rozpadlina odbytu
Wskazanie

Rozpadlina odbytu (fissura ani) to bolesne pęknięcie lub owrzodzenie błony śluzowej odbytu, które zwykle występuje w linii środkowej tylnej części kanału odbytu. Schorzenie to jest bardzo częste i dotyka osoby w każdym wieku, choć najczęściej diagnozowane jest u młodych i osób w średnim wieku. Główne objawy obejmują ostry ból podczas defekacji, który może utrzymywać się przez kilka godzin po wypróżnieniu, świeżą krew na stolcu lub papierze toaletowym oraz świąd i dyskomfort w okolicy odbytu.

Leczenie rozpadliny odbytu zależy od jej nasilenia i czasu trwania. W początkowej fazie stosuje się leczenie zachowawcze, które obejmuje zmiękczacze stolca, odpowiednią dietę bogatą w błonnik, nawodnienie oraz ciepłe kąpiele nasiadowe. W farmakoterapii stosuje się leki rozluźniające mięśnie zwieracza odbytu, takie jak maści z nitrogliceryną (Rectogesic), diltiazem (w postaci recepturowej) czy blokerami kanału wapniowego. Na polskim rynku dostępne są również preparaty zawierające lidokainę (Procto-Glyvenol, Posterisan, Lignokaina) oraz maści zawierające substancje regenerujące błonę śluzową (Procto-Hemolan, Proctofoam).

W przypadku rozpadlin przewlekłych lub opornych na leczenie zachowawcze, stosuje się iniekcje toksyny botulinowej bezpośrednio w zwieracz odbytu lub interwencję chirurgiczną – najczęściej lateralną sfinkterotomię wewnętrzną, która polega na częściowym przecięciu mięśnia zwieracza wewnętrznego odbytu. Zabiegi te wykonuje się w celu zmniejszenia napięcia zwieracza i poprawy ukrwienia obszaru rozpadliny, co sprzyja gojeniu.

Największą trudnością w leczeniu rozpadliny odbytu jest wysoki wskaźnik nawrotów, szczególnie przy nieprzestrzeganiu zaleceń dotyczących diety i nawyków higienicznych. Ból towarzyszący rozpadlinie często prowadzi do odruchowego skurczu zwieracza, co jeszcze bardziej pogłębia problem, tworząc błędne koło: ból – skurcz – pogorszenie ukrwienia – utrudnione gojenie – ból. Dodatkowo, wielu pacjentów zgłasza się po pomoc z opóźnieniem z powodu wstydu lub lęku przed badaniem, co może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego i trudniejszego leczenia.