. aureus as an example, a digital platform used as a disease surveillance tool. […] The intent of the HOTspots surveillance platform is to be a dynamic and collaborative platform used by healthcare practitioners, policy makers and therapeutic guideline developers. […] A comprehensive epidemiology of S. aureus across tropical north of Australia has not previously been reported. […] These findings show striking geographical variation in S. aureus susceptibility across northern Australia with the proportion of MRSA ranging from 46% in WA to 26% in QLD and an overall 35% across this tropical region.
  • #33 Geospatial epidemiology of Staphylococcus aureus in a tropical setting: an enabling digital surveillance platform | Scientific Reports
    https://www.nature.com/articles/s41598-020-69312-4
    The temporal trends in S. aureus epidemiology seen across northern Australia relate to changes in dominant MRSA clones both within and between jurisdictions. […] Our data highlight the problem of MRSA resistant to inducible-clindamycin and SXT, commonly relied on as oral second-line options for community MRSA skin and soft tissue infections. […] Clindamycin (and related macrolide) resistance rates in MRSA are alarmingly high. […] This finding is a local impediment to empirical use of this agent for both community MRSA and as a synergistic antibiotic for severe skin and soft tissue infections in hospital patients. […] The HOTspots platform is currently being evaluated, updated to include more sophisticated high-quality reports and is planned to have ongoing 6-monthly data updates from late 2020.
  • #34
    https://link.springer.com/article/10.1007/s15010-023-01980-6
    The health burden of S. aureus BSI increased in Switzerland between 2008 and 2021: +30% from 19.7 to 25.6 cases per 100,000 inhabitants caused by an increasing incidence of MSSA BSI. Conversely, the incidence of MRSA BSI was slightly decreasing, which resulted in a decreased percentage of MRSA. These trends mirror the situation in most EU or EEA countries. […] The increase in MSSA BSI was higher in the outpatient department than in the ICU department as well as in community-onset MSSA BSI than in hospital-onset MSSA BSI. The decrease in MRSA BSI on a national level was caused solely by decreasing incidence in the French-speaking region, as the incidence even increased slightly in the German-speaking region.
  • #35 Staphylococcus aureus ST764-SCCmecII high-risk clone in bloodstream infections revealed through national genomic surveillance integrating clinical data | Nature Communications
    https://www.nature.com/articles/s41467-025-57575-2
    Antimicrobial resistance is a global health concern, and methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) is one of the highest-priority organisms exhibiting this phenotype. Here, we performed a national surveillance integrating patient clinical data of S. aureus isolated from bloodstream infections. […] We revealed that the emerging MRSA ST764-SCCmecII showed the highest mortality rate within 30 days of hospitalization. This high-risk clone diverged from the New York/Japan clone (ST5-SCCmecII), which was inferred to have undergone repeated infections with phages carrying superantigen toxin genes and acquired antimicrobial resistance genes via mobile genetic elements, leading to its emergence around 1994. Overall, we provide a blueprint for a national genomic surveillance study that integrates clinical data and enables the identification and evolutionary characterization of a high-risk clone.
  • #36 Staphylococcus aureus ST764-SCCmecII high-risk clone in bloodstream infections revealed through national genomic surveillance integrating clinical data | Nature Communications
    https://www.nature.com/articles/s41467-025-57575-2
    The 30-day mortality rate of S. aureus BSIs caused by the ST764-SCCmecII clone was 48%, which was significantly higher than the 22% of the other clones. […] The association between the ST764-SCCmecII clone and 30-day mortality rate remained significant even after controlling for the confounding effect of age.
  • #37 Staphylococcus aureus ST764-SCCmecII high-risk clone in bloodstream infections revealed through national genomic surveillance integrating clinical data | Nature Communications
    https://www.nature.com/articles/s41467-025-57575-2
    Bloodstream infection (BSI) caused by S. aureus is a severe condition with an increased mortality risk. An estimated 119,247 S. aureus BSIs with 19,832 associated deaths occurred in the United States in 2017. The number of BSI deaths attributed to S. aureus in Japan was 17,412 in 2011 and 17,157 in 2017, wherein 5924 (34%) deaths were attributed to methicillin-resistant S. aureus (MRSA) in 2011, which significantly decreased to 4224 (24.6%) in 2017. […] Here, we conducted a large-scale national genomic surveillance of S. aureus isolated from patients with BSI during 2019-2020, performed antimicrobial susceptibility testing using the same panel in the same reference laboratory, collected clinical metadata of these S. aureus isolates, and investigated the clinical risk of the clones. […] The proportion of MRSA of BSI-derived S. aureus during 2019-2020 was 46.4%, mostly SCCmecIV (76.5% of total SCCmec).
