Dawkowanie i sposób podawania
Mepiwakaina

Dawkowanie i sposób podawania mepiwakainy

Mepiwakaina to środek do znieczulenia miejscowego stosowany najczęściej w stomatologii. Dostępna jest w różnych postaciach farmaceutycznych i stężeniach, w tym jako roztwory 2% z adrenaliną (1:100 000) oraz 3% bez adrenaliny. Prawidłowe dawkowanie i sposób podawania tej substancji są kluczowe dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa terapii.¹

Zasady ogólne podawania mepiwakainy

Mepiwakainę należy stosować wyłącznie pod nadzorem stomatologa lub innego lekarza odpowiednio przeszkolonego w diagnozowaniu i leczeniu toksyczności ogólnoustrojowej. Przed rozpoczęciem znieczulenia regionalnego zaleca się zapewnienie dostępności odpowiedniego sprzętu i leków do resuscytacji oraz obecności właściwie przeszkolonego personelu, co umożliwi natychmiastowe podjęcie działań w przypadku wystąpienia nagłych powikłań oddechowych lub krążeniowych.²

Podczas podawania mepiwakainy należy przestrzegać następujących zasad:

• Stan świadomości pacjenta powinien być monitorowany po każdym wstrzyknięciu znieczulenia miejscowego
• Roztwór znieczulający należy wstrzykiwać małymi dawkami z szybkością około 1 ml/min, po uprzedniej aspiracji
• Należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę prowadzącą do właściwego znieczulenia, uwzględniając indywidualną wrażliwość pacjenta na ból
• Nie należy stosować produktu, jeśli jest mętny lub zmienił kolor

³

Dawkowanie u dorosłych pacjentów

Dawkowanie mepiwakainy uzależnione jest od rodzaju preparatu, typu zabiegu oraz masy ciała pacjenta. Do zabiegów stomatologicznych stosuje się 1 do 2 ml lub więcej roztworu mepiwakainy, w zależności od potrzeb związanych z zabiegiem, podając nasiękowo lub jako blokadę nerwu obwodowego.⁴

W przypadku mepiwakainy 3% (bez adrenaliny) u zdrowej osoby dorosłej, która nie otrzymała środków uspokajających, maksymalna dawka podana jednorazowo albo w kilku kolejnych wstrzyknięciach przez okres nie dłuższy niż 90 minut wynosi 7 mg chlorowodorku mepiwakainy na kilogram masy ciała, do całkowitej dawki nieprzekraczającej 550 mg substancji.⁵

W przypadku nowszych preparatów mepiwakainy 3% (np. Scandonest, Scandivin) maksymalna zalecana dawka u dorosłych wynosi 4,4 mg/kg masy ciała, z najwyższą dopuszczalną dawką 300 mg u osoby o masie ciała powyżej 70 kg, co odpowiada 10 ml roztworu.⁶

Dla mepiwakainy 2% z adrenaliną (1:100 000) maksymalna dawka podana jednorazowo albo w kilku kolejnych wstrzyknięciach przez okres nie dłuższy niż 90 minut wynosi 27 mg chlorowodorku mepiwakainy na kilogram masy ciała, do całkowitej dawki nieprzekraczającej 550 mg substancji oraz 0,2 mg adrenaliny.⁷

Dla wszystkich preparatów mepiwakainy, niezależnie od stężenia, dawka maksymalna wynosi 1000 mg mepiwakainy na 24 godziny.^{8 9}

Szczegółowa tabela dawkowania mepiwakainy u dorosłych według masy ciała

*w zaokrągleniu do połowy wkładu^{10 11}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Mepiwakaina w stężeniu 3% (preparaty Scandonest, Scandivin) jest przeciwwskazana u dzieci w wieku poniżej 4 lat (około 20 kg masy ciała). W przypadku młodszych dzieci można rozważyć stosowanie produktów leczniczych zawierających mepiwakainę w stężeniu niższym niż 3%.¹²

Ustalając ilość mepiwakainy do wstrzyknięcia należy uwzględnić wiek i masę ciała dziecka oraz rozległość zabiegu. Dla dzieci powyżej 4. roku życia zalecane są następujące dawki:

• Zalecana dawka lecznicza: Średnia dawka wynosi 0,75 mg/kg masy ciała, czyli 0,025 ml roztworu mepiwakainy na kilogram masy ciała. Przykładowo, dla dziecka o masie ciała 20 kg będzie to około ¼ wkładu (15 mg mepiwakainy chlorowodorku).¹³
• Maksymalna zalecana dawka: Maksymalna dawka u dzieci i młodzieży wynosi 3 mg mepiwakainy na kilogram masy ciała (0,1 ml mepiwakainy na kilogram masy ciała).¹⁴

Szczegółowa tabela dawkowania mepiwakainy u dzieci według masy ciała

*w zaokrągleniu do połowy wkładu^{15 16}

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych, należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania najmniejszej skutecznej dawki znieczulającej u następujących grup pacjentów:^{17 18}

• Osoby w podeszłym wieku
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – mepiwakaina jest metabolizowana w wątrobie, co u tych pacjentów może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu, szczególnie po ponownym podaniu. Jeżeli konieczne jest ponowne wstrzyknięcie, należy obserwować, czy u pacjenta nie pojawiają się jakiekolwiek objawy relatywnego przedawkowania.¹⁹

Dawkowanie przy jednoczesnym stosowaniu leków uspokajających

Jeśli pacjentowi podawany jest lek uspokajający w celu zmniejszenia lęku, maksymalna bezpieczna dawka mepiwakainy może zostać zmniejszona ze względu na kumulujące się depresyjne działanie takiego połączenia leków na ośrodkowy układ nerwowy.^{20 21}

Sposób podawania mepiwakainy

Mepiwakaina podawana jest jako nasączanie iniekcyjne lub podanie okołonerwowe. Produkt przeznaczony jest do jednorazowego użytku.^{22 23}

Podczas podawania mepiwakainy należy przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa:²⁴

• Miejscowe znieczulenie należy podawać ze szczególną ostrożnością w przypadku stanu zapalnego i/lub zakażenia w miejscu wstrzyknięcia
• Szybkość wstrzykiwania powinna być bardzo powolna (1 ml/min)
• Aby upewnić się, że podczas wstrzykiwania igła nie weszła do naczynia krwionośnego, należy wykonać aspirację przed podaniem produktu do znieczulenia (jednak brak krwi w strzykawce nie gwarantuje uniknięcia wstrzyknięcia do naczynia)
• Aby uniknąć wstrzyknięcia do nerwu i zapobiec jego uszkodzeniu, zawsze należy delikatnie wycofać igłę, jeśli podczas wstrzykiwania pacjent odczuwa wstrząs elektryczny lub jeżeli wstrzyknięcie jest szczególnie bolesne

²⁵

Ryzyko związane z przypadkowym wstrzyknięciem donaczyniowym

Przypadkowe wstrzyknięcie donaczyniowe (np. nieumyślne wstrzyknięcie dożylne do krążenia ogólnoustrojowego, nieumyślne wstrzyknięcie dożylne lub dotętnicze w obrębie głowy lub szyi) może spowodować poważne reakcje niepożądane, takie jak drgawki, a następnie depresja ośrodkowego układu nerwowego lub krążeniowo-oddechowa i śpiączka, postępująca aż do zatrzymania oddechu, w wyniku nagłego dużego stężenia mepiwakainy w układzie krążenia.^{26 27}

Ryzyko związane z wstrzyknięciem do nerwu

Przypadkowe wstrzyknięcie do nerwu może prowadzić do rozprowadzenia produktu wstecznie wzdłuż nerwu. Jeśli dojdzie do uszkodzenia nerwu igłą, efekt neurotoksyczny może zostać nasilony przez potencjalną neurotoksyczność chemiczną mepiwakainy, ponieważ może to upośledzać przepływ krwi między nerwami i zapobiegać miejscowemu wypłukiwaniu mepiwakainy.^{28 29}