Przeciwwskazania stosowania
Olejek etanolowy

Przeciwwskazania stosowania olejku etanolowego

Olejek etanolowy, jako składnik preparatów leczniczych, posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. W przypadku produktu Melisana Klosterfrau Original, który zawiera 65 mg olejków lotnych w 66,8% (V/V) etanolu, występują szczególne okoliczności, w których należy odradzić pacjentowi jego stosowanie.¹

Przeciwwskazania stosowania doustnego

Przy podawaniu doustnym olejku etanolowego zawartego w preparacie Melisana Klosterfrau Original należy bezwzględnie wykluczyć stosowanie w następujących przypadkach:²

• Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą – u pacjentów z rozpoznaną alergią na którykolwiek ze składników olejków eterycznych zawartych w produkcie, takich jak olejki z liści melisy, kłącza omanu, korzenia arcydzięgla, kłącza imbiru, kwiatów goździków, kłącza galangi, owoców pieprzu czarnego, korzenia goryczki, nasion muszkatołowca, owocni pomarańczy, kory cynamonowca, kwiatów cynamonowca czy nasion kardamonu
• Owrzodzenie żołądka i dwunastnicy – ze względu na możliwe podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego przez składniki olejków eterycznych, co może prowadzić do zaostrzenia choroby wrzodowej

^3
4

Przeciwwskazania stosowania miejscowego na skórę

W przypadku aplikacji zewnętrznej olejku etanolowego, przeciwwskazania są szczególnie istotne ze względu na możliwość wystąpienia reakcji miejscowych. Należy odradzić stosowanie miejscowe preparatu Melisana Klosterfrau Original w następujących przypadkach:⁵

• Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą – szczególną uwagę należy zwrócić na możliwe reakcje alergiczne na cynamon (aldehyd cynamonowy) oraz balsam peruwiański (tzw. uczulenie krzyżowe)
• Uszkodzona skóra – w tym skóra po oparzeniach
• Rany otwarte – ze względu na ryzyko podrażnienia i opóźnienia gojenia
• Choroby skóry – takie jak wyprysk (egzema), gdzie aplikacja olejku etanolowego może prowadzić do zaostrzenia objawów dermatologicznych

⁶

Szczególne grupy ryzyka

Ze względu na kompleksowy skład preparatu Melisana Klosterfrau Original, który zawiera 65 mg olejków lotnych w roztworze etanolowym o stężeniu 66,8% (V/V), należy zachować szczególną ostrożność u określonych grup pacjentów. Chociaż nie stanowią one bezwzględnych przeciwwskazań, to stosowanie olejku etanolowego powinno być w tych przypadkach dokładnie rozważone:⁷

Ryzyko alergii krzyżowych

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość występowania alergii krzyżowych, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na substancje o podobnej strukturze chemicznej do składników zawartych w olejku etanolowym. W preparacie Melisana Klosterfrau Original potencjalnym alergenem jest przede wszystkim cynamon (aldehyd cynamonowy), który może wywoływać reakcje krzyżowe z balsamem peruwiańskim.⁸

Schorzenia dermatologiczne

Pacjenci z chorobami skóry, szczególnie takimi jak wyprysk (egzema), powinni unikać stosowania olejku etanolowego na skórę. Etanol zawarty w preparacie w stężeniu 66,8% (V/V) może nasilać istniejące problemy skórne poprzez działanie wysuszające i drażniące.⁹

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie olejku etanolowego?

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających olejek etanolowy ze względu na potencjalne ryzyko lub brak oczekiwanych korzyści terapeutycznych.

Schorzenia przewodu pokarmowego

W przypadku podawania doustnego, należy odradzić stosowanie olejku etanolowego zawartego w preparacie Melisana Klosterfrau Original pacjentom z następującymi schorzeniami:¹⁰

• Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – składniki olejków eterycznych mogą nasilać objawy choroby wrzodowej i prowadzić do zaostrzenia stanu klinicznego
• Refluksowa choroba przełyku (GERD) – składniki olejków mogą wpływać na dolny zwieracz przełyku i nasilać objawy refluksu
• Zapalenie błony śluzowej żołądka – olejki eteryczne mogą dodatkowo podrażniać już zmienioną zapalnie błonę śluzową

¹¹

Problemy skórne

W przypadku stosowania miejscowego, należy odradzić stosowanie olejku etanolowego pacjentom z następującymi problemami skórnymi:¹²

• Wyprysk (egzema) – olejek etanolowy może nasilać objawy wyprysku i prowadzić do zaostrzenia stanu skóry
• Uszkodzona bariera skórna – w tym oparzenia różnego stopnia, które mogą prowadzić do zwiększonej absorpcji składników olejku i nasilenia działań niepożądanych
• Rany otwarte – które mogą ulec zakażeniu lub podrażnieniu po zastosowaniu preparatu
• Atopowe zapalenie skóry – ze względu na potencjalne działanie drażniące olejków eterycznych i etanolu
• Trądzik różowaty – gdzie składniki olejku mogą nasilać objawy zapalne i rumień

¹³

Nadwrażliwość i alergie

Olejek etanolowy zawarty w preparacie Melisana Klosterfrau Original zawiera liczne składniki pochodzenia roślinnego, które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Należy odradzić stosowanie tego preparatu pacjentom z następującymi problemami:¹⁴

• Znana alergia na którykolwiek ze składników preparatu, w szczególności na olejki eteryczne z:
  • liści melisy (Melissa officinalis L.)
  • kłącza omanu (Inula helenium L.)
  • korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.)
  • kłącza imbiru (Zingiber officinale Roscoe)
  • kwiatów goździków (Syzygium aromaticum (L.) Merr. et L.M. Perry)
  • kłącza galangi (Alpinia officinarum Hance)
  • owoców pieprzu czarnego (Piper nigrum L.)
  • korzenia goryczki (Gentiana lutea L.)
  • nasion muszkatołowca (Myristica fragrans Houtt.)
  • owocni pomarańczy (Citrus aurantium L. ssp. aurantium)
  • kory cynamonowca (Cinnamomum verum J.Presl)
  • kwiatów cynamonowca (Cinnamomum cassia (L.) J. Presl)
  • nasion kardamonu (Elettaria cardamomum (L.) Maton)
• Historia uczuleń krzyżowych – szczególnie na aldehyd cynamonowy i balsam peruwiański
• Alergia na olejki eteryczne – u pacjentów z historią alergii na olejki eteryczne stosowane w aromaterapii lub kosmetologii

^15
16

Uwagi dodatkowe

Ze względu na zawartość etanolu w stężeniu 66,8% (V/V), preparat Melisana Klosterfrau Original zawierający olejek etanolowy może nie być odpowiedni dla niektórych grup pacjentów, mimo braku formalnych przeciwwskazań w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Należy rozważyć odradzenie stosowania preparatu w następujących przypadkach:¹⁷

• Pacjenci z historią uzależnienia od alkoholu – nawet niewielkie ilości etanolu mogą stanowić ryzyko nawrotu
• Pacjenci przyjmujący leki wchodzące w interakcje z alkoholem – np. disulfiram, metronidazol
• Pacjenci z chorobami wątroby – ze względu na potencjalne dodatkowe obciążenie dla wątroby związane z metabolizmem etanolu

¹⁸