Leki w grupie
„leki przeciwwymiotne”
Leki przeciwwymiotne to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w leczeniu nudności i wymiotów o różnej etiologii. Działają one poprzez blokowanie receptorów odpowiedzialnych za odruch wymiotny lub hamowanie obszarów mózgu odpowiedzialnych za wymioty (chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, ośrodek wymiotny w rdzeniu przedłużonym).
W zależności od mechanizmu działania, leki przeciwwymiotne dzielą się na kilka podgrup: antagoniści receptorów dopaminowych (np. metoklopramid, domperidon), antagoniści receptorów serotoninowych (np. ondansetron, granisetron), antagoniści receptorów NK1 (np. aprepitant), leki przeciwhistaminowe (np. dimenhydrynat), pochodne fenotiazyny (np. tietylperazyna) oraz kannabinoidy (np. dronabinol).
Do najczęściej stosowanych leków przeciwwymiotnych w Polsce należą: ondansetron (Zofran, Ondansetron Kabi), metoklopramid (Metoclopramidum WZF), tietylperazyna (Torecan), dimenhydrynat (Aviomarin), aprepitant (Emend) oraz deksametazon jako lek wspomagający w terapii przeciwwymiotnej.
Największymi zaletami stosowania leków przeciwwymiotnych jest skuteczne zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów związanych z chemioterapią, radioterapią, okresem pooperacyjnym, chorobą lokomocyjną czy ciążą. Prawidłowo dobrana terapia przeciwwymiotna znacząco poprawia komfort pacjenta i zapobiega powikłaniom wynikającym z przewlekłych wymiotów, takim jak odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe czy niedożywienie.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem tych leków. Antagoniści dopaminy mogą powodować objawy pozapiramidowe i hiperprolaktynemię. Leki przeciwhistaminowe często wywołują senność i suchość w jamie ustnej. Antagoniści receptorów serotoninowych mogą powodować bóle głowy i zaparcia. Niektóre leki przeciwwymiotne wchodzą w interakcje z innymi lekami, dlatego zawsze należy uwzględnić pełen profil farmakoterapii pacjenta.
Wybór odpowiedniego leku przeciwwymiotnego powinien być dostosowany do przyczyny wymiotów, stanu klinicznego pacjenta oraz potencjalnych przeciwwskazań. W leczeniu wymiotów wywołanych chemioterapią stosuje się często terapię skojarzoną, łącząc leki o różnych mechanizmach działania dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego.
Lista leków w tej grupie
-
Bonjesta – Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu – 20 mg + 20 mg
Preparat zawiera doksylaminę wodorobursztynian i pirydoksynę chlorowodorek, składniki o działaniu przeciwwymiotnym i wspomagającym. Tabletki mają zmodyfikowane uwalnianie, co pozwala na stopniowe działanie substancji czynnych. Produkt jest stosowany w leczeniu nudności i wymiotów związanych z ciążą u kobiet, które nie reagują na niefarmakologiczne metody terapii. Zalecany jest dla kobiet w ciąży w wieku 18 lat i starszych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Torecan – Czopki – 6,5 mg
Produkt leczniczy zawiera 6,5 mg tietyloperazyny w postaci dimaleinianu tietyloperazyny w formie czopków. Jest stosowany w leczeniu nudności i wymiotów, które mogą wystąpić po chemioterapii cytotoksycznej, radioterapii, zastosowaniu leków toksycznych oraz po zabiegach chirurgicznych. Forma farmaceutyczna to białe do lekko żółtych czopki, które ułatwiają podanie leku. Lek pomaga łagodzić objawy związane z powyższymi stanami leczniczymi.
Substancja czynnaKategoria leku -
Ondansetron Accord 2 mg/ml – Roztwór do wstrzykiwań lub infuzji – 2 mg/ml
Preparat zawiera ondansetron w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu oraz substancje pomocnicze takie jak cytrynian sodu, chlorek sodu i wodorotlenek sodu. Jest dostępny w formie przejrzystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go w leczeniu i zapobieganiu nudnościom oraz wymiotom wywołanym chemioterapią, radioterapią oraz po zabiegach chirurgicznych. Może być stosowany u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży powyżej określonego wieku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku