Właściwości farmakokinetyczne
Izofluran

Izofluran, halogenowa pochodna eteru metylowo-etylowego zawierająca chlor i fluor, charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie przenikanie przez błony biologiczne i efektywną penetrację do ośrodkowego układu nerwowego (współczynnik mózg/krew 1,6). Stała podziału krew/gaz wynosi 1,4, co wpływa na tempo indukcji i wybudzenia ze znieczulenia. Po inhalacji izofluran jest szybko wchłaniany przez pęcherzyki płucne, a jego dystrybucja zależy od rozpuszczalności w tkankach oraz przepływu krwi. Metabolizm izofluranu jest minimalny (<0,2% dawki), głównie przez enzym CYP2E1, prowadząc do powstania nieaktywnego kwasu trifluorooctowego (TFA) i jonów fluorkowych. Eliminacja odbywa się głównie przez drogi oddechowe (95% dawki w postaci niezmienionej), co zapewnia korzystny profil bezpieczeństwa dla wątroby i nerek.

Właściwości farmakokinetyczne izofluranu

Izofluran jest halogenową pochodną eteru metylowo-etylowego, zawierającą chlor i fluor. Charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia mu szybkie przenikanie przez błony biologiczne. Farmakokinetyka izofluranu obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, które są kluczowe dla jego działania anestetycznego.1 2

Współczynniki podziału izofluranu

Stała podziału krew/gaz dla izofluranu wynosi 1,4, co determinuje szybkość jego nasycania i eliminacji z organizmu. Współczynnik mózg/krew wynosi 1,6, co wskazuje na dobrą penetrację substancji do ośrodkowego układu nerwowego – głównego narządu docelowego.1 2

Wchłanianie

Po inhalacji izofluranu wchłanianie przez pęcherzyki płucne następuje bardzo szybko. Proces ten zależy od rozpuszczalności substancji, rzutu serca pacjenta oraz ciśnień parcjalnych pęcherzykowo-żylnych. Właściwości farmakokinetyczne w odniesieniu do nasycania izofluranem i usuwania izofluranu są bezpośrednio zależne od jego rozpuszczalności we krwi i tkankach.2 1

Dystrybucja

Dzięki wysokiej lipofilności izofluran szybko przenika przez błony biologiczne. Po szybkim wchłonięciu do pęcherzyków płucnych podczas wdychania, substancja jest przenoszona przez krew do różnych narządów organizmu. Głównym narządem docelowym dla izofluranu jest mózg, co jest zgodne z jego działaniem anestetycznym. Dystrybucja w organizmie jest uzależniona od rozpuszczalności w tkankach i przepływu krwi przez poszczególne narządy.2

Metabolizm

W porównaniu z innymi halogenowymi anestetykami, izofluran jest metabolizowany jedynie w minimalnym stopniu. Mniej niż 0,2% wchłoniętego izofluranu ulega biotransformacji do nieaktywnych metabolitów wydalanych z moczem. Metabolizm zachodzi za pośrednictwem enzymu CYP2E1 i rozpoczyna się od utleniania, prowadząc do powstania kwasu trifluorooctowego (TFA) i difluorometanolu. Difluorometanol jest następnie metabolizowany do jonów fluorkowych.1 2

Poziom fluorku w surowicy

Średnie stężenie nieorganicznego fluoru w surowicy pacjentów, którym podano izofluran w ramach znieczulenia, wynosi od 3 do 4 mikromol/l około 4 godziny po znieczuleniu, powracając do normy w ciągu 24 godzin. Natomiast u pacjentów, którym podawano izofluran w celu sedacji do 48 godzin, średni poziom fluorku nieorganicznego w surowicy wynosi od 20 do 25 mikromoli/L. Po podaniu izofluranu nie zgłaszano żadnych objawów uszkodzenia nerek związanych z poziomem fluorków.1 2

Eliminacja

Eliminacja izofluranu zachodzi prawie wyłącznie w postaci niezmienionej przez drogi oddechowe. Tą drogą usuwane jest średnio 95% izofluranu. Tylko niewielka ilość metabolitów jest wydalana przez nerki. Dzięki minimalnej biotransformacji i przewadze eliminacji przez płuca, izofluran charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w zakresie działania na wątrobę i nerki.1 2

Wpływ zaburzeń funkcji narządów na farmakokinetykę

Zaburzenia czynności nerek

Nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetyki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jednak, ponieważ wydalanie izofluranu przez nerki jest minimalne, nie przewiduje się istotnego wpływu niewydolności nerek na ekspozycję na izofluran u tych pacjentów.2

Zaburzenia czynności wątroby

Nie przeprowadzono badań farmakokinetyki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednakże, ponieważ metabolizm izofluranu jest minimalny, nie przewiduje się istotnego wpływu na ekspozycję na izofluran u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.2

Zmienność farmakokinetyki w szczególnych grupach pacjentów

Wartość MAC (minimalne stężenie pęcherzykowe) izofluranu zmniejsza się wraz z wiekiem pacjenta. U pacjentów w złym stanie ogólnym, ze zmniejszonym wypełnieniem łożyska naczyniowego lub niedociśnieniem tętniczym, zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na potencjalne zmiany w farmakokinetyce substancji.1

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Współczynnik podziału krew/gaz 1,4 Determinuje szybkość indukcji i wybudzenia ze znieczulenia
Współczynnik mózg/krew 1,6 Wskazuje na dobrą penetrację do OUN
Metabolizm <0,2% dawki Minimalny, głównie przez CYP2E1
Główny metabolit Kwas trifluorooctowy (TFA) Nieaktywny metabolicznie
Eliminacja przez płuca 95% dawki W postaci niezmienionej
Poziom fluorku po znieczuleniu 3-4 mikromol/l 4h po znieczuleniu, normalizacja w ciągu 24h
Poziom fluorku po sedacji (do 48h) 20-25 mikromoli/l Bez objawów uszkodzenia nerek

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl