Ektropion
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Problemy powiek obejmują szerokie spektrum schorzeń, od łagodnych do zagrażających życiu, z różnym rokowaniem zależnym od rodzaju i zaawansowania choroby oraz zastosowanego leczenia. Rak kolczystokomórkowy (SCC) powiek, drugi najczęstszy nowotwór złośliwy powiek, występuje z częstością 0,09-2,42/100 000 osób. Przeżycie specyficzne dla choroby (DSS) wynosi 95,7% po 2 latach i 94,9% po 5 latach obserwacji. Negatywne czynniki prognostyczne to wyższa kategoria guza (T wg AJCC 8. edycji), przerzuty do węzłów chłonnych, słabe zróżnicowanie, naciekanie okołonerwowe, inwazja oczodołu, immunosupresja oraz lokalizacja guza w górnej przyśrodkowej powiece. Ekspresja markerów p63 i koekspresja Ki67 korelują z gorszym rokowaniem. Ptoza, często leczona chirurgicznie, poprawia funkcję wzrokową i jakość życia, choć rewizja zabiegu jest konieczna u 8,7% pacjentów. Nieleczona ptoza u dzieci może prowadzić do astygmatyzmu, amblyopii i zaburzeń rozwoju widzenia, a wczesne leczenie poprawia rokowanie.
Problemy z powiekami – Prognoza (przewidywanie wyników)
Problemy dotyczące powiek obejmują szerokie spektrum schorzeń, od łagodnych po zagrażające życiu. Rokowanie znacząco różni się w zależności od rodzaju schorzenia, jego zaawansowania oraz zastosowanego leczenia. W niniejszym artykule omówiono prognozę dla pacjentów z różnymi problemami dotyczącymi powiek, ze szczególnym uwzględnieniem ektropionu oraz innych istotnych schorzeń powiek.12
Rak kolczystokomórkowy powiek (SCC)
Rak kolczystokomórkowy powiek stanowi drugi najczęstszy nowotwór złośliwy powiek na świecie, mimo że występuje stosunkowo rzadko (0,09-2,42 przypadków na 100 000 osób). Przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu rokowanie jest korzystne, jednak zaawansowane stadia nowotworu mogą wymagać wytrzewienia oczodołu lub prowadzić do zgonu w przypadku przerzutów systemowych.34
Badania wykazują, że przeżycie specyficzne dla choroby (DSS) w przypadku SCC powiek wynosi:53
- 95,7% po 2 latach obserwacji
- 94,9% po 5 latach obserwacji
Negatywne czynniki prognostyczne w SCC powiek obejmują:65
- Wyższą kategorię guza (T) według systemu AJCC
- Przerzuty do węzłów chłonnych
- Słabo zróżnicowane guzy
- Naciekanie okołonerwowe
- Inwazję oczodołu
- Immunosupresję
- Lokalizację guza w przyśrodkowej części górnej powieki (w tym okolicy przyśrodkowego kąta oka)
Badania wykazały, że wszyscy pacjenci, którzy zmarli w okresie obserwacji, byli sklasyfikowani jako T2c lub wyższy według 8. edycji systemu AJCC, co jest zgodne z wcześniejszymi analizami. System klasyfikacji 8. edycji AJCC dla raków powiek okazał się lepszy w przewidywaniu przeżycia specyficznego dla choroby niż wcześniejsza 7. edycja.84
Badania wskazują również, że ekspresja markerów p63 oraz koekspresja Ki67 są związane z gorszym stadium, zróżnicowaniem i rokowaniem, w tym z przerzutami i śmiercią z powodu choroby.2
Opadanie powieki (ptoza)
Ptoza (blepharoptosis) jest jednym z najczęstszych zaburzeń górnej powieki. Jednostronne lub obustronne opadanie górnej powieki charakteryzujące ptozę może wpływać na wygląd i upośledzać funkcję wzrokową, co negatywnie wpływa na jakość życia pacjentów.1
Rokowanie w przypadku ptozy zależy od jej typu i nasilenia. Przy odpowiednim leczeniu, zwłaszcza chirurgicznym, perspektywy są zazwyczaj dobre. Większość zabiegów korekcji opadających powiek kończy się sukcesem.9
Badania wykazują, że interwencja chirurgiczna poprawia uniesienie górnej powieki i redukuje deficyty górnego pola widzenia, co przekłada się na poprawę wykonywania codziennych czynności i wyników jakości życia związanych ze zdrowiem (HRQoL).10
Należy jednak zauważyć, że w niektórych przypadkach może być konieczna rewizja zabiegu chirurgicznego. Retrospektywna analiza 1519 pacjentów, którzy przeszli operację ptozy, wykazała, że rewizja była konieczna u 8,7% przypadków, z 6,8% wskaźnikiem rewizji u pacjentów poddanych zabiegowi z dostępu tylnego i 9,5% wskaźnikiem rewizji u pacjentów poddanych zabiegowi z dostępu przedniego.10
Powikłania nieleczonej ptozy
Nieleczona ptoza, szczególnie u dzieci, może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak:9
- Astygmatyzm – gdy powieka wywiera nacisk na przednią część oka, może zmienić jego kształt, powodując zniekształcenie widzenia (rozciągnięte lub faliste widzenie)
- Amblyopia (niedowidzenie) – astygmatyzm i inne wady refrakcji mogą prowadzić do rozwoju tzw. „leniwego oka”
- Zaburzenia rozwoju widzenia u dzieci z wrodzoną ptozą
W przypadku dzieci z wrodzoną ptozą, im wcześniej rozpoczęte leczenie, tym lepsze rokowanie.9
Bakteryjne zapalenie spojówek a problemy powiek
Chociaż bakteryjne zapalenie spojówek bezpośrednio dotyczy spojówki, a nie powieki, często współwystępuje z różnymi problemami powiek i może wpływać na rokowanie tych schorzeń.11
Rokowanie w przypadku całkowitego wyleczenia bez następstw jest doskonałe w bakteryjnym zapaleniu spojówek, o ile rogówka nie jest zajęta. Większość łagodnych przypadków jest leczona miejscowymi antybiotykami lub ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 tygodni bez leczenia.11
Powikłania rozwijają się zwykle tylko w przypadkach wywołanych przez wyjątkowo patogenne bakterie, takie jak Chlamydia trachomatis lub Neisseria gonorrhoeae. Śmiertelność w kontekście bakteryjnego zapalenia spojówek jest związana z nierozpoznaniem i nieleczeniem choroby podstawowej. Posocznica i zapalenie opon mózgowych spowodowane przez N. gonorrhoeae mogą zagrażać życiu.11
Prognoza zabiegów chirurgicznych powiek
Wyniki zabiegów chirurgicznych powiek są zazwyczaj bardzo satysfakcjonujące w większości przypadków. W przypadku guzów powiek, większość przypadków ma korzystne rokowanie, gdy wykonane jest całkowite wycięcie zmiany.128
Wczesna biopsja wycinająca podejrzanych zmian jest obowiązkowa i można oczekiwać, że będzie miała wpływ na przeżycie pacjenta, ponieważ kategoria guza T2c lub wyższa oraz przerzuty do węzłów chłonnych były związane z gorszym przeżyciem specyficznym dla choroby.8
Czynniki wpływające na rokowanie problemów powiek
Podsumowując, na rokowanie w problemach powiek wpływają następujące czynniki:456
- Wczesne rozpoznanie i leczenie
- Rodzaj schorzenia (łagodne vs. złośliwe)
- Stadium zaawansowania (szczególnie istotne w nowotworach)
- Kompletność wycięcia w przypadku guzów
- Lokalizacja zmiany (górna przyśrodkowa powieka ma gorsze rokowanie w przypadku SCC)
- Obecność markerów biologicznych (np. p63, Ki67)
- Stan układu immunologicznego pacjenta
- Wiek pacjenta (szczególnie istotny w przypadku wrodzonej ptozy)
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów płci męskiej, zmiany zlokalizowane w górnej przyśrodkowej powiece oraz diagnostykę węzłów chłonnych, gdyż są to czynniki związane z gorszym rokowaniem w przypadku nowotworów powiek.5
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 A review of acquired blepharoptosis: prevalence, diagnosis, and current treatment options | Eyehttps://www.nature.com/articles/s41433-021-01547-5
Blepharoptosis (ptosis) is among the most common disorders of the upper eyelid encountered in both optometric and ophthalmic practice. The unilateral or bilateral drooping of the upper eyelid that characterises ptosis can affect appearance and impair visual function, both of which can negatively impact quality of life. […] Estimates of ptosis prevalence are largely based on data from region-specific studies, which report rates between 4.7 and 13.5% in adult populations and support the widespread nature of the condition. […] Studies reveal that this can have important impacts on patient well-being, including reduced independence and increased appearance-related anxiety and depression. […] The effect of ptosis goes beyond diminished performance on visual field tests. Visual field loss is associated with decreases in health-related quality of life (HRQoL) measures, indicating meaningful impacts on patients daily lives.
