Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tlenek węgla

Tlenek węgla (CO) w stężeniu 0,25% (v/v) jest składnikiem preparatów medycznych Ohecon (0,25% CO + 10% helu) oraz PulmoProDiff (0,25% CO + 18% helu), stosowanych w diagnostyce pulmonologicznej, zwłaszcza do oceny zdolności dyfuzyjnej płuc. Ze względu na ryzyko kumulacji CO i wzrostu stężenia karboksyhemoglobiny we krwi, kluczowe jest monitorowanie jej poziomu za pomocą gazometrii, szczególnie przy powtarzanych inhalacjach w krótkim odstępie czasu. U pacjentów z chorobą wieńcową istnieje podwyższone ryzyko zmian w zapisie EKG, takich jak obniżenie odcinka ST, co wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia alternatywnych metod diagnostycznych. W populacji pediatrycznej brak jest wystarczających danych dotyczących toksyczności, dlatego zaleca się ostrożność i ewentualne rozdzielenie procedur diagnostycznych wykorzystujących CO.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania tlenku węgla

Tlenek węgla (CO) jest substancją czynną występującą w preparatach medycznych stosowanych do diagnostyki pulmonologicznej, zwłaszcza w ocenie zdolności dyfuzyjnej płuc. Produkty lecznicze zawierające tlenek węgla, takie jak Ohecon (0,25% CO + 10% helu) oraz PulmoProDiff (0,25% CO + 18% helu), wymagają szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na potencjalne ryzyko zwiększenia stężenia karboksyhemoglobiny we krwi pacjenta.1 2

Ryzyko wzrostu stężenia karboksyhemoglobiny

Przy stosowaniu gazów medycznych zawierających tlenek węgla kluczowym aspektem bezpieczeństwa jest monitorowanie stężenia karboksyhemoglobiny. Powtarzane inhalacje w krótkim odstępie czasowym mogą prowadzić do kumulacji tlenku węgla w organizmie. Jeżeli gaz medyczny jest wdychany w sposób ciągły lub wziewy są powtarzane w krótkich odstępach przez dłuższy czas, może nastąpić niebezpieczny wzrost stężenia karboksyhemoglobiny we krwi pacjenta.3 4

W celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta, przy wielokrotnych inhalacjach gazów zawierających tlenek węgla, należy systematycznie kontrolować stężenie karboksyhemoglobiny za pomocą badania gazometrycznego.5 6

Szczególne środki ostrożności u pacjentów z chorobą wieńcową

U pacjentów z chorobą wieńcową w wywiadzie należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania preparatów zawierających tlenek węgla. W tej grupie pacjentów istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia zmian w zapisie elektrokardiograficznym, manifestujących się jako obniżenie odcinka ST.7 8

Przed zastosowaniem produktów Ohecon lub PulmoProDiff u pacjentów kardiologicznych zaleca się dokładną ocenę korzyści i ryzyka związanego z procedurą diagnostyczną oraz, w razie potrzeby, rozważenie alternatywnych metod diagnostycznych.

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Zastosowanie gazów medycznych zawierających tlenek węgla w populacji pediatrycznej powinno odbywać się ze szczególną ostrożnością. Jest to spowodowane brakiem wystarczających danych klinicznych dotyczących ogólnoustrojowego działania toksycznego mieszanek gazowych zawierających tlenek węgla u dzieci.9 10

Na podstawie dostępnych obserwacji klinicznych, szczególnie u młodszych dzieci, sporadycznie zgłaszano objawy zmęczenia, gdy spirometria i pomiar zdolności dyfuzyjnej z użyciem gazów zawierających tlenek węgla były przeprowadzane podczas jednego badania diagnostycznego.11 12

Zalecenia praktyczne dotyczące stosowania

W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania gazów medycznych zawierających tlenek węgla, należy przestrzegać następujących zaleceń:

  • Unikać wielokrotnych inhalacji gazu medycznego w krótkim czasie13 14
  • Monitorować stężenie karboksyhemoglobiny przy pomocy gazometrii, szczególnie przy powtarzanych procedurach15 16
  • Zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobą wieńcową w wywiadzie17 18
  • U dzieci rozważyć rozdzielenie w czasie procedur diagnostycznych wymagających zastosowania tlenku węgla19 20
Zestawienie produktów leczniczych zawierających tlenek węgla
Nazwa produktu Skład Postać farmaceutyczna Szczególne środki ostrożności
Ohecon tlenek węgla (CO) 0,25% (v/v)
hel 10% (v/v)
Gaz medyczny, sprężony
Bezbarwny, bezwonny i bez smaku
– Monitorowanie karboksyhemoglobiny
– Ostrożność u pacjentów z chorobą wieńcową
– Szczególna ostrożność u dzieci
PulmoProDiff tlenek węgla (CO) 0,25% (v/v)
hel 18% (v/v)
Gaz medyczny, sprężony
Bezbarwny, bezwonny i bez smaku
– Monitorowanie karboksyhemoglobiny
– Ostrożność u pacjentów z chorobą wieńcową
– Szczególna ostrożność u dzieci

Oba produkty Ohecon i PulmoProDiff zawierają tę samą stężenie tlenku węgla (0,25%), różniąc się jedynie zawartością helu (odpowiednio 10% i 18%). Powoduje to, że środki ostrożności dotyczące samego tlenku węgla są jednakowe dla obu preparatów, jednakże należy brać pod uwagę różnice w zawartości helu, które mogą wpływać na własności fizyczne mieszanki gazowej oraz jej zastosowanie kliniczne.21 22

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl