Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Izosorbid monoazotan

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania izosorbidu monoazotanu

Izosorbidu monoazotan, substancja czynna zawarta w lekach takich jak Effox long, Mono Mack Depot czy Mononit, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Terapia tą substancją powinna odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską, szczególnie w określonych grupach pacjentów i stanach klinicznych.¹

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Izosorbidu monoazotan należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:^{1 2}

• Z niskim ciśnieniem napełniania komór serca, np. w świeżym zawale mięśnia sercowego, zaburzonej czynności lewej komory serca (niewydolności lewej komory). Należy unikać obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 90 mm Hg³
• Ze stenozą aortalną i (lub) mitralną⁴
• Z niedociśnieniem ortostatycznym lub skłonnościami do ortostatycznych zaburzeń krążenia^{5 6}
• Z chorobami przebiegającymi z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym (pomimo iż obecnie dostępne dane wskazują, że dalszy wzrost ciśnienia śródczaszkowego obserwowano tylko w przypadku dożylnego podania wysokich dawek nitrogliceryny)⁷

W dokumentacji produktu Mono Mack Depot wymieniono dodatkowo następujące stany wymagające szczególnej uwagi:⁸

• Kardiomiopatia przerostowa z utrudnieniem drogi odpływu
• Zaciskające zapalenie osierdzia
• Tamponada serca

Dokumentacja produktów Mononit wskazuje na dodatkowe stany wymagające szczególnej ostrożności:^{9 10}

• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (zwiększone ryzyko methemoglobinemii)
• Jaskra (zwiększone ryzyko nadciśnienia wewnątrzgałkowego)
• Nadczynność tarczycy (nasilenie działania gruczołu tarczycy)
• Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD) (zwiększone ryzyko niedokrwistości hemolitycznej)

Ograniczenia w stosowaniu

Izosorbidu monoazotan nie nadaje się do doraźnego stosowania w celu przerwania ostrego napadu bólu dławicowego ze względu na niewystarczająco szybki początek działania.¹¹ Leki zawierające izosorbidu monoazotan nie są przeznaczone do leczenia ostrych napadów dławicy piersiowej ani ostrego zawału mięśnia sercowego.^{12 13}

Zjawisko tolerancji

W trakcie stosowania izosorbidu monoazotanu może wystąpić tzw. zjawisko tolerancji polegające na zmniejszeniu skuteczności działania produktu. Opisywano również wystąpienie krzyżowej tolerancji (zmniejszenie skuteczności działania produktu w przypadku wcześniejszego stosowania innych azotanów).¹⁴

Aby zapobiec rozwojowi tolerancji i zmniejszeniu skuteczności leku, należy:^{15 16}

• Stosować izosorbidu monoazotan raz na dobę
• Unikać stosowania stale dużych dawek leku

Interakcje z innymi lekami

Inhibitory 5-fosfodiesterazy (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów leczonych izosorbidu monoazotanem. Pacjenci otrzymujący leczenie podtrzymujące izosorbidu monoazotanem muszą być poinformowani, że nie wolno im jednocześnie przyjmować tych leków.¹⁷

Pacjent nie powinien przerywać leczenia izosorbidu monoazotanem w celu przyjęcia leku zawierającego inhibitor 5-fosfodiesterazy, ponieważ może to zwiększyć ryzyko wystąpienia bólu dławicowego.¹⁸

Podczas leczenia izosorbidu monoazotanem należy unikać spożywania alkoholu, ponieważ może on nasilać hipotensyjne działanie izosorbidu monoazotanu.¹⁹

Ostrzeżenia dotyczące hipoksemii

Należy zachować ostrożność u pacjentów z hipoksemią oraz zaburzeniami równowagi między wentylacją i perfuzją, spowodowanymi chorobami płuc lub niedokrwienną niewydolnością serca.²⁰

Izosorbidu monoazotan powoduje silne rozszerzenie naczyń, co może prowadzić do:²¹

• Zwiększonej perfuzji w obszarach źle wentylowanych
• Pogorszenia zaburzeń równowagi między wentylacją i perfuzją
• Dalszego zmniejszenia ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi tętniczej

Szczególne ryzyko istnieje u pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem płucnym oraz u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca.²²

Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Niektóre leki zawierające izosorbidu monoazotan zawierają laktozę. Nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²³

Zawartość laktozy w poszczególnych lekach:^{24 25}

Mono Mack Depot zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę o przedłużonym uwalnianiu, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²⁶

Ostrzeżenia dotyczące postaci o przedłużonym uwalnianiu

Nierozpuszczalne pozostałości tabletki izosorbidu monoazotanu o przedłużonym uwalnianiu mogą zostać wydalone z kałem w postaci nienaruszonej.²⁷

U pacjentów z obniżonym pasażem żołądkowo-jelitowym i stosujących izosorbidu monoazotan w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, może wystąpić zmniejszenie uwalniania substancji czynnej.²⁸

Informacje dotyczące stosowania u dzieci i osób starszych

Dzieci i młodzież: Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania izosorbidu monoazotanu u dzieci i młodzieży.^{29 30}

Pacjenci w podeszłym wieku: Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących zależności pomiędzy wiekiem a działaniem izosorbidu monoazotanu u pacjentów w podeszłym wieku. Osoby starsze mogą być bardziej wrażliwe na działanie obniżające ciśnienie tętnicze izosorbidu monoazotanu. Dodatkowo, u pacjentów w podeszłym wieku częściej występują postępujące z wiekiem zaburzenia czynności nerek. Należy więc zachować ostrożność podczas stosowania azotanów u pacjentów w podeszłym wieku.³¹