- #2 Clinical and pathological risk factors for worse stage and mortality of eyelid and periocular squamous cell carcinoma – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33879470/
Background: The clinical and pathological risk factors for worse T stage and prognosis in eyelid and periocular squamous cell carcinomas (SCCs) remain unclear. […] Conclusion: Patients presented with more aggressive orbital invasion features and a higher rate of distant metastasis in this cohort. P63 and coexpression of Ki67 predicted a worse stage, differentiation and prognosis, including metastasis and death due to disease.
- #3 Eyelid Cancer More Common in Maleshttps://www.reviewofoptometry.com/article/eyelid-cancer-more-common-in-males
Squamous cell carcinoma (SCC) of the lids isnt too common by the numbers (only about 0.09 to 2.42 cases per 100,000 people), but its the second most common eyelid malignancy worldwide. When treated early, the prognosis is good, but advanced tumor stages may require orbital exenteration or lead to mortality in systemic metastatic cases. […] According to the analysis, disease-specific survival (DSS) was 95.7% at two years and 94.9% at five years. Six of the patients (5.1%) died from eyelid SCC; among these patients, nodal metastasis and higher T-category were negative prognostic factors. […] Prediction of disease-specific survival proved superior as per the AJCC 8 staging system.
- #4 Epidemiological characteristics and clinical course of eyelid squamous cell carcinoma patients from a large tertiary centre between 2009 and 2020https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9340003/
To assess epidemiological tumour features, risk factors, clinical management and outcome of eyelid squamous cell carcinoma (SCC) and changes thereof. […] Eyelid SCC patients treated early in time have an excellent prognosis, but advanced tumour stages may result in the need of orbital exenteration or even cause mortality due to systemic metastasis. […] A precise staging system alongside histological workup would be invaluable for better prediction of tumour relapse and disease-specific survival (DSS). […] The eighth edition AJCC staging system for carcinoma of the eyelid has been proven superior to the seventh edition. […] Prediction of DSS proved superior as per the AJCC 8 staging system. […] Negative prognostic factors in terms of survival included histopathological spread to the local lymph nodes and higher tumour T-category.
- #5 Epidemiological characteristics and clinical course of eyelid squamous cell carcinoma patients from a large tertiary centre between 2009 and 2020 | British Journal of Ophthalmologyhttps://bjo.bmj.com/content/106/8/1057
Background/aims To assess epidemiological tumour features, risk factors, clinical management and outcome of eyelid squamous cell carcinoma (SCC) and changes thereof. […] Disease-specific survival (DSS) was 95.7% at 2 and 94.9% at 5 years of follow-up. […] Six patients (5.1%) died from eyelid SCC with nodal metastasis and higher T-category being negative prognostic factors (p0.001 and p=0.009). […] Special attention should be paid to male patients, tumour location in the upper medial eyelid and lymph node diagnostics. Prediction of DSS proved superior as per the AJCC 8 staging system. […] The most important results of this study include that, similar to the previous publication from the USA by Xu et al, AJCC 8th edition T category and N category are important prognostic factors for DSS.
- #6 Squamous Carcinoma of the Eyelid – EyeWikihttps://eyewiki.org/Squamous_Carcinoma_of_the_Eyelid
SCC can spread to the orbit, lymph nodes or other organs and is more aggressive than BCC. But if SCC of the eyelid is detected early and is completely removed, the prognosis is good. […] Poor prognostic factors include: […] Poorly differentiated tumors […] Perineural spread […] Orbital invasion […] Immunosuppression.
- #7 Epidemiological characteristics and clinical course of eyelid squamous cell carcinoma patients from a large tertiary centre between 2009 and 2020https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9340003/
Higher tumour T-category was also associated with higher numbers of lymph node invasion and recurrence. […] Patients with tumour location in the medial upper eyelid including the medial canthal region had an elevated disease-specific mortality. […] All patients who died in the follow-up of our study were staged T2c or worse as per AJCC 8 which is in accordance with previous analyses. […] Special care should be taken in the clinical evaluation of the medial upper eyelid.
- #8 Epidemiological characteristics and clinical course of eyelid squamous cell carcinoma patients from a large tertiary centre between 2009 and 2020 | British Journal of Ophthalmologyhttps://bjo.bmj.com/content/106/8/1057
Importantly, the eighth edition AJCC staging system for carcinoma of the eyelid has been proven superior to the seventh edition. […] All patients who died in the follow-up of our study were staged T2c or worse as per AJCC 8 which is in accordance with previous analyses. […] Our results conclude that tumour location in the medial upper eyelid was associated with mortality, whereas tumour of the lower eyelid alone was a positive predictor. […] Early excisional biopsy of suspicious lesions is mandatory and would be expected to have an impact on patient survival as tumour category T2c or above and nodal metastasis was associated with worse DSS.
- #9 Ptosis (Droopy Eyelid): Causes & Treatmenthttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14418-ptosis-droopy-eyelid
The outlook (prognosis) for ptosis depends on the type and severity of the condition. If you need surgery, the outlook is generally good. Most surgeries to correct drooping eyelids are very successful. […] If left untreated, it could impact their vision development and lead to other issues. […] Severe ptosis can cause serious complications if you don’t treat it. Complications of ptosis may include: Astigmatism: When your eyelid puts pressure on the front of your eye, it can change the shape of your eye. This can cause distortion in your vision (your vision may be stretched or wavy). Amblyopia: Astigmatism and other refractive errors (issues focusing due to a need for glasses) can cause amblyopia, or lazy eye. […] If your child has congenital ptosis, the sooner you have it treated, the better.
- #10 A review of acquired blepharoptosis: prevalence, diagnosis, and current treatment options | Eyehttps://www.nature.com/articles/s41433-021-01547-5
Surgical intervention has been demonstrated to improve elevation of the upper eyelid and superior visual field deficits, and these clinical improvements can accordingly improve patients performance of activities of daily living and HRQoL outcomes. […] Despite these well-established benefits of surgery, however, it is not an ideal approach for some patients. […] A retrospective analysis of 1519 patients who underwent ptosis surgery revealed that revision was required in 8.7% of cases, with a 6.8% revision rate in patients who underwent a posterior-approach procedure and a 9.5% revision rate in those who underwent an anterior-approach procedure. […] Non-surgical approaches to managing ptosis and clinical evidence supporting any of these approaches have been comparatively limited. […] The evidence regarding a newly approved pharmacologic agent for the treatment of acquired ptosis is therefore encouraging and suggests the opportunity to offer effective non-surgical treatment.
- #11 Bacterial Conjunctivitis (Pink Eye): Practice Essentials, Background, Pathophysiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/1191730-overview
The prognosis for complete recovery without sequelae is excellent in bacterial conjunctivitis, as long as the cornea is not involved. Most benign cases are treated with topical antibiotics or self-resolve. […] Bacterial conjunctivitis generally resolves within 1-2 weeks without treatment. Complications are expected to develop only in cases caused by extremely pathogenic bacteria, such as C trachomatis or N gonorrhoeae. […] Mortality in the setting of bacterial conjunctivitis is related to the failure to recognize and treat the underlying disease. Sepsis and meningitis caused by N gonorrhoeae can be life-threatening. […] Signs and symptoms of discomfort, mucopurulent ocular discharge, and conjunctival redness are common in benign cases and often lead to absence from work and school to minimize the risk of infection to others. Morbidity can be associated with misdiagnosis.
- #12 Prognosis of the Diseases of the Eyelids | Hospital ClÃnic Barcelonahttps://www.clinicbarcelona.org/en/assistance/diseases/diseases-of-the-eyelids/disease-progression
The results of these surgeries are usually very satisfactory in most cases. […] In the case of eyelid tumours, most cases have a favourable prognosis when complete excision is performed.