Leki w grupie
„szczepionki bakteryjne”

Szczepionki bakteryjne to preparaty medyczne zawierające osłabione lub zabite bakterie lub ich fragmenty, które stymulują układ odpornościowy do wytworzenia odporności przeciwko określonym chorobom bakteryjnym. Działają one poprzez wprowadzenie do organizmu antygenów bakteryjnych, które nie wywołują choroby, ale pobudzają produkcję przeciwciał i komórek pamięci immunologicznej, zapewniając ochronę przed przyszłymi infekcjami.

Szczepionki bakteryjne możemy podzielić na kilka podgrup: szczepionki pełnokomórkowe (zawierające całe, inaktywowane bakterie), szczepionki podjednostkowe (zawierające oczyszczone fragmenty bakterii), szczepionki polisacharydowe (zawierające polisacharydy otoczkowe bakterii) oraz szczepionki skoniugowane (w których polisacharydy połączone są z białkiem nośnikowym dla zwiększenia immunogenności).

Do najważniejszych szczepionek bakteryjnych należą: szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP), szczepionka przeciw Haemophilus influenzae typu b (Hib), szczepionka przeciw pneumokokom (PCV), szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw gruźlicy (BCG) oraz szczepionka przeciw tyfusowi.

W Polsce dostępne są preparaty takie jak: Infanrix/Tripacel (DTPa), Pentaxim/Infanrix IPV+Hib (szczepionki skojarzone z komponentem krztuścowym), Prevenar 13/Synflorix (przeciw pneumokokom), Bexsero/Trumenba (przeciw meningokokom B), Nimenrix/Menveo (przeciw meningokokom ACWY), BCG 10 (przeciw gruźlicy) oraz Typhim Vi (przeciw durowi brzusznemu).

Największą zaletą stosowania szczepionek bakteryjnych jest możliwość zapobiegania poważnym, często zagrażającym życiu chorobom zakaźnym, co przyczyniło się do znacznego zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności z powodu wielu chorób bakteryjnych. Szczepienia są uznawane za jedną z najbardziej skutecznych interwencji w zdrowiu publicznym, pozwalając na eradykację lub znaczne ograniczenie występowania chorób takich jak błonica czy tężec.

Potencjalne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem szczepionek bakteryjnych obejmują najczęściej miejscowe reakcje poszczepienne, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, oraz ogólnoustrojowe reakcje, jak gorączka czy złe samopoczucie. Poważne działania niepożądane, jak reakcje anafilaktyczne, są bardzo rzadkie (występują z częstością mniejszą niż 1 na milion podanych dawek). Niektóre szczepionki pełnokomórkowe (np. starsza wersja szczepionki przeciw krztuścowi) mogą wywoływać więcej działań niepożądanych niż nowsze szczepionki bezkomórkowe, dlatego w wielu krajach zostały zastąpione wersjami o lepszym profilu bezpieczeństwa.

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl