zmniejszenie częstości przenoszenia zakażenia HIV z matki na płód
Wskazanie

Przeniesienie zakażenia HIV z matki na płód (transmisja wertykalna) stanowi główną drogę zakażenia HIV u dzieci. Do transmisji może dojść w okresie ciąży (szczególnie w trzecim trymestrze), podczas porodu lub w okresie karmienia piersią. Bez odpowiedniej interwencji ryzyko takiej transmisji wynosi 15-45%.

Zmniejszenie częstości przenoszenia zakażenia HIV z matki na płód jest możliwe dzięki zastosowaniu odpowiedniego schematu leczenia antyretrowirusowego u ciężarnej. W Polsce stosuje się przede wszystkim preparaty zawierające lamiwudynę (Epivir), abakawir (Ziagen), tenofowir (Viread), emtrycytabinę (Emtriva), raltegrawir (Isentress), dolutegrawir (Tivicay) oraz lopinawir/rytonawir (Kaletra). Leczenie to pozwala obniżyć ryzyko transmisji wertykalnej nawet do mniej niż 1%.

Kluczową kwestią w zapobieganiu transmisji wertykalnej jest wczesna diagnostyka zakażenia HIV u kobiety planującej ciążę lub będącej w ciąży, a następnie skuteczna supresja wiremii. Optymalnym celem terapeutycznym jest osiągnięcie niewykrywalnej wiremii u matki przed porodem. U noworodków matek zakażonych HIV stosuje się również profilaktykę antyretrowirusową, najczęściej z wykorzystaniem zydowudyny (Retrovir).

Trudności w zapobieganiu transmisji wertykalnej HIV obejmują późne rozpoznanie zakażenia u matki, brak regularnej opieki przedporodowej, problemy z adherencją do leczenia, a także współistniejące zakażenia, takie jak WZW typu B lub C, kiła czy gruźlica. Dodatkowym wyzwaniem jest odpowiednia edukacja matek dotycząca konieczności unikania karmienia piersią, które stanowi dodatkową drogę transmisji wirusa. W krajach rozwijających się dostęp do diagnostyki i leczenia antyretrowirusowego pozostaje istotnym ograniczeniem w skutecznej profilaktyce zakażeń wertykalnych.