odrzucanie przeszczepu allogenicznego oporne na terapię innym immunosupresyjnym produktem leczniczym
Wskazanie

Odrzucanie przeszczepu allogenicznego oporne na terapię innym immunosupresyjnym produktem leczniczym stanowi poważne powikłanie po transplantacji, gdzie standardowe protokoły immunosupresyjne nie przynoszą oczekiwanych efektów. Zjawisko to może wystąpić zarówno we wczesnym, jak i późnym okresie po przeszczepie i dotyczy każdego rodzaju przeszczepionych narządów – nerek, wątroby, serca, płuc czy szpiku kostnego.

W przypadku oporności na standardowe leczenie immunosupresyjne (np. inhibitory kalcyneuryny, mykofenolan mofetylu, steroidy) konieczne jest zastosowanie terapii ratunkowej. W Polsce stosuje się wówczas takie leki jak: Prograf/Advagraf/Envarsus (takrolimus), CellCept/Myfortic (mykofenolan mofetylu/mykofenolan sodu) w zwiększonych dawkach, a w przypadku ich nieskuteczności sięga się po leki drugiego rzutu, takie jak Simulect (bazyliksymab), Thymoglobuline (tymoglobulina), Graceptor (takrolimus o przedłużonym uwalnianiu), Nulojix (belatacept) czy Rapamune (sirolimus).

Największe trudności w leczeniu opornego odrzucania przeszczepu obejmują balansowanie między wystarczającą immunosupresją a ryzykiem infekcji oportunistycznych, które mogą być śmiertelne dla pacjenta z obniżoną odpornością. Dodatkowo, długotrwałe stosowanie wysokich dawek leków immunosupresyjnych wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak nefrotoksyczność, neurotoksyczność, zaburzenia metaboliczne czy zwiększone ryzyko nowotworów.

Szczególnym wyzwaniem jest odrzucanie humoralne (zależne od przeciwciał), które często gorzej odpowiada na konwencjonalne leczenie. W takich przypadkach stosuje się plazmaferezy, dożylne immunoglobuliny (Kiovig, Pentaglobin) oraz leki celowane w komórki B, jak Mabthera (rytuksymab). W najcięższych przypadkach opornego odrzucania może być konieczne rozważenie retransplantacji, co stanowi znaczące obciążenie zarówno dla pacjenta, jak i dla systemu opieki zdrowotnej.