Interakcje
Izofluran

Interakcje substancji izofluran z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Izofluran, jako wziewny środek do anestezji, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków. Należy dokładnie monitorować stan kliniczny i biologiczny pacjenta w przypadku jednoczesnego stosowania izofluranu z innymi preparatami farmakologicznymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji tej substancji.¹

Leki przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania z izofluranem

Nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (MAO) są bezwzględnie przeciwwskazane podczas stosowania izofluranu ze względu na ryzyko przełomu i brak stabilności hemodynamicznej w czasie operacji lub procedur medycznych. Leczenie tymi preparatami należy przerwać co najmniej 15 dni przed planowanym zabiegiem z użyciem izofluranu.^{2 3}

Leki niezalecane do jednoczesnego stosowania z izofluranem

Leki β-sympatykomimetyczne (np. izoprenalina) oraz alfa- i β-sympatykomimetyczne (epinefryna, norepinefryna) należy stosować z wyjątkową ostrożnością podczas znieczulenia lub sedacji izofluranem z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca. Badania kliniczne wykazały, że komorowe zaburzenia rytmu wystąpiły u 1 na 150 pacjentów poddanych sedacji izofluranem, gdy równocześnie stosowano noradrenalinę.^{4 5}

Leki, które należy ostrożnie stosować z izofluranem

β-adrenolityki

Równoczesne stosowanie beta-adrenolityków może nasilić działanie izofluranu na układ krążenia, włączając niedociśnienie i negatywne skutki inotropowe. Działanie β-adrenolityków można w czasie operacji znieść, stosując środki β-sympatykomimetyczne. Generalnie produkt zawierający β-adrenolityk nie musi być odstawiony przed zabiegiem, należy jednak unikać gwałtownego zmniejszania dawki. Beta-adrenolityki mogą osłabiać reakcje kompensacji sercowo-naczyniowej.^{6 7}

Izoniazyd

Jednoczesne stosowanie izoniazydu i izofluranu wiąże się z ryzykiem nasilenia toksycznego działania na wątrobę oraz zwiększenia tworzenia toksycznych metabolitów izoniazydu. Leczenie izoniazydem należy przerwać na tydzień przed zabiegiem, a wznowić je można najwcześniej po 15 dniach od operacji.^{8 9}

Epinefryna (adrenalina)

Epinefryna (adrenalina) stosowana w iniekcjach podskórnych lub dodziąsłowych stwarza ryzyko poważnych, komorowych zaburzeń rytmu serca w wyniku zwiększenia częstości akcji serca. Jakkolwiek wrażliwość mięśnia sercowego na adrenalinę jest mniejsza w przypadku stosowania izofluranu niż w przypadku halotanu. Z tego względu dawkę adrenaliny należy ograniczyć np. do 0,1 mg epinefryny w ciągu 10 minut, lub 0,3 mg w ciągu jednej godziny u osób dorosłych. Podawanie adrenaliny podśluzówkowo w dawce większej niż 5 μg/kg może spowodować wystąpienie wielokrotnych arytmii komorowych. Ograniczone dane sugerują, że podanie podskórne do 0,25 mg (50 ml roztworu 1:200 000) adrenaliny osobie dorosłej o masie ciała 70 kg nie wywołuje komorowych zaburzeń rytmu, pod warunkiem, że nie występuje współistniejąca hipoksja mięśnia sercowego.^{10 11}

Sympatykomimetyki o pośrednim mechanizmie działania

Sympatykomimetyki o pośrednim mechanizmie działania (amfetamina i jej pochodne: środki psychostymulujące, zmniejszające łaknienie, efedryna i jej pochodne) mogą powodować ryzyko wystąpienia okołooperacyjnego nadciśnienia tętniczego. W przypadku pacjentów poddawanych planowym zabiegom chirurgicznym, zalecane jest przerwanie podawania tych produktów na kilka dni przed zabiegiem.^{12 13}

Środki zwiotczające mięśnie

Środki zwiotczające mięśnie – izofluran znacząco nasila działanie wszystkich powszechnie stosowanych środków zwiotczających, a efekt ten jest najsilniej wyrażony przy niedepolaryzujących środkach zwiotczających. Zaleca się stosowanie około jednej trzeciej do połowy zwykle stosowanej dawki tych substancji. Zmniejszanie wpływu na płytkę nerwowo-mięśniową po zastosowaniu izofluranu trwa dłużej niż po innych tradycyjnych anestetykach. Neostygmina wpływa na działanie niedepolaryzujących środków zwiotczających, ale nie wywiera wpływu na zwiotczające działanie samego izofluranu.^{14 15}

Opioidy, benzodiazepiny i inne środki uspokajające

Opioidy, benzodiazepiny i inne środki uspokajające powodują depresję oddechową. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu ich z izofluranem.^{16 17}

Antagoniści wapnia

Antagoniści wapnia – u pacjentów leczonych antagonistami wapnia, zwłaszcza pochodnymi dihydropirydyny, izofluran może prowadzić do znacznego niedociśnienia tętniczego. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu antagonistów wapnia z wziewnymi anestetykami z powodu ryzyka sumującego się ujemnego efektu inotropowego.^{18 19}

Inne istotne interakcje

Równoczesne stosowanie podtlenku azotu (N₂O) zmniejsza wartość MAC (ang. Minimum Alveolar Concentration, minimalne stężenie pęcherzykowe) u dorosłych.²⁰

W większości przypadków, jeśli podawanie produktów leczniczych jest konieczne, nie ma powodu zaprzestania ich podawania przed znieczuleniem ogólnym. Wystarczy poinformować o tym anestezjologa.²¹

Interakcje substancji izofluran z alkoholem

Alkohol etylowy i izofluran wykazują synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie alkoholu i izofluranu może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN, co skutkuje pogłębieniem sedacji, zwiększonym ryzykiem depresji oddechowej oraz zaburzeniami homeostazy sercowo-naczyniowej.

Ze względu na metabolizm izofluranu w wątrobie, u pacjentów z przewlekłym spożywaniem alkoholu możliwe jest zwiększone ryzyko hepatotoksyczności podczas stosowania izofluranu. Ponadto u pacjentów z alkoholowym uszkodzeniem wątroby może wystąpić zaburzona eliminacja izofluranu, co prowadzi do przedłużonego działania anestetycznego.

U pacjentów z wywiadem nadużywania alkoholu należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania izofluranu. Przed planowanym zabiegiem z użyciem izofluranu zaleca się abstynencję od alkoholu przez co najmniej 24-48 godzin.

Tabela interakcji izofluranu z innymi produktami leczniczymi