Właściwości farmakokinetyczne
Latanoprost

Charakterystyka latanoprostu

Latanoprost jest substancją aktywną o masie cząsteczkowej 432,58, stosowaną w postaci kropli do oczu do leczenia jaskry i nadciśnienia ocznego. Występuje jako nieaktywny prolek w postaci estru izopropylowego kwasu latanoprostowego, który po hydrolizie do kwasu latanoprostowego uzyskuje aktywność biologiczną.^{1 2}

Procesy farmakokinetyczne

Wchłanianie

Prolek latanoprostu dobrze wchłania się poprzez rogówkę i cała ilość leku, która przedostaje się do cieczy wodnistej, hydrolizowana jest podczas przenikania przez rogówkę przy udziale esteraz.^{3 4} Proces ten jest kluczowy dla uzyskania aktywności biologicznej substancji.⁵

Dystrybucja

Badania przeprowadzone u ludzi wskazują, że maksymalne stężenie latanoprostu w cieczy wodnistej osiągane jest po około 2 godzinach od miejscowego podania w postaci kropli do oczu.^{6 7} W przypadku jednoczesnego stosowania latanoprostu z tymololem, maksymalne stężenie w cieczy wodnistej wynosi około 15-30 ng/ml.⁸

Po miejscowym podaniu, latanoprost dystrybuowany jest głównie w przednim odcinku oka, w spojówkach i powiekach.^{9 10} Do tylnego odcinka oka docierają jedynie minimalne ilości substancji.¹¹

Parametry farmakokinetyczne kwasu latanoprostowego w krążeniu ogólnoustrojowym wskazują na niewielki współczynnik objętości dystrybucji, wynoszący 0,16 l/kg.^{12 13} Kwas latanoprostowy wiąże się z białkami osocza w 87%.^{14 15}

Po miejscowym podaniu leku do oka, ogólnoustrojowa biodostępność kwasu latanoprostowego wynosi 45%.^{16 17}

Metabolizm

Kwas latanoprostowy praktycznie nie jest metabolizowany w oku.^{18 19} Metabolizm substancji zachodzi głównie w wątrobie.^{20 21}

Głównymi metabolitami latanoprostu są pochodne 1,2-dinor i 1,2,3,4-tetranor, które w badaniach na zwierzętach wykazały brak lub nieznaczną aktywność biologiczną.^{22 23}

Eliminacja

Klirens osoczowy kwasu latanoprostowego wynosi 0,4 l/godz./kg mc.^{24 25} Okres półtrwania leku w osoczu u ludzi jest krótki i wynosi 17 minut.^{26 27}

Metabolity latanoprostu są wydalane głównie z moczem.^{28 29}

Farmakokinetyka w populacji dzieci i młodzieży

Przeprowadzono otwarte badanie farmakokinetyczne dotyczące stężenia kwasu latanoprostowego w osoczu z udziałem 22 dorosłych i 25 dzieci i młodzieży (w wieku od urodzenia do <18 lat) z nadciśnieniem ocznym i jaskrą.<sup data-drug="Akistan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Otwarte badanie farmakokinetyczne dotyczące stężenia kwasu latanoprostowego w osoczu przeprowadzono u 22 dorosłych i 25 pacjentów z populacji dzieci i młodzieży (w wieku od urodzenia do 30 Pacjenci ze wszystkich grup wiekowych otrzymywali jedną kroplę 0,005% latanoprostu do każdego oka raz na dobę przez co najmniej 2 tygodnie.³¹

Wyniki badania wskazują, że ekspozycja ogólnoustrojowa na kwas latanoprostowy była znacząco większa u dzieci w porównaniu do dorosłych:<sup data-drug="Akistan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ekspozycja ogólnoustrojowa na kwas latanoprostowy u dzieci w wieku od 3 do 32

• U dzieci w wieku od 3 do <12 lat ekspozycja była około 2-krotnie większa niż u dorosłych
• U dzieci w wieku poniżej 3 lat ekspozycja była około 6-krotnie większa niż u dorosłych

<sup data-drug="Latadrop" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ekspozycja ogólnoustrojowa na kwas latanoprostowy była około 2-krotnie wyższa w grupie wiekowej od 3 do <12 lat i 6-krotnie wyższa w grupie wiekowej 33

Pomimo wyższej ekspozycji u dzieci, utrzymany był szeroki margines bezpieczeństwa w odniesieniu do ogólnoustrojowych działań niepożądanych.<sup data-drug="Rozaprost" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ekspozycja ogólnoustrojowa na kwas latanoprostowy była przeciętnie 2 razy większa u dzieci w wieku od 3 do 34

We wszystkich badanych grupach wiekowych mediana czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu wynosiła 5 minut po podaniu.^{35 36}

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji (mediana) był krótki (<20 minut) i podobny u dzieci, młodzieży i dorosłych.<sup data-drug="Akistan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Średni okres półtrwania w fazie eliminacji (mediana) był krótki (37 ³⁸

Krótki okres półtrwania nie prowadził do kumulacji kwasu latanoprostowego w krążeniu ogólnym w stanie stacjonarnym terapii.³⁹

Interakcje farmakokinetyczne z tymololem

W przypadku produktów złożonych zawierających latanoprost i tymolol nie zaobserwowano interakcji farmakokinetycznych pomiędzy tymi substancjami.^{40 41}

Jedyną różnicą obserwowaną przy jednoczesnym podawaniu latanoprostu i tymololu była tendencja do utrzymywania się 2-krotnie większych stężeń kwasu latanoprostowego w cieczy wodnistej po upływie 1 do 4 godzin od podania produktu złożonego, w porównaniu z monoterapią latanoprostem.^{42 43}

Badanie pilotażowe u pacjentów z nadwrażliwością lub jaskrą

W trwającym 3 miesiące, skrzyżowanym, randomizowanym pilotażowym badaniu u 30 pacjentów z nadwrażliwością lub jaskrą, były mierzone stężenia latanoprostu w osoczu. 30 minut po podaniu leku u prawie wszystkich pacjentów badane wartości były niższe niż LOQ (40 pg/ml).⁴⁴

Podsumowanie najważniejszych parametrów farmakokinetycznych latanoprostu