Dawkowanie i sposób podawania
Siarczan morfiny

Dawkowanie i sposób podawania siarczanu morfiny

Siarczan morfiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu MST Continus jest szczególnie zalecany w przypadkach konieczności stosowania opioidów przez okres dłuższy niż kilka dni. Dostępny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg, zapewnia przedłużone działanie przeciwbólowe przy dawkowaniu co 12 godzin.¹

Ustalanie dawkowania indywidualnego

Dawkę siarczanu morfiny należy ustalać indywidualnie w zależności od natężenia bólu oraz z uwzględnieniem wywiadu chorobowego pacjenta. Istotne czynniki, które należy wziąć pod uwagę, to: natężenie bólu, wiek pacjenta oraz reakcje na uprzednio stosowane leki przeciwbólowe. Celem odpowiedniego dawkowania jest doprowadzenie do ustąpienia bólu i utrzymanie działania przeciwbólowego do czasu podania następnej dawki (za 12 godzin).²

Wystąpienie nawrotu lub nasilenia bólu między kolejnymi dawkami stanowi wskazanie do zwiększenia dawki, a nie do skracania odstępów między kolejnymi podaniami leku.³

Dawkowanie u dorosłych

Leczenie siarczanem morfiny należy zawsze rozpoczynać od najmniejszej skutecznej dawki, która powinna być stopniowo zwiększana w trakcie leczenia w zależności od potrzeb pacjenta.⁴

Zalecane dawkowanie początkowe:

• U pacjentów z niską masą ciała – 10 mg co 12 godzin⁵
• U pozostałych pacjentów – 30 mg co 12 godzin⁶

Kolejne dawki należy zwiększać o 30-50% aż do uzyskania odpowiedniej kontroli bólu. Ze względu na trudności w doborze dawki produktu o zmodyfikowanym uwalnianiu dla poszczególnych pacjentów, zaleca się rozpoczęcie leczenia preparatem morfiny o szybkim uwalnianiu.⁷

Konwersja dawkowania z innych postaci morfiny

Przy zamianie stosowania morfiny z form o natychmiastowym uwalnianiu na MST Continus należy przestrzegać następujących zasad:

• Z morfiny o szybkim uwalnianiu na MST Continus: dotychczasowa dawka dobowa powinna być zachowana, ale podawana w dwóch dawkach podzielonych co 12 godzin⁸
• Z morfiny w postaci parenteralnej na MST Continus: dotychczas stosowana dawka dobowa powinna być zwiększona o 50-100% i podawana w dwóch dawkach podzielonych co 12 godzin⁹

Dawkowanie w bólu pooperacyjnym

W leczeniu bólu pooperacyjnego nie należy rozpoczynać podawania MST Continus wcześniej niż dobę (24h) po operacji. Dawkowanie uzależnione jest od masy ciała pacjenta:

• Pacjenci o masie ciała mniejszej niż 70 kg: 2 tabletki po 10 mg co 12 godzin¹⁰
• Pacjenci o masie ciała większej niż 70 kg: 1 tabletka 30 mg co 12 godzin¹¹

Dawkowanie wysokie

Tabletki MST Continus 200 mg mogą być stosowane u pacjentów, którzy wymagają podania dobowej dawki 400 mg lub więcej. W przypadku konieczności dodatkowego złagodzenia bólu, z zachowaniem szczególnej ostrożności, pacjentowi można podać dodatkową dawkę morfiny parenteralnie lub w postaci tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, z uwzględnieniem wysokości dobowej dawki morfiny podawanej w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu.¹²

Dawkowanie u młodzieży powyżej 12 lat

W leczeniu ciężkiego bólu nowotworowego u młodzieży powyżej 12 lat dawkowanie jest ściśle uzależnione od decyzji lekarza. Jako dawkę początkową zaleca się 0,2-0,8 mg/kg masy ciała co 12 godzin. Dostosowanie dawki należy przeprowadzić w taki sam sposób jak w przypadku dorosłych pacjentów.¹³

Ograniczenia stosowania u młodzieży: nie zaleca się stosowania tabletek MST Continus o mocy 100 mg i 200 mg u młodzieży ze względu na wysoką zawartość morfiny. Ponadto nie zaleca się stosowania MST Continus w leczeniu bólu pooperacyjnego u osób poniżej 18 roku życia.¹⁴

Dzieci poniżej 12 lat

Nie zaleca się stosowania siarczanu morfiny w postaci MST Continus u dzieci w wieku poniżej 12 lat.¹⁵

Sposób podawania

MST Continus stosuje się doustnie w stałych odstępach czasu, co 12 godzin. Tabletki należy połykać w całości i nie wolno ich dzielić, gryźć ani kruszyć. Nieprzestrzeganie tej zasady może doprowadzić do natychmiastowego uwolnienia całej dawki morfiny i przyjęcia potencjalnie toksycznej dawki.¹⁶

Przyjmowanie tabletek jest niezależne od czasu posiłków – produkt może być przyjmowany zarówno podczas posiłków, jak i między nimi.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku i w złym stanie zdrowia

Pacjenci w podeszłym wieku (w wieku 75 lat i powyżej) oraz pacjenci w ogólnie złym stanie zdrowia mogą wykazywać większą wrażliwość na siarczan morfiny. U tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas dostosowywania dawki poprzez:

• Wolniejsze zwiększanie dawek
• Stosowanie dłuższych odstępów pomiędzy dawkami
• Zmniejszenie dawki, jeśli to konieczne¹⁸

Strategia leczenia i jego zakończenie

Przed rozpoczęciem terapii siarczanem morfiny niezbędne jest uzgodnienie z pacjentem strategii leczenia, obejmującej:

• Przewidywany czas trwania leczenia
• Cele terapeutyczne
• Plan zakończenia leczenia zgodny z wytycznymi dotyczącymi leczenia bólu¹⁹

W trakcie leczenia lekarz powinien regularnie kontaktować się z pacjentem w celu oceny konieczności kontynuowania terapii, rozważenia jej przerwania oraz ewentualnej modyfikacji dawkowania. Jeśli kontynuacja leczenia nie jest konieczna, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w celu zapobieżenia wystąpieniu objawów odstawiennych.²⁰

W przypadku braku odpowiedniej kontroli nasilenia bólu, należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji, rozwoju tolerancji lub postępu choroby podstawowej.²¹

Siarczan morfiny nie powinien być stosowany dłużej niż jest to konieczne.²²

Tabela dawkowania siarczanu morfiny (MST Continus)