Dawkowanie i sposób podawania
Gemcytabina

Dawkowanie i sposób podawania substancji gemcytabina

Gemcytabina jest substancją podawaną wyłącznie pod nadzorem lekarza wykwalifikowanego w zakresie stosowania chemioterapii przeciwnowotworowej. Lek jest dobrze tolerowany podczas infuzji i może być stosowany u pacjentów ambulatoryjnych. Przed podaniem każdej dawki należy wykonać oznaczenie liczby płytek krwi i granulocytów.^{1 2}

Schematy dawkowania w zależności od wskazań

Dawkowanie gemcytabiny różni się w zależności od rodzaju nowotworu, schematu leczenia (monoterapia czy terapia skojarzona) oraz indywidualnej tolerancji pacjenta na lek. Poniżej przedstawiono szczegółowe schematy dawkowania dla poszczególnych wskazań.³

Rak trzustki

Monoterapia: Zalecana dawka gemcytabiny wynosi 1000 mg/m² pc., podawana w 30-minutowej infuzji dożylnej. Produkt leczniczy podaje się raz w tygodniu przez 7 kolejnych tygodni, po czym następuje tygodniowa przerwa w leczeniu. W kolejnych cyklach gemcytabinę podaje się raz w tygodniu przez 3 tygodnie, po czym następuje tygodniowa przerwa. W zależności od indywidualnej tolerancji leku przez pacjenta należy rozważyć zmniejszenie dawki w kolejnym cyklu lub podczas trwania cyklu.^{4 5}

Rak pęcherza moczowego

Terapia skojarzona: Zalecana dawka gemcytabiny wynosi 1000 mg/m² pc. podawana w 30-minutowej infuzji dożylnej w 1., 8. i 15. dniu 28-dniowego cyklu leczenia w skojarzeniu z cisplatyną. Cisplatynę podaje się w zalecanej dawce 70 mg/m² pc. w 1. dniu po infuzji gemcytabiny lub w 2. dniu każdego 28-dniowego cyklu. Ten czterotygodniowy cykl leczenia jest następnie powtarzany.^{6 7}

Niedrobnokomórkowy rak płuca

Monoterapia: Zalecana dawka gemcytabiny wynosi 1000 mg/m² pc. podawana w 30-minutowej infuzji dożylnej. Produkt podaje się raz w tygodniu przez 3 tygodnie, po czym następuje tygodniowa przerwa w leczeniu. Ten czterotygodniowy cykl leczenia jest następnie powtarzany.^{8 9}

Terapia skojarzona: Zalecana dawka gemcytabiny wynosi 1250 mg/m² pc. podawana w 30-minutowej infuzji dożylnej w 1. i 8. dniu 21-dniowego cyklu leczenia. Cisplatynę podaje się w dawce 75-100 mg/m² pc. raz na 3 tygodnie.^{10 11}

Rak piersi

Terapia skojarzona: W leczeniu skojarzonym z paklitakselem zaleca się podanie paklitakselu (175 mg/m² pc.) w 3-godzinnej infuzji dożylnej w 1. dniu, a następnie gemcytabiny (1250 mg/m² pc.) w 30-minutowej infuzji dożylnej w 1. i 8. dniu każdego 21-dniowego cyklu. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego bezwzględna liczba granulocytów u pacjentki powinna wynosić nie mniej niż 1500 komórek (x 10⁶/l).^{12 13}

Rak jajnika

Terapia skojarzona: Zalecana dawka gemcytabiny stosowanej w skojarzeniu z karboplatyną wynosi 1000 mg/m² pc. podawana w 30-minutowej infuzji dożylnej w 1. i 8. dniu każdego 21-dniowego cyklu. Pierwszego dnia cyklu, po zakończeniu infuzji gemcytabiny, należy podawać karboplatynę aż do uzyskania wartości pola pod krzywą AUC równej 4,0 mg/ml•min.^{14 15}

Modyfikacja dawki w przypadku toksyczności

Monitorowanie przed rozpoczęciem cyklu

We wszystkich wskazaniach przed podaniem każdej dawki gemcytabiny, należy u pacjenta oznaczyć liczbę płytek krwi i granulocytów. Przed rozpoczęciem cyklu bezwzględna liczba granulocytów powinna wynosić nie mniej niż 1500 komórek (x 10⁶/l), a liczba płytek krwi nie mniej niż 100 000 (x 10⁶/l).^{16 17}

Modyfikacja dawki – toksyczność hematologiczna

Modyfikacji dawki gemcytabiny w czasie trwania cyklu należy dokonywać zgodnie z poniższymi tabelami.¹⁸

* Nie należy podawać pominiętej dawki w czasie trwania cyklu dopóki bezwzględna liczba granulocytów nie osiągnie wartości co najmniej 500 komórek (x 10⁶/l), a liczba płytek krwi 50 000 (x 10⁶/l).¹⁹

* Nie należy podawać pominiętej dawki w czasie trwania cyklu. Leczenie należy wznowić w 1. dniu następnego cyklu, jeżeli bezwzględna liczba granulocytów osiągnie wartości co najmniej 1500 komórek (x 10⁶/l), a liczba płytek krwi 100 000 (x 10⁶/l).²⁰

* Nie należy podawać pominiętej dawki w czasie trwania cyklu. Leczenie należy wznowić w 1. dniu następnego cyklu, jeżeli bezwzględna liczba granulocytów osiągnie wartości co najmniej 1500 komórek (x 10⁶/l), a liczba płytek krwi 100 000 (x 10⁶/l).²¹

Modyfikacja dawki w kolejnych cyklach

W przypadku wystąpienia następujących objawów toksyczności hematologicznej, dawkę gemcytabiny należy zmniejszyć tak, aby wynosiła 75% dawki początkowej podanej w pierwszym cyklu:²²

• Bezwzględna liczba granulocytów <500 (x 10⁶/l) dłużej niż 5 dni<sup data-drug="Gemcit" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="bez względu na liczbę granulocytów 23
• Bezwzględna liczba granulocytów <100 (x 10⁶/l) dłużej niż 3 dni<sup data-drug="Gemcit" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="bez względu na liczbę granulocytów 24
• Gorączka neutropeniczna²⁵
• Liczba płytek krwi <25 000 (x 10⁶/l)<sup data-drug="Gemcit" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="liczba płytek krwi 26
• Opóźnienie cyklu dłużej niż o 1 tydzień z powodu toksyczności²⁷

Modyfikacja dawki – toksyczność niehematologiczna

W celu wykrycia toksyczności niehematologicznej, należy okresowo wykonywać badania czynności wątroby i nerek. W zależności od stopnia nasilenia objawów toksyczności u pacjenta należy rozważyć zmniejszenie dawki w kolejnym cyklu lub podczas trwania cyklu. W przypadku wystąpienia objawów ciężkiej toksyczności niehematologicznej (stopnia 3. lub 4.) z wyjątkiem nudności lub wymiotów, należy odroczyć podanie kolejnej dawki gemcytabiny lub rozważyć jej zmniejszenie, zależnie od decyzji lekarza. Nie należy podawać kolejnych dawek do czasu redukcji objawów toksyczności zgodnie z oceną lekarza.^{28 29}

Sposób podania

Gemcytabinę podaje się w postaci infuzji dożylnej, trwającej 30 minut. W przypadku wynaczynienia należy natychmiast przerwać podawanie leku i rozpocząć infuzję do innego naczynia krwionośnego. Po zakończeniu infuzji należy uważnie kontrolować stan pacjenta.^{30 31}

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek

Gemcytabinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, z uwagi na niewystarczające dane z badań klinicznych, aby określić zalecenia dotyczące dawkowania w tej grupie pacjentów.^{32 33}

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

Gemcytabina jest dobrze tolerowana przez pacjentów w wieku powyżej 65 lat. Nie ma danych wskazujących, że poza ogólnymi zaleceniami, konieczne jest dostosowywanie dawki produktu leczniczego u pacjentów w podeszłym wieku.^{34 35}

Dzieci i młodzież (poniżej 18 lat)

Gemcytabina nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności.^{36 37}

Przygotowanie do podania

W zależności od postaci produktu leczniczego, gemcytabina może wymagać rekonstytucji (w przypadku produktów w postaci proszku) lub rozcieńczenia (w przypadku koncentratów). Lek w postaci proszku po rekonstytucji zawiera 38 mg/ml gemcytabiny.³⁸

Produkty w postaci koncentratu wymagają rozcieńczenia sterylnym roztworem chlorku sodu o stężeniu 9 mg/ml (0,9%) do uzyskania odpowiedniego stężenia. Zależnie od producenta, dostępne są różne stężenia gemcytabiny w koncentracie – od 10 mg/ml (Gemcitabine SUN), przez 40 mg/ml (Gemsol), do 100 mg/ml (Gemcitabinum Accord).^{39 40}

Szczegółowe instrukcje dotyczące przygotowania i podawania produktu leczniczego znajdują się w odpowiednich charakterystykach produktów leczniczych.