Rak piersi u mężczyzn
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak piersi u mężczyzn (MBC) stanowi mniej niż 1% wszystkich nowotworów u mężczyzn, z około 20 000 nowych przypadków rocznie globalnie, a w USA prognozuje się 2 800 nowych diagnoz inwazyjnego raka piersi u mężczyzn w 2025 roku. Pięcioletnie względne przeżycie netto w Kanadzie wynosi około 80%, jednak mężczyźni mają o 19% wyższy wskaźnik śmiertelności niż kobiety, co wiąże się z późniejszą diagnozą i niedostatecznym leczeniem. Przeżycie według stadium choroby wynosi: stadium 1 – 96%, stadium 2 – 84%, stadium 3 – 52%, a stadium 4 – 20-24%. Niezależne czynniki prognostyczne obejmują stadium T i M, wiek, stopień histologiczny, status receptorów ER i HER2 oraz zastosowanie chemioterapii. Podtypy molekularne (HER2-/HR+, HER2+/HR+, HER2+/HR-, TN) różnią się istotnie pod względem 5-letniego przeżycia swoistego dla przyczyny (CSS), od 89,2% do 43,2%, co ma znaczenie dla indywidualizacji terapii.
Prognozy Rak piersi u mężczyzn
Rak piersi u mężczyzn (MBC – Male Breast Cancer) jest rzadką chorobą, stanowiącą mniej niż 1% wszystkich nowotworów u mężczyzn, z około 20 000 nowych przypadków diagnozowanych na całym świecie każdego roku1. Według szacunków, w 2025 roku w Stanach Zjednoczonych zostanie zdiagnozowanych około 2 800 mężczyzn z inwazyjnym rakiem piersi2. Z powodu znacznie niższej częstości występowania u mężczyzn oraz wyłączania mężczyzn z dużych badań nad rakiem piersi, obecna wiedza na temat raka piersi u mężczyzn jest znacznie mniejsza niż w przypadku kobiet i często opiera się na małych, retrospektywnych badaniach z pojedynczych ośrodków3.
Wskaźniki przeżycia raka piersi u mężczyzn
Wskaźniki przeżycia mogą dać wyobrażenie o odsetku osób z tym samym typem i stadium raka, które żyją określony czas (zwykle 5 lat) po zdiagnozowaniu. Względne wskaźniki przeżycia porównują osoby z tym samym typem i stadium raka do ogólnej populacji4. W Kanadzie 5-letnie przeżycie netto w przypadku raka piersi u mężczyzn wynosi 80%. Oznacza to, że średnio około 80% mężczyzn z diagnozą raka piersi przeżyje co najmniej 5 lat5.
Jednak według innego badania, 5-letni ogólny wskaźnik przeżycia po diagnozie raka piersi wynosił 77,6% dla mężczyzn, w porównaniu do 86,4% dla kobiet6. Nawet po uwzględnieniu różnic w charakterystyce klinicznej pacjentów, takich jak typ i stadium choroby, otrzymane leczenie, wiek, rasa/pochodzenie etniczne i dostęp do opieki, mężczyźni nadal mieli o 19% wyższy wskaźnik śmiertelności niż kobiety w ciągu 5 lat od diagnozy7.
Przeżycie według stadium zaawansowania
Stadium nowotworu jest najważniejszym czynnikiem prognostycznym raka piersi u mężczyzn. Lekarze uwzględniają liczbę węzłów chłonnych zawierających raka oraz wielkość guza w momencie diagnozy8. Przeżycie według stadium raka piersi u mężczyzn przedstawia się następująco (5-letnie względne przeżycie):
- Stadium 1: 96%
- Stadium 2: 84%
- Stadium 3: 52%
- Stadium 4: 24%
Według Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego, 5-letni względny wskaźnik przeżycia dla raka piersi w stadium 4 u mężczyzn wynosi 20%. Ta niższa przeżywalność u mężczyzn wynika w dużej mierze z tego, że mężczyźni rzadziej przypisują guzek lub inną nieprawidłowość w tkance piersi jako potencjalnie nowotworową. W związku z tym mężczyźni rzadziej zgłaszają się do lekarza i często są diagnozowani w późniejszych stadiach, gdy nowotwór jest trudniejszy do leczenia10.
