martwica kanalików nerkowych
Martwica kanalików nerkowych, określana również jako ostra martwica cewek nerkowych (ATN – Acute Tubular Necrosis), to patologiczne uszkodzenie nabłonka cewek nerkowych, które prowadzi do ich obumierania. Jest to najczęstsza przyczyna ostrego uszkodzenia nerek (AKI) w warunkach szpitalnych.
Główne czynniki etiologiczne obejmują niedokrwienie (w wyniku hipoperfuzji nerkowej, np. podczas wstrząsu, ciężkiego odwodnienia czy operacji serca) oraz działanie substancji nefrotoksycznych (antybiotyki aminoglikozydowe, środki kontrastowe, metale ciężkie). Patofizjologicznie dochodzi do uszkodzenia komórek nabłonka cewek, co skutkuje ich złuszczaniem, tworzeniem wałeczków oraz obturacją światła cewek.
Klinicznie martwica kanalików nerkowych manifestuje się jako triada: faza inicjacji (działanie czynnika uszkadzającego), faza podtrzymania (spadek GFR, oliguria/anuria, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika we krwi) oraz faza zdrowienia (poliuria z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych). Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych krwi i moczu, badaniach obrazowych oraz wykluczeniu innych przyczyn AKI.
Leczenie jest głównie objawowe i wspomagające, obejmuje wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, odstawienie leków nefrotoksycznych, odpowiednie nawodnienie oraz w ciężkich przypadkach – leczenie nerkozastępcze. Rokowanie zależy od nasilenia uszkodzenia, wieku pacjenta i chorób współistniejących, ale przy właściwym postępowaniu większość pacjentów odzyskuje funkcję nerek w ciągu 1-3 tygodni.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gentamycin KRKA 40 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące siarczanu gentamycyny (Gentamycin Krka 40 mg/ml) wykazały zróżnicowaną toksyczność ostrą zależną od drogi podania i gatunku zwierząt, z DL50 wynoszącą >5 g/kg mc. przy podaniu doustnym, a najniższą dla drogi dożylnej (83-98 mg/kg mc. u szczurów, 22-77 mg/kg mc. u myszy). W badaniach wielokrotnego podawania odnotowano nefrotoksyczność i uszkodzenia tkanek, zwłaszcza przy podaniu dożylnym (5-15 mg/kg mc. u szczurów, 3-30 mg/kg mc. u psów) oraz domięśniowym (20-160 mg/kg mc. u szczurów), gdzie obserwowano martwicę kanalików nerkowych i uszkodzenia mięśni. Podanie podskórne u kotów (50-100 mg/kg mc.) wywołało toksyczne uszkodzenia narządu równowagi, prowadzące do śmierci zwierząt przy dawce 100 mg/kg mc. W badaniach rozrodczości stwierdzono nefrotoksyczność u potomstwa szczurów przy dawce 75 mg/kg mc., natomiast u świnek morskich zmiany były przemijające przy dawce 4 mg/kg mc. Nie wykazano działania mutagennego ani kancerogennego siarczanu gentamycyny.
antybiotyk aminoglikozydowy, dawka letalna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, martwica kanalików nerkowych, monitorowanie funkcji nerek, niezborność ruchów, ototoksyczność, podawanie leku, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, siarczan gentamycyny, toksyczność narządu równowagi, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie narządu słuchu, zaburzenie czynności nerek