Właściwości farmakodynamiczne
Flutamid

Właściwości farmakodynamiczne flutamidu

Flutamid jest doustnym, niesteroidowym i niehormonalnym antagonistą androgenów, należącym do grupy pochodnych fenylopropanoamidu. Substancja ta znajduje zastosowanie głównie w leczeniu raka gruczołu krokowego z przerzutami. Zgodnie z klasyfikacją ATC flutamid zaliczany jest do grupy leków przeciwnowotworowych i immunomodulujących, podgrupy antagonistów hormonów i ich pochodnych oraz antyandrogenów (kod ATC: L02BB01).^{1 2}

Mechanizm działania

Flutamid wykazuje działanie poprzez hamowanie transportu i/lub wiązania dihydrotestosteronu w jądrach komórek tkanki gruczołu krokowego. Komórki stercza charakteryzują się wysoką wrażliwością na czynniki wpływające na zmianę stężenia androgenów. W wyniku działania flutamidu dochodzi do zahamowania wzrostu i podziału komórek gruczołu krokowego.³

Na poziomie komórkowym flutamid hamuje wychwyt androgenów i ich wiązanie w jądrze komórek tkanek docelowych. Ponieważ rak gruczołu krokowego wykazuje zwykle hormonozależność, odpowiada on na leczenie hormonalne ograniczające działanie androgenu oraz na kastrację chemiczną lub chirurgiczną.⁴

Skuteczność terapeutyczna

Flutamid wykazuje największą skuteczność terapeutyczną, gdy jest stosowany w skojarzeniu z agonistami hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH), takimi jak octan leuproreliny. Indukowane przez flutamid hamowanie działania androgenów w komórkach stercza dopełnia działanie agonistów LHRH.⁵

Istotnym aspektem działania flutamidu jest jego komplementarność wobec chemicznej kastracji, uzyskanej za pomocą zastosowania agonisty LHRH, który hamuje produkcję testosteronu poprzez blokowanie uwalniania hormonu luteinizującego. Wpływ flutamidu na metabolizm testosteronu na poziomie komórki uzupełnia takie działanie, zapewniając kompleksowe podejście terapeutyczne.⁶

Zastosowanie kliniczne

Flutamid może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z agonistami LHRH, przy czym wykazuje największą skuteczność u pacjentów, którzy wcześniej nie byli leczeni hormonami. Należy podkreślić, że substancja ta nie jest skuteczna w leczeniu innych nowotworów zależnych od hormonów, takich jak rak piersi, ani w przypadku łagodnego przerostu stercza.⁷

U pacjentów, u których po początkowej odpowiedzi na leczenie skojarzone flutamidem i agonistą LHRH obserwuje się progresję choroby, należy rozważyć odstawienie flutamidu. W przypadku braku odpowiedzi na leczenie hormonalne, powinno się rozważyć zastosowanie leków cytotoksycznych.⁸

Wyniki badań klinicznych

Badania kliniczne dostarczyły istotnych dowodów na skuteczność flutamidu w terapii skojarzonej. U pacjentów z rakiem gruczołu krokowego w stadium B2 lub T2b zaobserwowano znaczące przedłużenie życia chorych, którzy otrzymywali flutamid z agonistą LHRH podczas radioterapii w porównaniu z chorymi poddanymi wyłącznie radioterapii.⁹

Podobnie korzystne wyniki obserwowano u pacjentów z bardziej zaawansowaną chorobą. U chorych z rakiem gruczołu krokowego w stadium C lub T3-T4 przeżycie było dłuższe o około 7 miesięcy, gdy podawano jednocześnie flutamid i agonistę LHRH, w porównaniu z monoterapią agonistą LHRH. Te dane wskazują na wyraźną przewagę terapii skojarzonej nad monoterapią w leczeniu zaawansowanego raka prostaty.¹⁰