Czynniki prognostyczne
Badania zidentyfikowały szereg niezależnych czynników prognostycznych związanych z całkowitym przeżyciem (OS) u pacjentów z rakiem piersi u mężczyzn. W kompleksowym badaniu obejmującym 1224 pacjentów z rakiem piersi u mężczyzn w kohorcie szkoleniowej i 44 w kohorcie walidacyjnej, wykazano, że stadium T (p<0,001), wiek w momencie diagnozy (p<0,001), stopień histologiczny (p=0,008), stadium M (p<0,001), status ER (p=0,001), status Her2 (p=0,019) i chemioterapia (p=0,015) były niezależnie związane z OS11.
Inne badanie przeprowadzone w Korei Południowej wykazało, że wiek powyżej 65 lat, niski dochód, brak interwencji chirurgicznej, niestosowanie tamoksyfenu oraz ≥2 choroby współistniejące korelowały z gorszym wynikiem12. Najbardziej znaczącym czynnikiem związanym z złym rokowaniem była obecność więcej niż 2 chorób współistniejących (HR, 4,439; 95% CI, 2,084-9,453; p = 0,001)13.
Model predykcyjny opracowany w innym badaniu uwzględniał 7 zmiennych: wiek (współczynnik ryzyka [HR] 1,89, 95% CI 1,50-2,38), operację (HR 0,38, 95% CI 0,29-0,51), stan cywilny (HR 0,75, 95% CI 0,63-0,89), stadium guza (HR 1,17, 95% CI 1,05-1,29), stadium kliniczne (HR 1,41, 95% CI 1,15-1,74), chemioterapię (HR 0,62, 95% CI 0,50-0,75) i status HER2 (HR 2,68, 95% CI 1,20-5,98)14.
Podtypy molekularne a rokowanie
Podtypy molekularne różnią się również w raku piersi u mężczyzn i mogą być predyktorem przeżycia oraz poprawić strategie postępowania w praktyce klinicznej15. Pacjenci o różnych podtypach molekularnych znacznie różnili się pod względem 5-letniego przeżycia całkowitego i przeżycia swoistego dla przyczyny (CSS). 5-letnie wskaźniki CSS dla różnych podtypów molekularnych wynosiły odpowiednio 89,2% (HER2-/HR+), 78,4% (HER2+/HR+), 72,6% (HER2+/HR-) i 43,2% (TN)16.
Zgodnie z analizą regresji Coxa, wiek ≥65 lat, negatywny status ER, negatywny status PR, podtyp TN, stadium AJCC IV, wielkość guza ≥5 cm lub T4, stadium M1 oraz rasa czarna były niezależnymi czynnikami prognostycznymi gorszego CSS17.
Większość nowotworów piersi u mężczyzn (i kobiet) jest hormonalnie napędzana, gdzie genomowe działanie ER dyktuje programy transkrypcyjne, które napędzają proliferację komórek nowotworowych18. AR i PR są korzystnymi markerami prognostycznymi w raku piersi u kobiet19.
Wpływ leczenia na rokowanie
Najczęstszym leczeniem chirurgicznym guzów MBC była całkowita mastektomia, przy czym operacje oszczędzające pierś były wykonywane u znacznie mniejszego odsetka mężczyzn niż kobiet20. Przeprowadzone badania wykazały, że:
- mężczyźni leczeni adjuwantową radioterapią (tj. radioterapią jako uzupełnienie innych metod leczenia) mieli znacznie wyższe 5-letnie wskaźniki przeżycia całkowitego niż mężczyźni nieleczeni radioterapią
- terapia tamoksyfenem poprawiła wskaźniki przeżycia całkowitego w porównaniu z leczeniem bez tamoksyfenu po 5 latach
- terapia tamoksyfenem poprawiła 5-letnie wskaźniki przeżycia całkowitego w porównaniu z terapią inhibitorami aromatazy
- terapia inhibitorem aromatazy plus agonistą GNRH poprawiła 5-letni wskaźnik przeżycia całkowitego w porównaniu z inhibitorem aromatazy bez agonisty GnRH
Mimo bardziej agresywnej choroby ogólnie, pacjenci płci męskiej byli częściej niedoleczeni w porównaniu z kobietami22. Charakterystyka kliniczna i niedoleczenie wyjaśniały tylko około dwóch trzecich różnicy w śmiertelności23.
Warto zauważyć, że radioterapia nie poprawia OS w MBC (p = 0,476) według jednego z badań24.
Modele prognostyczne i nomogramy
Ze względu na rzadkość MBC, opracowano kilka modeli predykcyjnych, które mogą pomóc w przewidywaniu rokowania u pacjentów. Naukowcy opracowali nomogram, który przewiduje 3-letnie i 5-letnie przeżycie u pacjentów z MBC25. Model ten okazał się lepszy niż system klasyfikacji AJCC, co wykazano w analizie krzywej decyzyjnej (DCA)26.
W innym badaniu opracowano nomogram przeżycia z 7 zmiennymi dla pacjentów z MBC. Model ten może przewidywać wynik przeżycia tych pacjentów i zapewnić naukową podstawę do diagnostyki i leczenia klinicznego27. Wyniki wykazały, że nomogram może dokładnie i indywidualnie przewidywać wyniki przeżycia pacjentów z MBC. To narzędzie predykcyjne ma potencjał do informowania o podejmowaniu decyzji klinicznych i kierowania opracowywaniem odpowiednich strategii diagnostycznych i terapeutycznych28.
Różnorodność prognostyczna MBC
Rak piersi u mężczyzn wydaje się być zróżnicowany pod względem rokowania w zależności od podtypów molekularnych, podobnie jak rak piersi u kobiet. Może to być predyktor rokowania i pomoc w leczeniu raka piersi u mężczyzn29.
Inne badania wykazały, że rokowanie MBC, podobnie jak w przypadku raka piersi u kobiet, zależy od stadium TNM nowotworu; że stadium po stadium prognozy MBC wydają się podobne do raka piersi u kobiet; oraz że MBC ma nieco niższy 5-letni ogólny wskaźnik przeżycia niż rak piersi u kobiet30.
Mężczyźni rasy czarnej z rakiem piersi mają tendencję do gorszego rokowania niż mężczyźni rasy białej z rakiem piersi31.
Ograniczenia w przewidywaniu rokowania
Należy pamiętać, że wskaźniki przeżycia są szacunkowe i często opierają się na wcześniejszych wynikach dużej liczby osób, które miały określony nowotwór, ale nie mogą przewidzieć, co stanie się w konkretnym przypadku32.
Jeśli masz raka piersi, możesz mieć pytania dotyczące rokowania. Rokowanie jest najlepszym oszacowaniem lekarza, jak rak wpłynie na kogoś i jak zareaguje na leczenie. Rokowanie i przeżycie zależą od wielu czynników. Tylko lekarz znający twoją historię medyczną, typ, stadium i charakterystykę raka, wybrane leczenie i odpowiedź na leczenie może połączyć wszystkie te informacje ze statystykami przeżycia, aby określić rokowanie33.
Liczby te dotyczą tylko stadium raka w momencie pierwszej diagnozy. Nie mają zastosowania później, jeśli nowotwór rośnie, rozprzestrzenia się lub nawraca po leczeniu34. Mężczyźni obecnie diagnozowani z rakiem piersi mogą mieć lepsze rokowanie niż pokazują te liczby. Leczenie poprawia się z czasem, a te liczby opierają się na mężczyznach, którzy zostali zdiagnozowani i leczeni co najmniej 5 lat wcześniej35.
Każda osoba jest inna i będzie inaczej reagować na raka i leczenie. Dlatego nie ma gwarantowanej liczby dotyczącej oczekiwanej długości życia w przypadku raka piersi w stadium 4. W zależności od ciężkości diagnozy, podjętego leczenia i innych przyczyniających się czynników zdrowotnych, niektóre osoby żyją tylko 1 do 2 lat po diagnozie, podczas gdy inne mogą żyć do 10 lat lub dłużej z rakiem piersi w stadium 436.
Dzięki postępom w leczeniu, coraz więcej pacjentów żyje dłużej, traktując chorobę jako przewlekłą poprzez ciągłe leczenie i monitorowanie, z naciskiem na jakość życia jako główny cel37.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.