  • #38 Vital Signs: Epidemiology and Recent Trends in Methicillin-Resistant and in Methicillin-Susceptible Staphylococcus aureus Bloodstream Infections — United States | MMWR
    https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/68/wr/mm6809e1.htm
    Invasive methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) infections have been declining in health care settings; however, the rate of decline has recently slowed. […] Nearly 120,000 Staphylococcus aureus bloodstream infections and 20,000 associated deaths occurred in the United States in 2017. After years of progress, the rate of decline of MRSA bloodstream infections has slowed, whereas bloodstream infections caused by methicillin-susceptible S. aureus are increasing slightly in the community (3.9% annually, 2012-2017). […] Despite reductions in incidence of MRSA bloodstream infections since 2005, S. aureus infections account for significant morbidity and mortality in the United States. […] A critical assessment of recent trends and incidence of both MRSA and MSSA invasive disease in the United States is crucial to informing public health policy and formulating a framework of approaches to further prevent S. aureus infections.
  • #39 Management of Staphylococcus aureus Infections | AAFP
    https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2005/1215/p2474.html
    Despite these guidelines, nosocomial MRSA has been increasing in frequency. It is not clear that these guidelines are effective in controlling MRSA, and well-designed randomized controlled studies have not been performed. Adherence to the guidelines has been suboptimal, and hand-washing in particular is inadequate. About 5 percent of hospitalized patients are colonized with MRSA. Advocates have suggested that more active surveillance using preemptive isolation and screening of patients, with stricter adherence to contact precautions and handwashing, may be more successful.
  • #40 Vital Signs: Epidemiology and Recent Trends in Methicillin-Resistant and in Methicillin-Susceptible Staphylococcus aureus Bloodstream Infections — United States | MMWR
    https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/68/wr/mm6809e1.htm
    The decline in hospital-onset MRSA bloodstream infection rates has slowed in more recent years: adjusted rates decreased by 17.1% per year during 2005-2012 but did not significantly change during 2013-2016. […] Community-associated MRSA infections provide a reservoir that contributes to health care-associated disease incidence and fuels transmission both outside and within health care settings. […] The recent slowing in the reduction in hospital-onset MRSA bloodstream infections and the limited decline in community-associated MRSA and in MSSA infections point to the need for an updated S. aureus prevention framework, including greater use of evidence-based practices that can reduce transmission and prevent device- and procedure-associated infections, as well as new and novel approaches. […] The observed increases in rates of community-onset MSSA infections highlight the need to systematically study the epidemiology of MSSA and develop innovative, evidence-based prevention strategies for this setting.
  • #41 Vital Signs: Epidemiology and Recent Trends in Methicillin-Resistant and in Methicillin-Susceptible Staphylococcus aureus Bloodstream Infections — United States | MMWR
    https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/68/wr/mm6809e1.htm
    The decline in hospital-onset MRSA bloodstream infection rates has slowed in more recent years: adjusted rates decreased by 17.1% per year during 2005-2012 but did not significantly change during 2013-2016. […] Community-associated MRSA infections provide a reservoir that contributes to health care-associated disease incidence and fuels transmission both outside and within health care settings. […] The recent slowing in the reduction in hospital-onset MRSA bloodstream infections and the limited decline in community-associated MRSA and in MSSA infections point to the need for an updated S. aureus prevention framework, including greater use of evidence-based practices that can reduce transmission and prevent device- and procedure-associated infections, as well as new and novel approaches. […] The observed increases in rates of community-onset MSSA infections highlight the need to systematically study the epidemiology of MSSA and develop innovative, evidence-based prevention strategies for this setting.
  • #42 SciELO Brazil – Epidemiology and surveillance of methicillin-resistant staphylococcus aureus in Latin America Epidemiology and surveillance of methicillin-resistant staphylococcus aureus in Latin America
    https://www.scielo.br/j/bjid/a/XZKMpn6rnHnpSgNwfDPZdFg/
    Surveillance systems monitoring the spread and divergence of methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) strains are critical if preventive and therapeutic measures targeting MRSA infection are to be employed optimally. Surveillance provides information on the spread of MRSA, on the emergence of new strains within hospitals and communities, on the antibiotic resistance profile and virulence of strains, and on the risk factors associated with infection. […] While information on MRSA epidemiology in Latin America is growing, significant gaps exist in the available data, especially in local areas where fewer resources are available for characterizing and reporting MRSA strains. Here, we describe current knowledge of healthcare- and community-associated MRSA epidemiology in the region, and provide recommendations for future development of surveillance systems with a view to providing robust data at regional, national and local levels.
  • #43 SciELO Brazil – Epidemiology and surveillance of methicillin-resistant staphylococcus aureus in Latin America Epidemiology and surveillance of methicillin-resistant staphylococcus aureus in Latin America
    https://www.scielo.br/j/bjid/a/XZKMpn6rnHnpSgNwfDPZdFg/
    The overall goal of surveillance in public health is to provide information to decrease morbidity and mortality, and to improve health. […] An important aspect of developing successful surveillance systems is the appropriate training of personnel, from microbiologists involved in monitoring MRSA to clinicians providing patient care. […] In summary, surveillance is an important tool that assists in the implementation of different preventive and therapeutic measures to combat MRSA infections in the community and in hospitals.
  • #44 SciELO Brazil – Epidemiology and surveillance of methicillin-resistant staphylococcus aureus in Latin America Epidemiology and surveillance of methicillin-resistant staphylococcus aureus in Latin America
    https://www.scielo.br/j/bjid/a/XZKMpn6rnHnpSgNwfDPZdFg/
    The overall goal of surveillance in public health is to provide information to decrease morbidity and mortality, and to improve health. […] An important aspect of developing successful surveillance systems is the appropriate training of personnel, from microbiologists involved in monitoring MRSA to clinicians providing patient care. […] In summary, surveillance is an important tool that assists in the implementation of different preventive and therapeutic measures to combat MRSA infections in the community and in hospitals.
  • #45 Epidemiology of Staphylococcus aureus infections in patients admitted to freestanding pediatric hospitals, 2009-2016.
    https://scholarlyexchange.childrensmercy.org/papers/1346/
    We observed pediatric S. aureus hospitalizations decreased 36% from 26.3 to 16.8 infections per 1,000 admissions from 2009 to 2016, with methicillin-resistant S. aureus (MRSA) decreasing by 52% and methicillin-susceptible S. aureus decreasing by 17%, among 39 pediatric hospitals. […] Similar decreases were observed for days of therapy of anti-MRSA antibiotics.
  • #46 Guidance Balances Staph Infection Prevention in Critically Ill Infants with Family Contact – SHEA
    https://shea-online.org/guidance-balances-staph-infection-prevention-in-critically-ill-infants-with-family-contact/
    Neonatal intensive care units (NICU) should balance prevention of Staphylococcus aureus infections in critically ill infants with the need for skin-to-skin contact with parents and siblings, according to a Society for Healthcare Epidemiology of America (SHEA) white paper published in the journal Infection Control & Hospital Epidemiology. […] The paper serves as a practical clinical companion to the newly released recommendations from the Centers for Disease Control and Prevention’s (CDC) Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee to help clinicians in NICUs make decisions about infection prevention, detection, and control practices. […] Limited literature exists on prevention of Staph in the NICU, so this document looks to address common challenges faced by healthcare personnel in this environment.
  • #47 Guidance Balances Staph Infection Prevention in Critically Ill Infants with Family Contact – SHEA
    https://shea-online.org/guidance-balances-staph-infection-prevention-in-critically-ill-infants-with-family-contact/
    The paper, SHEA neonatal intensive care unit (NICU) white paper series: Practical approaches to Staphylococcus aureus disease prevention, provides expert opinion and evidence-based responses to frequently asked questions clinicians may have in implementing the updated CDC guidance for preventing, detecting, and controlling the spread of Staph infections, including methicillin-resistant S. aureus (MRSA) and methicillin-susceptible S. aureus (MSSA). […] Staph infections can become serious in NICU patients and are often associated with medical devices, like catheters used for feeding and medication, as well as direct and indirect exposure to bacteria on healthcare personnel, parents, caregivers, family members, other critically ill infants, and the healthcare environment. […] The authors note that recommendations may need to be adjusted during outbreaks of S. aureus or MRSA to address specific issues.
  • #48 Staphylococcal infections
    https://www.health.vic.gov.au/infectious-diseases/staphylococcal-infections
    There are more than 40 species of Staphylococcus. Infection may result from endogenous organisms or may be transmitted from close contacts. […] The highest incidence of disease usually occurs in people with poor personal hygiene, people subject to overcrowding and children. […] Since the late 1970s, methicillin-resistant S. aureus (MRSA) strains have been identified in Victoria as a major cause of nosocomial infections and outbreaks. MRSA accounts for approximately 30-50 per cent of hospital-acquired S. aureus isolated from normally sterile sites. […] Community-associated outbreaks have been reported among close contacts, including wrestlers, football players, prison inmates, people in day-care centres, people in military quarters, homeless people, intravenous drug users and men who have sex with men.
  • #49 Information on Staphylococcal Infections for Athletic Departments — Health & Safety — University Interscholastic League (UIL)
    https://www.uiltexas.org/health/info/information-on-staphylococcal-infections-for-athletic-departments
    Staphylococcus aureus has long been recognized as a common cause of boils and soft-tissue infections as well as more serious conditions such as pneumonia or bloodstream infections. […] In the past twelve months, the Infectious Disease Epidemiology and Surveillance Division (IDEAS) of the Texas Department of Health has noted an increasing number of reports of MRSA from local and regional health departments, the public, physicians, and school districts. […] This underscores the need for aggressive control and prevention measures for all antibiotic resistant organisms.
  • #50 Molecular Epidemiology of Methicillin-Susceptible and Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus in Wild, Captive and Laboratory Rats: Effect of Habitat on the Nasal S. aureus Population
    https://www.mdpi.com/2072-6651/12/2/80
    Rats are a reservoir of human- and livestock-associated methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA). […] The nasal S. aureus carriage rate was higher among wild rats (23.4%) than laboratory rats (12.3%). […] The emergence of multiresistant (methicillin-resistant S. aureus, MRSA; vancomycin-resistant S. aureus, VRSA) and highly virulent (community acquired MRSA, CA-MRSA) strains makes S. aureus a prominent example of the antibiotic resistance crisis and a major public health concern worldwide. […] The recent detection of MRSA in rats suggests that pest animals might be an additional reservoir for MRSA. […] An effective “One Health” strategy against the spread of S. aureus and especially MRSA has to take these bidirectional transmissions between animals and humans into account.
  • #51 Molecular Epidemiology of Methicillin-Susceptible and Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus in Wild, Captive and Laboratory Rats: Effect of Habitat on the Nasal S. aureus Population
    https://www.mdpi.com/2072-6651/12/2/80
    The major aim of this study was to extend our knowledge of S. aureus (esp. MRSA) carriage in rats. […] Overall, the S. aureus carriage rate was similar among free-living wild rats (37/145; 25.5%) and captive wild rats (41/188; 21.8%), but lower among laboratory rats (14/114; 12.3%). […] The S. aureus population structure in our described rat cohorts was resolved by spa typing. […] The highest rate of penicillin resistance (96.3%; 26/27) was observed in rats with livestock contact. […] In total, 6/188 (3.2%) captive wild rats and 2/145 (1.4%) free-living wild rats were colonized with MRSA. […] These results underline the importance of rats as reservoir for MSSA as well as MRSA. […] Rats can be considered as a natural host of S. aureus. […] The observed elimination of human-specific virulence genes, i.e., IEC-carried immune evasion genes as well as SAg genes, in rat-derived S. aureus isolates raises the question, whether they are capable of colonizing and infecting humans. […] Rats are key players in the ecology of MRSA on farms and may also transmit human MRSA.
  • #52 Molecular Epidemiology of Methicillin-Susceptible and Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus in Wild, Captive and Laboratory Rats: Effect of Habitat on the Nasal S. aureus Population
    https://www.mdpi.com/2072-6651/12/2/80
    The major aim of this study was to extend our knowledge of S. aureus (esp. MRSA) carriage in rats. […] Overall, the S. aureus carriage rate was similar among free-living wild rats (37/145; 25.5%) and captive wild rats (41/188; 21.8%), but lower among laboratory rats (14/114; 12.3%). […] The S. aureus population structure in our described rat cohorts was resolved by spa typing. […] The highest rate of penicillin resistance (96.3%; 26/27) was observed in rats with livestock contact. […] In total, 6/188 (3.2%) captive wild rats and 2/145 (1.4%) free-living wild rats were colonized with MRSA. […] These results underline the importance of rats as reservoir for MSSA as well as MRSA. […] Rats can be considered as a natural host of S. aureus. […] The observed elimination of human-specific virulence genes, i.e., IEC-carried immune evasion genes as well as SAg genes, in rat-derived S. aureus isolates raises the question, whether they are capable of colonizing and infecting humans. […] Rats are key players in the ecology of MRSA on farms and may also transmit human MRSA.

Zobacz więcej

zapalenie wsierdzia płyn otrzewnowy zakażenie szpitalne gronkowiec oporny na metycylinę płyn opłucnowy lek przeciwgrzybiczny zakażenie nabyte w społeczności zakażenie tkanek miękkich opieka zdrowotna płyn mózgowo-rdzeniowy płyn stawowy gronkowiec złocisty oporny na metycylinę płyn osierdziowy oporność na antybiotyki bakteriemia gronkowcowa system nadzoru epidemiologicznego zakażenie pozaszpitalne gronkowiec złocisty szczep wielolekooporny zakażenie skóry bakteriemia wirulencja badanie mikrobiologiczne