ostra białaczka mieloblastyczna
Wskazanie

Ostra białaczka mieloblastyczna (AML, Acute Myeloid Leukemia) to nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego charakteryzujący się niekontrolowanym namnażaniem się niedojrzałych komórek mieloidalnych (blastów) w szpiku kostnym, krwi i innych tkankach. Choroba rozwija się gwałtownie – nieleczona prowadzi do zgonu w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy. AML może wystąpić w każdym wieku, jednak częstość zachorowań wzrasta znacząco po 60. roku życia.

Diagnostyka AML opiera się na badaniu morfologicznym krwi obwodowej i szpiku kostnego, cytometrii przepływowej, badaniach cytogenetycznych i molekularnych. Kluczowe znaczenie ma określenie podtypu choroby według klasyfikacji WHO, co warunkuje wybór optymalnej strategii leczenia.

W terapii AML stosuje się głównie chemioterapię, która dzieli się na fazę indukcji remisji i konsolidacji. W Polsce w leczeniu indukcyjnym najczęściej stosuje się schemat „3+7” z zastosowaniem cytarabiny (Alexan, Cytosar) i antracyklin (daunorubicyna – Daunorubicin, idarubicyna – Zavedos). W leczeniu konsolidacyjnym stosuje się wysokie dawki cytarabiny. W wybranych przypadkach stosuje się także leki celowane, jak midostauryna (Rydapt) w AML z mutacją FLT3, gemtuzumab ozogamycin (Mylotarg) w AML CD33+, czy wenetoklaks (Venclyxto) w skojarzeniu z azacytydyną (Vidaza) u starszych pacjentów.

Przeszczepienie allogenicznych komórek krwiotwórczych (allo-HSCT) stanowi jedyną metodę dającą szansę na całkowite wyleczenie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. W leczeniu wspomagającym stosuje się preparaty krwi i krwiotwórcze czynniki wzrostu (filgrastim – Neupogen, Accofil, Grastofil).

Główne trudności w leczeniu AML to wysoka oporność na leczenie i częste nawroty choroby. Szczególnie problematyczne jest leczenie pacjentów starszych, z chorobami współistniejącymi, którzy często nie kwalifikują się do intensywnej chemioterapii. Wyzwaniem jest również leczenie chorych z niekorzystnymi aberracjami cytogenetycznymi i molekularnymi. Dodatkową trudność stanowią powikłania terapii, w tym ciężkie infekcje w okresie neutropenii po chemioterapii, toksyczność narządowa leków oraz długotrwałe powikłania po przeszczepieniu szpiku, jak choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi.