Dawkowanie i sposób podawania
Gefitynib
Leczenie gefitynibem powinno być prowadzone przez doświadczonego onkologa, z zalecaną dawką 250 mg doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. W przypadku pominięcia dawki, jeśli do kolejnej dawki pozostaje ponad 12 godzin, należy ją przyjąć niezwłocznie; jeśli mniej niż 12 godzin – dawka pominięta nie powinna być uzupełniana podwójną dawką. U pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością wątroby (Child-Pugh B lub C) konieczne jest ścisłe monitorowanie działań niepożądanych ze względu na zwiększone stężenie leku w osoczu. Nie wymaga się modyfikacji dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny >20 ml/min, natomiast u osób z klirensem ≤20 ml/min zaleca się ostrożność. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, dlatego gefitynib nie jest wskazany w tej grupie wiekowej.
Dawkowanie i sposób podawania gefitynibu
Leczenie gefitynibem powinno być rozpoczynane i prowadzone przez lekarza posiadającego doświadczenie w stosowaniu leczenia przeciwnowotworowego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tej substancji, które należy przekazać pacjentowi oraz uwzględnić podczas wywiadu medycznego.1 2
Standardowe dawkowanie
Zalecana dawka gefitynibu to jedna tabletka 250 mg przyjmowana raz na dobę. Tabletki powinny być przyjmowane codziennie, najlepiej o tej samej porze dnia, niezależnie od posiłków.3 4
W przypadku pominięcia dawki leku, powinna ona zostać przyjęta tak szybko, jak pacjent sobie o tym przypomni, pod warunkiem, że czas do zastosowania następnej dawki jest dłuższy niż 12 godzin. Jeśli do planowej następnej dawki pozostało mniej niż 12 godzin, pacjent nie powinien zażywać pominiętej dawki. Bardzo ważne jest, aby poinformować pacjenta, że nie należy przyjmować podwójnej dawki (w tym samym czasie) w celu uzupełnienia pominiętej dawki.5 6
Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania gefitynibu u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie zostały ustalone. Gefitynib nie ma zastosowania u dzieci i młodzieży we wskazaniu niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP).7 8
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością wątroby (stopień B lub C w skali Child-Pugh) z powodu marskości wątroby obserwuje się zwiększone stężenie gefitynibu w osoczu. Z tego względu należy dokładnie monitorować tych pacjentów pod kątem możliwości wystąpienia działań niepożądanych. Należy zaznaczyć, że stężenie gefitynibu nie było zwiększone u pacjentów ze zwiększoną aktywnością aminotransferazy asparaginowej (AspAT), fosfatazy alkalicznej lub bilirubiny wynikającymi z przerzutów w wątrobie.9 10
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Modyfikacja dawki gefitynibu nie jest konieczna u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jeśli wartość klirensu kreatyniny przekracza 20 ml/min. Dane kliniczne dotyczące stosowania leku u pacjentów z klirensem kreatyniny ≤ 20 ml/min są ograniczone i zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów. 20 ml/min. Dane dotyczące pacjentów z klirensem kreatyniny ≤ 20 ml/min są ograniczone i zaleca się zachowanie ostrożności u tych pacjentów.”>11 20 ml/min. Dane dotyczące pacjentów z klirensem kreatyniny wynoszącym ≤20 ml/min są ograniczone i zaleca się zachowanie ostrożności u tych pacjentów.”>12
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności dostosowania dawki gefitynibu w zależności od wieku pacjenta.13 14
Osoby z wolnym metabolizmem CYP2D6
U osób z genotypem odpowiedzialnym za wolny metabolizm przy udziale enzymu CYP2D6 nie ma konieczności specjalnego dostosowania dawki. Należy jednak ściśle monitorować wystąpienie potencjalnych działań niepożądanych u tych pacjentów.15 16
Dostosowanie dawki w zależności od toksyczności
U pacjentów źle tolerujących działania niepożądane gefitynibu, takie jak biegunka lub reakcje skórne, zaleca się zastosowanie krótkiej przerwy w leczeniu (do 14 dni), a następnie ponowne rozpoczęcie terapii gefitynibem w dawce 250 mg. U pacjentów, którzy nie tolerują leczenia po takiej przerwie w terapii, należy zaprzestać stosowania gefitynibu i rozważyć alternatywny sposób leczenia.17 18
Sposób podawania
Gefitynib może być przyjmowany doustnie z posiłkiem lub bez posiłku. Tabletkę należy połykać w całości, popijając odpowiednią ilością wody. W przypadku gdy pacjent ma trudności z połknięciem całej tabletki, istnieje możliwość alternatywnego podania w formie zawiesiny:19 20
- Tabletkę należy wrzucić do szklanki wypełnionej do połowy wodą niegazowaną (nie należy używać innych płynów).21 22
- Tabletkę należy pozostawić w szklance bez jej kruszenia.23
- Należy czasami zamieszać, aż tabletka się rozpuści (może to potrwać do 20 minut).24 25
- Powstałą zawiesinę należy wypić niezwłocznie po przygotowaniu (w ciągu 60 minut).26 27
- Po opróżnieniu szklanki należy ponownie napełnić ją do połowy wodą i wypić całość, aby upewnić się, że została przyjęta pełna dawka leku.28 29
Przygotowaną zawiesinę można także podawać przez sondę nosowo-żołądkową lub gastrostomię.30 31
Tabela dawkowania gefitynibu
| Grupa pacjentów | Zalecana dawka | Uwagi |
|---|---|---|
| Standardowe dawkowanie | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Przyjmować codziennie o stałej porze, niezależnie od posiłków |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby (stopień B lub C w skali Child-Pugh) z powodu marskości | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Konieczne dokładne monitorowanie działań niepożądanych |
| Pacjenci ze zwiększoną aktywnością enzymów wątrobowych z powodu przerzutów | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Nie stwierdzono zwiększenia stężenia gefitynibu w osoczu |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >20 ml/min) | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Nie wymaga modyfikacji dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤20 ml/min) | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Zalecana ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne |
| Pacjenci w podeszłym wieku | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Nie wymaga modyfikacji dawki w zależności od wieku |
| Osoby z genotypem wolnego metabolizmu CYP2D6 | 250 mg (1 tabletka) raz dziennie | Wymagane ścisłe monitorowanie działań niepożądanych |
| Pacjenci z działaniami niepożądanymi (biegunka, reakcje skórne) | Przerwa w leczeniu (do 14 dni), następnie wznowienie dawką 250 mg raz dziennie | Przy braku tolerancji po przerwie – zaprzestanie stosowania gefitynibu |
| Dzieci i młodzież poniżej 18 lat | Nie stosuje się | Gefitynib nie ma zastosowania w leczeniu NDRP u dzieci i młodzieży |
| Pominięcie dawki (>12h do następnej dawki) | Przyjąć pominiętą dawkę | Nie przyjmować, jeśli do następnej dawki pozostało mniej niż 12h |
| Pominięcie dawki (<12h do następnej dawki) | Nie przyjmować pominiętej dawki | Nie stosować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej |
20 ml/min. […] Nie ma konieczności dostosowania dawki w zależności od wieku pacjenta. […] Nie ma konieczności dostosowania dawki u osób z genotypem odpowiedzialnym za wolny metabolizm CYP2D6, jednak należy ściśle monitorować działania niepożądane u tych pacjentów. […] U pacjentów źle tolerujących działania niepożądane leku takie, jak biegunka lub reakcje skórne zaleca się krótką przerwę w leczeniu (do 14 dni) i ponowne rozpoczęcie leczenia produktem Gefitinib Genoptim w dawce 250 mg.”>32 33
Praktyczne wskazówki dotyczące dawkowania gefitynibu
Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego z pacjentem otrzymującym gefitynib należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:34
- Regularność przyjmowania leku – gefitynib powinien być przyjmowany codziennie o stałej porze, co zwiększa skuteczność terapii.35
- Postępowanie w przypadku pominięcia dawki – należy wyjaśnić pacjentowi zasady postępowania przy pominięciu dawki w zależności od czasu pozostałego do kolejnej dawki.36
- Sposób przyjmowania leku – należy przedstawić pacjentowi różne możliwości przyjmowania gefitynibu, w tym sposób przygotowania zawiesiny w przypadku trudności z połykaniem tabletki.37
- Monitorowanie działań niepożądanych – pacjent powinien być poinformowany o możliwych działaniach niepożądanych, zwłaszcza biegunce i reakcjach skórnych, oraz o sposobie postępowania w przypadku ich wystąpienia.38
- Informacja o możliwości przerwania leczenia – pacjent powinien wiedzieć, że w przypadku silnych działań niepożądanych może być konieczna krótka przerwa w leczeniu.39
- Szczególne grupy pacjentów – należy uwzględnić indywidualne czynniki ryzyka pacjenta, takie jak zaburzenia czynności wątroby, nerek, czy wolny metabolizm w mechanizmie CYP2D6.40
Podczas wywiadu medycznego należy również upewnić się, czy pacjent prawidłowo rozumie instrukcje dotyczące dawkowania i podawania leku, a także czy jest świadomy konieczności regularnych wizyt kontrolnych, które umożliwią monitorowanie skuteczności terapii oraz potencjalnych działań niepożądanych.41
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania