Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Klarytromycyna
Bezpieczeństwo stosowania klarytromycyny w ciąży nie zostało jednoznacznie potwierdzone. Badania na zwierzętach oraz dane kliniczne wskazują na potencjalne ryzyko niekorzystnego wpływu na rozwój zarodka i płodu, w tym zwiększone ryzyko poronienia przy ekspozycji w I i II trymestrze. Wyniki badań epidemiologicznych dotyczących ryzyka poważnych wad wrodzonych są niejednoznaczne. W związku z tym stosowanie klarytromycyny w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko, a dawka i czas terapii powinny być minimalne. Lekarz powinien rozważyć alternatywne antybiotyki o lepszym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży.
Wpływ klarytromycyny na ciążę
Bezpieczeństwo stosowania klarytromycyny w okresie ciąży nie zostało jednoznacznie określone. Dostępne dane z badań na zwierzętach oraz doświadczenie kliniczne ze stosowania u ludzi wskazują, że nie można wykluczyć niepożądanego wpływu klarytromycyny na rozwój zarodka i płodu.1 2
Ryzyko poronienia
W badaniach obserwacyjnych oceniających narażenie na klarytromycynę podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży stwierdzono zwiększone ryzyko poronienia w porównaniu do sytuacji, gdy nie stosowano antybiotyków lub stosowano inne antybiotyki w tym samym okresie.3 4
Ryzyko wad wrodzonych
Dostępne badania epidemiologiczne dotyczące ryzyka występowania poważnych wad wrodzonych podczas stosowania antybiotyków makrolidowych, w tym klarytromycyny, w okresie ciąży dają sprzeczne wyniki.5 6
Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży
Ze względu na niepewność dotyczącą bezpieczeństwa stosowania oraz brak jednoznacznych danych, nie zaleca się stosowania klarytromycyny w okresie ciąży bez wnikliwej oceny stosunku korzyści do ryzyka.7 8 9
Lekarz powinien dokładnie przeanalizować potencjalne korzyści terapeutyczne wynikające z zastosowania klarytromycyny u kobiety ciężarnej w zestawieniu z możliwym ryzykiem dla rozwijającego się płodu.10 11
Wpływ klarytromycyny na laktację
Bezpieczeństwo stosowania klarytromycyny w okresie karmienia piersią również nie zostało jednoznacznie ustalone.12 13
Przenikanie do mleka matki
Klarytromycyna przenika do mleka kobiecego, co zostało potwierdzone w badaniach.14 15
Ilość antybiotyku przenikająca do mleka jest stosunkowo niewielka. Szczegółowe badania wykazały, że niemowlę karmione wyłącznie piersią otrzymałoby około 1,7% dawki klarytromycyny dostosowanej do masy ciała matki.16 17
Potencjalne ryzyko dla niemowlęcia
U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące klarytromycynę może wystąpić:18 19
- Biegunka
- Zakażenie grzybicze błon śluzowych
- Reakcje nadwrażliwości
20 21
Zalecenia dotyczące karmienia piersią
W przypadku konieczności zastosowania klarytromycyny u matki karmiącej piersią, lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści wynikające z leczenia dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla dziecka.22 23
W przypadku wystąpienia niepokojących objawów u dziecka, może być konieczne przerwanie karmienia piersią na czas terapii klarytromycyną.24 25
Wpływ klarytromycyny na płodność
Większość produktów leczniczych zawierających klarytromycynę zawiera informację, że w badaniach nad płodnością u szczurów nie wykazano szkodliwego działania tego antybiotyku.26 27 28
Dostępne dane dotyczące wpływu klarytromycyny na płodność u ludzi są jednak ograniczone i brakuje przekonujących dowodów dotyczących tego zagadnienia.29 30
Informacje, które lekarz musi przekazać pacjentce
Informacje dla kobiet w ciąży
Lekarz przepisujący klarytromycynę kobiecie w ciąży lub rozważającej zajście w ciążę powinien przekazać następujące informacje:31 32
- Bezpieczeństwo stosowania klarytromycyny w ciąży nie zostało jednoznacznie ustalone
- Istnieją dane wskazujące na zwiększone ryzyko poronienia przy stosowaniu klarytromycyny w pierwszym i drugim trymestrze ciąży
- Wyniki badań dotyczących ryzyka wad wrodzonych są niejednoznaczne
- Leczenie klarytromycyną w ciąży powinno być stosowane tylko wtedy, gdy korzyści z terapii zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu
- Jeżeli lek musi być zastosowany, należy używać minimalnej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas
33 34
Informacje dla kobiet karmiących piersią
Lekarz przepisujący klarytromycynę kobiecie karmiącej piersią powinien przekazać następujące informacje:35 36
- Klarytromycyna przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach
- Niemowlę karmione wyłącznie piersią otrzymuje około 1,7% dawki przyjmowanej przez matkę (w przeliczeniu na masę ciała)
- U niemowlęcia mogą wystąpić:
- Biegunka
- Zakażenia grzybicze błon śluzowych
- Reakcje nadwrażliwości
- W przypadku wystąpienia takich objawów może być konieczne przerwanie karmienia piersią
- Należy uważnie obserwować dziecko pod kątem ewentualnych działań niepożądanych
- Decyzja o kontynuacji karmienia piersią podczas terapii powinna być podjęta po dokładnym rozważeniu korzyści dla matki i potencjalnego ryzyka dla dziecka
37 38
Rozwiązania alternatywne
Lekarz powinien poinformować pacjentkę o możliwych alternatywnych metodach leczenia, które mogą być bezpieczniejsze w okresie ciąży lub karmienia piersią, szczególnie gdy stosowanie klarytromycyny nie jest bezwzględnie konieczne.39 40
W sytuacjach, gdy zastosowanie antybiotyku jest niezbędne, a ciąża nie jest zaawansowana, lekarz powinien rozważyć zastosowanie antybiotyków o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w czasie ciąży.41
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania