Przedawkowanie
Fluoroetylo-L-tyrozyna

Fluoroetylo-L-tyrozyna (18F) w preparacie IASOglio, stosowanym w diagnostyce PET, zawiera aktywność 2 GBq/ml i charakteryzuje się okresem półtrwania 110 minut. Przedawkowanie tego radiofarmaceutyku prowadzi do nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jonizujące, głównie pozytonowe o energii maksymalnej 634 keV oraz fotonowe promieniowanie anihilacji 511 keV. W przypadku podania aktywności z zakresu 0,4-40 GBq, ryzyko obejmuje zarówno efekty deterministyczne, jak i stochastyczne, w tym zwiększone ryzyko indukcji nowotworów. Dodatkowo, radiofarmaceutyk jest wydalany przez nerki, co powoduje zwiększoną radiotoksyczność układu moczowego, zwłaszcza pęcherza moczowego.

Przedawkowanie fluoroetylo-L-tyrozyny

Fluoroetylo-L-tyrozyna (18F) to substancja aktywna znajdująca się w radiofarmaceutyku IASOglio, stosowanym w diagnostyce PET. Produkt IASOglio zawiera 2 GBq/ml fluoroetylo-L-tyrozyny (18F) w postaci roztworu do wstrzykiwań. Przedawkowanie tej substancji stanowi poważne ryzyko związane z nadmierną ekspozycją pacjenta na promieniowanie jonizujące.1

Mechanizm przedawkowania

Niebezpieczeństwo przedawkowania fluoroetylo-L-tyrozyny (18F) wynika bezpośrednio z właściwości fizycznych izotopu 18F, który ulega rozpadowi z emisją promieniowania pozytonowego o maksymalnej energii 634 keV, a następnie emituje fotonowe promieniowanie anihilacji o energii 511 keV. Okres półtrwania izotopu fluoru-18 wynosi 110 minut, co oznacza, że ekspozycja na promieniowanie będzie się zmniejszać wraz z upływem czasu, jednak w przypadku przedawkowania pacjent może otrzymać znaczącą dawkę promieniowania w stosunkowo krótkim czasie.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania fluoroetylo-L-tyrozyny w postaci produktu IASOglio, priorytetem jest zmniejszenie dawki promieniowania pochłoniętej przez pacjenta. Główną strategią terapeutyczną jest ułatwienie eliminacji radionuklidu z organizmu. Zaleca się:

  • Stymulację diurezy – zwiększenie objętości wydalanego moczu pomaga w szybszym usunięciu radiofarmaceutyku z organizmu3
  • Częste oddawanie moczu – należy zachęcać pacjenta do regularnego opróżniania pęcherza moczowego w celu minimalizacji ekspozycji tkanek na promieniowanie4
  • Oszacowanie dawki skutecznej – kalkulacja faktycznej dawki promieniowania otrzymanej przez pacjenta może być pomocna w określeniu potencjalnych skutków i planowaniu dalszego postępowania5

Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie fluoroetylo-L-tyrozyny (18F) wiąże się przede wszystkim z nadmierną ekspozycją na promieniowanie jonizujące. Zagrożenia obejmują zarówno efekty deterministyczne, które mogą wystąpić przy znacznym przedawkowaniu, jak i podwyższone ryzyko efektów stochastycznych, głównie indukcji nowotworów w przyszłości. W przypadku produktu IASOglio, który może zawierać aktywność od 0,4 GBq do 40 GBq w fiolce, niezamierzone podanie całej zawartości fiolki o wysokiej aktywności może prowadzić do znaczącej ekspozycji na promieniowanie.6

Warto również zauważyć, że IASOglio zawiera jako substancje pomocnicze sód (3,19 mg/ml) oraz etanol (nie więcej niż 0,1 ml), które przy znacznym przedawkowaniu również mogłyby teoretycznie przyczyniać się do efektów niepożądanych, choć główne ryzyko związane jest z promieniowaniem.7

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Przybliżona dawka progowa
Nadmierna ekspozycja na promieniowanie Podstawowy skutek przedawkowania fluoroetylo-L-tyrozyny (18F), prowadzący do zwiększonej dawki efektywnej promieniowania jonizującego Zależna od konkretnej aktywności podanej pacjentowi (przedział aktywności IASOglio: 0,4-40 GBq)
Efekty stochastyczne Zwiększone długoterminowe ryzyko indukcji procesów nowotworowych, bez określonego progu dawki Brak określonego progu – efekt probabilistyczny
Zwiększona radiotoksyczność układu moczowego Zwiększone narażenie pęcherza moczowego i dróg moczowych na promieniowanie ze względu na wydalanie radiofarmaceutyku przez nerki Nie określono
Konieczność interwencji Wymagana stymulacja diurezy i zwiększona częstotliwość oddawania moczu w celu przyspieszenia eliminacji radiofarmaceutyku Wskazana przy każdym istotnym przedawkowaniu

Należy podkreślić, że ze względu na stosunkowo krótki okres półtrwania izotopu fluoru-18 (110 minut), ekspozycja na promieniowanie zmniejsza się znacząco w ciągu kilku godzin od przedawkowania. Niemniej jednak, szybkie postępowanie mające na celu usunięcie radiofarmaceutyku z organizmu jest kluczowe dla minimalizacji dawki promieniowania otrzymanej przez pacjenta.8 9

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl