Działania niepożądane
Streptococcus pyogenes

Preparaty zawierające liofilizowane lizaty Streptococcus pyogenes, takie jak Broncho-Vaxom stosowany u dzieci, wykazują działanie immunostymulujące, jednak ich stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości. Reakcje nadwrażliwości immunologicznej pojawiają się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) i obejmują wysypki rumieniowe, obrzęki (powiek, twarzy, obwodowe), świąd oraz duszność, a także rzadkie przypadki obrzęku naczynioruchowego o nieznanej częstości, stanowiącego potencjalne zagrożenie życia. Wśród objawów ze strony układu oddechowego najczęściej występuje kaszel (często, ≥1/100 do <1/10), natomiast ze strony przewodu pokarmowego dominują biegunka i bóle brzucha (często, ≥1/100 do <1/10), a nudności i wymioty pojawiają się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). Zmiany skórne, takie jak wysypka (często) i pokrzywka (niezbyt często), oraz objawy ogólne, w tym gorączka i zmęczenie (niezbyt często), również wymagają monitorowania.

Działania niepożądane związane ze Streptococcus pyogenes

Streptococcus pyogenes jest jednym z komponentów liofilizatu bakteryjnego OM-85, który wchodzi w skład produktu leczniczego Broncho-Vaxom dla dzieci. Produkt ten zawiera liofilizowane lizaty bakterii, w tym Streptococcus pyogenes, i jest stosowany w immunostymulacji. Podczas stosowania preparatów zawierających lizaty Streptococcus pyogenes mogą wystąpić różne działania niepożądane, które należy monitorować i odpowiednio reagować w przypadku ich pojawienia się.1

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane preparatów zawierających Streptococcus pyogenes zostały sklasyfikowane według częstości występowania, zgodnie z przyjętymi kryteriami medycznymi:2

  • Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

3

Systemowe działania niepożądane według układów

Zaburzenia układu immunologicznego

W kontekście zaburzeń układu immunologicznego, preparaty zawierające Streptococcus pyogenes mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości. Występują one niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) i mogą manifestować się jako: wysypka rumieniowa, wysypka uogólniona, rumień, obrzęk, obrzęk powiek, obrzęk twarzy, obrzęk obwodowy, opuchlizna, opuchlizna twarzy, świąd, uogólniony świąd oraz duszność. Z częstością nieznaną odnotowywano również przypadki obrzęku naczynioruchowego, który stanowi potencjalnie poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.4

Zaburzenia układu nerwowego

Wśród zaburzeń układu nerwowego związanych z przyjmowaniem preparatów zawierających Streptococcus pyogenes zidentyfikowano ból głowy, którego częstość występowania określono jako nieznaną. Oznacza to, że na podstawie dostępnych danych nie można precyzyjnie ustalić, jak często ten objaw występuje wśród pacjentów.5

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Wśród zaburzeń układu oddechowego, które mogą wystąpić podczas stosowania preparatów zawierających Streptococcus pyogenes, najczęściej raportowanym objawem jest kaszel. Występuje on często (≥1/100 do <1/10), co oznacza, że dotyczy od 1% do 10% pacjentów przyjmujących lek. Warto podkreślić, że w przypadku preparatów immunostymulujących zawierających lizaty bakteryjne, objawy ze strony układu oddechowego wymagają szczególnej uwagi klinicznej.6

Zaburzenia żołądka i jelit

Preparaty zawierające Streptococcus pyogenes mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe o różnym nasileniu. Do często występujących (≥1/100 do <1/10) należą biegunka oraz bóle brzucha. Natomiast niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się nudności i wymioty. Warto zaznaczyć, że w przypadku utrzymywania się zaburzenia żołądkowo-jelitowego, produkt należy odstawić, aby zapobiec dalszemu pogłębianiu się dolegliwości i potencjalnym powikłaniom.7

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Streptococcus pyogenes w preparatach leczniczych może prowadzić do różnych zmian skórnych. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się wysypkę o różnym charakterze. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występuje pokrzywka. Zmiany skórne wymagają uważnej obserwacji, ponieważ mogą być jednym z pierwszych objawów reakcji nadwrażliwości na składniki preparatu.8

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Wśród zaburzeń ogólnych, które mogą wystąpić podczas stosowania preparatów zawierających Streptococcus pyogenes, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się gorączkę i zmęczenie. Objawy te mogą świadczyć o reakcji układu immunologicznego na składniki preparatu i zazwyczaj ustępują samoistnie. Jednak w przypadku wysokiej gorączki lub nasilonych objawów ogólnych należy rozważyć przerwanie terapii i konsultację lekarską.9

Zestawienie działań niepożądanych związanych ze Streptococcus pyogenes

Poniższa tabela zawiera kompleksowe zestawienie działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas stosowania preparatów zawierających Streptococcus pyogenes, wraz z częstością ich występowania oraz szczegółowym opisem.10

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis objawu
Układ immunologiczny Reakcje nadwrażliwości Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Wysypka rumieniowa, wysypka uogólniona, rumień, obrzęk, obrzęk powiek, obrzęk twarzy, obrzęk obwodowy, opuchlizna, opuchlizna twarzy, świąd, uogólniony świąd, duszność
Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych, potencjalnie zagrażający życiu, jeśli dotyczy dróg oddechowych
Układ nerwowy Ból głowy Częstość nieznana Dolegliwości bólowe głowy o różnym nasileniu i lokalizacji
Układ oddechowy Kaszel Często
(≥1/100 do <1/10)
Odruch kaszlowy o różnym nasileniu, może być suchy lub produktywny
Układ pokarmowy Biegunka Często
(≥1/100 do <1/10)
Zwiększona liczba wypróżnień, luźniejsze stolce
Bóle brzucha Często
(≥1/100 do <1/10)
Dyskomfort lub ból w jamie brzusznej o różnej lokalizacji i nasileniu
Nudności Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z tendencją do wymiotów
Wymioty Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Gwałtowne opróżnienie żołądka drogą ustną
Skóra i tkanka podskórna Wysypka Często
(≥1/100 do <1/10)
Zmiany skórne o różnym charakterze (plamiste, grudkowe, pęcherzykowe)
Pokrzywka Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Swędzące, jasnoróżowe lub białawe bąble na skórze przypominające ślad po oparzeniu pokrzywą
Zaburzenia ogólne Gorączka Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Podwyższona temperatura ciała powyżej 37°C
Zmęczenie Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Poczucie osłabienia, wyczerpania, braku energii

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych po zastosowaniu preparatów zawierających Streptococcus pyogenes, należy podjąć odpowiednie kroki. Szczególnie istotne jest przerwanie leczenia w przypadku utrzymujących się zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Wszelkie zaobserwowane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich instytucji monitorujących bezpieczeństwo leków.11

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania preparatu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane poprzez odpowiednie kanały przewidziane przez system nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii.12

Uwagi dotyczące monitorowania bezpieczeństwa

Ważnym aspektem bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających Streptococcus pyogenes jest stały nadzór nad potencjalnymi działaniami niepożądanymi. Lekarz powinien poinformować pacjenta o możliwych działaniach niepożądanych i instruować o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów, które mogą być związane z przyjmowaniem leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy, które mogą świadczyć o reakcjach nadwrażliwości, takie jak: wysypka, świąd, duszność czy obrzęk twarzy, gdyż mogą one wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl