Dawkowanie i sposób podawania
Fluorocholina
Fluorocholina (18F) jest radiofarmaceutykiem stosowanym w PET, głównie w diagnostyce raka gruczołu krokowego. Zalecane dawkowanie dla dorosłych i osób starszych różni się w zależności od preparatu: FCH 200-500 MBq (do 4 MBq/kg), Fluorocholine (18F) Synektik 140-280 MBq dla pacjenta 70 kg, MonFCH 200-500 MBq dla pacjenta 70 kg. Dawkowanie musi być dostosowane do masy ciała, typu urządzenia PET/PET-TK oraz w przypadku Synektik także do sposobu rejestracji obrazu. U dzieci i młodzieży (<18 lat) stosowanie fluorocholiny (18F) nie jest zalecane z powodu braku danych o bezpieczeństwie i skuteczności, a w wyjątkowych przypadkach dawka powinna być indywidualnie dostosowana wg masy ciała i przepisów prawa atomowego. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby wymagają ostrożnego doboru dawki, szczególnie przy preparacie Synektik, ze względu na ryzyko zwiększonej ekspozycji na promieniowanie.
Dawkowanie fluorocholiny (18F)
Fluorocholina (18F) jest radiofarmaceutykiem diagnostycznym stosowanym w badaniach pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Prawidłowe dawkowanie i sposób podawania tej substancji jest kluczowy dla uzyskania optymalnych wyników diagnostycznych przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa pacjenta. 1 2 3
Dawki dla różnych grup pacjentów
Dorośli i osoby w podeszłym wieku
Rekomendacje dotyczące dawkowania fluorocholiny (18F) dla dorosłych pacjentów i osób w podeszłym wieku są zbliżone dla wszystkich dostępnych preparatów, lecz z pewnymi różnicami:4 5 6
- FCH: zalecana aktywność wynosi 200-500 MBq (do 4 MBq/kg masy ciała)
- Fluorocholine (18F) Synektik: zalecana aktywność dla pacjenta o masie ciała 70 kg wynosi 140-280 MBq
- MonFCH: zalecana aktywność dla pacjenta o masie ciała 70 kg wynosi 200-500 MBq
7 8 9
Dla wszystkich preparatów zawierających fluorocholinę (18F) istotne jest dostosowanie aktywności do masy ciała pacjenta oraz typu używanego urządzenia PET lub PET/TK. W przypadku preparatu Fluorocholine (18F) Synektik dodatkowym czynnikiem wpływającym na dawkowanie jest sposób rejestracji obrazu.10 11 12
Pacjenci pediatryczni
Aktualnie brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności diagnostycznej fluorocholiny (18F) u pacjentów poniżej 18. roku życia. Z tego powodu stosowanie radiofarmaceutyku u dzieci i młodzieży z chorobą nowotworową nie jest zalecane.13 14 15
W wyjątkowych przypadkach, gdy indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka wskazuje na konieczność przeprowadzenia badania, aktywność fluorocholiny (18F) podawanej pediatrycznym pacjentom powinna zostać dostosowana. W przypadku preparatu FCH, aktywność radiofarmaceutyku należy oceniać na podstawie masy ciała pacjenta w stosunku do aktywności podawanych dorosłym pacjentom o typowej budowie ciała, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 33c ust. 9 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe, lub z wykorzystaniem wzoru DuBois-Webstera.16
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Dla wszystkich preparatów zawierających fluorocholinę (18F) brakuje obszernych badań określających optymalny zakres dawek i ich dostosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Nie zostały również dokładnie opisane właściwości farmakokinetyczne fluorocholiny (18F) w tej grupie pacjentów.17 18 19
W przypadku Fluorocholine (18F) Synektik wymaga się bardzo ostrożnego dobierania aktywności, ponieważ u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może wystąpić zwiększona ekspozycja na promieniowanie.20
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
W przypadku preparatu Fluorocholine (18F) Synektik, podobnie jak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest bardzo ostrożne dobieranie aktywności ze względu na możliwość wystąpienia zwiększonej ekspozycji na promieniowanie.21
Tabela dawkowania fluorocholiny (18F)
| Preparat | Grupa pacjentów | Zalecana aktywność | Uwagi |
|---|---|---|---|
| FCH | Dorośli i osoby w podeszłym wieku | 200-500 MBq (do 4 MBq/kg) | Dostosowanie do masy ciała i typu urządzenia PET/PET-TK |
| Fluorocholine (18F) Synektik | Dorośli i osoby w podeszłym wieku | 140-280 MBq (dla pacjenta 70 kg) | Dostosowanie do masy ciała, typu urządzenia i sposobu rejestracji obrazu |
| MonFCH | Dorośli i osoby w podeszłym wieku | 200-500 MBq (dla pacjenta 70 kg) | Dostosowanie do masy ciała i typu urządzenia PET/PET-TK |
| Wszystkie preparaty | Dzieci i młodzież (<18 lat) | Nie zaleca się stosowania | Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności |
| FCH | Dzieci i młodzież (wyjątkowe przypadki) | Wg proporcji do masy ciała | Przy pozytywnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, wg przepisów Prawa atomowego lub wzoru DuBois-Webstera |
| Wszystkie preparaty | Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Brak jednoznacznych zaleceń | Konieczna ostrożność w doborze dawki |
| Fluorocholine (18F) Synektik | Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Brak jednoznacznych zaleceń | Konieczna ostrożność w doborze dawki |
Sposób podawania fluorocholiny (18F)
Fluorocholina (18F) jest podawana wyłącznie drogą dożylną w formie bezpośredniego wstrzyknięcia. Właściwy sposób podania jest krytyczny dla jakości obrazowania oraz bezpieczeństwa pacjenta.22 23 24
Procedura podania radiofarmaceutyku
Przed podaniem fluorocholiny (18F) należy przeprowadzić następujące kroki:25 26 27
- Przygotowanie pacjenta zgodnie z zaleceniami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL)
- Pomiar aktywności fluorocholiny (18F) za pomocą miernika aktywności bezpośrednio przed wstrzyknięciem
- Podanie radiofarmaceutyku w formie bezpośredniego wstrzyknięcia dożylnego
Wstrzyknięcie fluorocholiny (18F) musi być wykonane dokładnie do naczynia żylnego, co pozwala uniknąć:28 29 30
- Miejscowego napromienienia tkanek w przypadku wynaczynienia
- Powstawania artefaktów obrazowania, które mogą prowadzić do błędnej interpretacji wyników
31 32 33
Protokół rejestracji obrazu
Dla wszystkich trzech preparatów fluorocholiny (18F) zaleca się podobne protokoły rejestracji obrazu, które różnią się w zależności od wskazania klinicznego.34 35 36
Rak gruczołu krokowego
W przypadku diagnostyki raka gruczołu krokowego zalecana jest:37 38 39
- Dynamiczna rejestracja PET nad miednicą, obejmująca lożę gruczołu krokowego i kości miedniczne:
- Czas trwania: 8 minut
- Rozpoczęcie: 1 minuta po wstrzyknięciu
- Alternatywnie, jeśli wykonanie dynamicznej rejestracji jest niemożliwe:
- Statyczna rejestracja przez 2 minuty
- Rozpoczęcie: 1 minuta po wstrzyknięciu
40 41 42
Wszystkie wskazania
Niezależnie od wskazania klinicznego, dla wszystkich preparatów fluorocholiny (18F) zaleca się wykonanie:43 44 45
- Statycznej rejestracji PET całego ciała
- Rozpoczęcie: 10-20 minut po wstrzyknięciu
46 47 48
Przypadki wątpliwe
W sytuacjach, gdy istnieją wątpliwości dotyczące zmian o wolnym wychwycie fluorocholiny (18F), szczególnie w przypadkach negatywnych obrazów statycznych przy jednoczesnym podwyższonym poziomie PSA w surowicy, zaleca się wykonanie dodatkowej rejestracji:49 50 51
- Dodatkowej statycznej rejestracji
- Czas wykonania: po upływie jednej godziny od wstrzyknięcia radiofarmaceutyku
52 53 54
Wykonanie dodatkowego opóźnionego obrazowania pozwala na identyfikację zmian o wolnym wychwycie radiofarmaceutyku, które mogą nie być widoczne w standardowym protokole, a mają istotne znaczenie diagnostyczne.55 56 57
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania