Przeciwwskazania stosowania
Ryboflawina

Przeciwwskazania stosowania ryboflawiny

Ryboflawina (witamina B2) jest istotnym składnikiem wielu preparatów witaminowych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Występuje między innymi w produktach takich jak Juvit Multi, Soluvit N, Viantan czy Vitaminum B2 Teva. Prawidłowa ocena możliwości zastosowania tych preparatów wymaga znajomości przeciwwskazań do stosowania ryboflawiny.¹

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Podstawowym i najważniejszym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających ryboflawinę jest nadwrażliwość na tę substancję. U pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na ryboflawinę nie należy stosować żadnych preparatów zawierających tę witaminę, niezależnie od jej dawki i postaci farmaceutycznej.²

W przypadku Vitaminum B2 Teva, który jest jednoskładnikowym preparatem zawierającym 3 mg ryboflawiny, przeciwwskazanie to jest szczególnie istotne, ponieważ dotyczy głównej substancji czynnej leku.³

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Oprócz nadwrażliwości na samą ryboflawinę, przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających tę witaminę jest również nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w danym produkcie. W przypadku Vitaminum B2 Teva należy zwrócić uwagę na zawartość laktozy (44 mg), sacharozy (124 mg) oraz żółcieni chinolinowej (E104), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób nadwrażliwych.⁴

W przypadku preparatu Soluvit N należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość metylu parahydroksybenzoesanu, który jest znanym alergenem i może powodować reakcje nadwrażliwości.^{5 6}

Przeciwwskazania w preparatach złożonych

Ryboflawina często występuje jako składnik preparatów wielowitaminowych, które mogą mieć dodatkowe przeciwwskazania wynikające z obecności innych witamin. Lekarz powinien uwzględnić te przeciwwskazania przy ordynowaniu preparatów zawierających ryboflawinę.

Juvit Multi

W przypadku Juvit Multi, który poza ryboflawiną (witaminą B2) w postaci ryboflawiny sodu fosforanu (0,8 mg/ml) zawiera również witaminy A, D3, E, B1, B6, PP, deksopantenol i witaminę C, przeciwwskazaniami do stosowania są:⁷

• Nadwrażliwość na substancje czynne (w tym ryboflawinę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą⁸
• Hiperwitaminoza A⁹
• Hiperkalcemia (podwyższony poziom wapnia we krwi)¹⁰

Soluvit N

Soluvit N to preparat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający ryboflawinę w postaci ryboflawiny sodu fosforanu (4,9 mg/fiolkę, co odpowiada 3,6 mg witaminy B2) oraz inne witaminy z grupy B i witaminę C. Przeciwwskazaniem do jego stosowania jest:¹¹

• Stwierdzona nadwrażliwość na substancje czynne (w tym ryboflawinę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, szczególnie na tiaminę lub metylu parahydroksybenzoesan¹²

Viantan

Viantan jest kompleksowym preparatem witaminowym do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającym ryboflawinę (witaminę B2) w postaci ryboflawiny sodu fosforanu (4,58 mg/fiolkę, co odpowiada 3,60 mg ryboflawiny) oraz szereg innych witamin (A, D3, E, K1, C, B1, B6, B12, B9, B5, B7, B3). Przeciwwskazania do stosowania tego preparatu są bardziej rozbudowane:¹³

• Nadwrażliwość na substancje czynne (w tym ryboflawinę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym białko sojowe/produkty sojowe lub białko orzeszków ziemnych/produkty zawierające orzeszki ziemne¹⁴
• Stosowanie u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku poniżej 11 lat¹⁵
• Uprzednio zdiagnozowana hiperwitaminoza¹⁶
• Ciężka hiperkalcemia, hiperkalciuria lub jakiekolwiek leczenie, choroba i (lub) zaburzenie, które może prowadzić do ciężkiej hiperkalcemii lub hiperkalciurii (np. nowotwory, przerzuty do układu kostnego, pierwotna nadczynność przytarczyc, ziarniniakowatość)¹⁷
• Jednoczesne stosowanie z witaminą A lub retynoidami¹⁸

Specjalne ostrzeżenia przy stosowaniu ryboflawiny

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją również sytuacje, w których należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających ryboflawinę. W przypadku preparatu Viantan należy zwrócić uwagę na zawartość sodu – produkt zawiera do 2 mmol (46 mg) sodu na fiolkę, co może być istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.¹⁹

W przypadku Vitaminum B2 Teva należy pamiętać o zawartości laktozy i sacharozy, co może być istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nietolerancją fruktozy czy niedoborem sacharazy-izomaltazy.²⁰

Kiedy odradzić stosowanie ryboflawiny?

Biorąc pod uwagę wszystkie przeciwwskazania do stosowania ryboflawiny oraz preparatów ją zawierających, lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji w następujących sytuacjach:

Bezwzględne przeciwwskazania

• Rozpoznana nadwrażliwość na ryboflawinę²¹
• Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w danym preparacie^{22 23}
• W przypadku preparatów złożonych zawierających witaminę A i D: hiperwitaminoza A, hiperkalcemia²⁴

Szczególne przeciwwskazania dla produktu Viantan

• Wiek poniżej 11 lat²⁵
• Nadwrażliwość na białko sojowe/produkty sojowe lub białko orzeszków ziemnych/produkty zawierające orzeszki ziemne²⁶
• Uprzednio zdiagnozowana hiperwitaminoza²⁷
• Ciężka hiperkalcemia, hiperkalciuria²⁸
• Choroby lub stany prowadzące do hiperkalcemii lub hiperkalciurii, takie jak:²⁹
  • Nowotwory
  • Przerzuty do układu kostnego
  • Pierwotna nadczynność przytarczyc
  • Ziarniniakowatość
• Jednoczesne stosowanie z witaminą A lub retynoidami³⁰

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

W następujących przypadkach należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć korzyści względem ryzyka związanego ze stosowaniem preparatów zawierających ryboflawinę:

• U pacjentów z nietolerancją laktozy, galaktozy, fruktozy (w przypadku Vitaminum B2 Teva)³¹
• U pacjentów na diecie niskosodowej (w przypadku Viantan)³²

Rekomendując preparaty zawierające ryboflawinę, lekarz powinien dokładnie przeanalizować historię medyczną pacjenta, zwracając szczególną uwagę na wszelkie informacje o wcześniejszych reakcjach alergicznych na witaminy lub substancje pomocnicze zawarte w lekach. Przed zastosowaniem preparatów złożonych należy również wykluczyć inne przeciwwskazania wynikające z obecności dodatkowych składników aktywnych.