Dawkowanie i sposób podawania
Fludeoksyglukoza

Dawkowanie i sposób podawania fludeoksyglukozy (18F)

Fludeoksyglukoza (18F) to radiofarmaceutyk stosowany w badaniach diagnostycznych metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Dawkowanie tej substancji wymaga precyzyjnego dostosowania do indywidualnych potrzeb pacjenta, rodzaju aparatury oraz zastosowanej metody akwizycji obrazu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tego preparatu w różnych grupach pacjentów.¹

Dawkowanie u osób dorosłych i w podeszłym wieku

Zalecana dawka radioaktywności fludeoksyglukozy (18F) dla osoby dorosłej o wadze 70 kg wynosi od 100 do 400 MBq. Wartość aktywności jest uzależniona od masy ciała pacjenta oraz rodzaju używanego aparatu i metody akwizycji obrazu. Preparat podawany jest we wstrzyknięciu dożylnym.^{2 3 4}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest bardzo ostrożne ustalenie aktywności fludeoksyglukozy (18F), która zostanie podana. U tych pacjentów może wystąpić zwiększona ekspozycja na promieniowanie, co jest istotnym czynnikiem ryzyka. Należy zaznaczyć, że szczegółowe badania w szerokim zakresie dawek wśród zdrowych i szczególnych populacji nie zostały przeprowadzone. Dodatkowo, farmakokinetyka fludeoksyglukozy (18F) u pacjentów z niewydolnością nerek nie została w pełni scharakteryzowana.^{5 6}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Zastosowanie fludeoksyglukozy (18F) u dzieci i młodzieży należy dokładnie rozważyć, biorąc pod uwagę potrzeby kliniczne oraz ocenę stosunku korzyści do ryzyka w tej szczególnej grupie pacjentów.^{7 8 9}

Zalecana aktywność podawana dzieciom i młodzieży może zostać obliczona zgodnie z zaleceniami grupy pediatrycznej Europejskiego Stowarzyszenia Medycyny Nuklearnej (EANM) dotyczących karty dawkowania. Aktywność wylicza się mnożąc aktywność bazową przez współczynnik zależny od masy ciała pacjenta, według następującego wzoru:^{10 11 12}

Aktywność[MBq]podania = Aktywność bazowa × współczynnik

Aktywność bazowa dla obrazowania 2D wynosi 25,9 MBq, a dla obrazowania 3D wynosi 14,0 MBq (zgodnie z zaleceniami dla dzieci).^{13 14 15}

Tabela dawkowania fludeoksyglukozy (18F) dla dzieci i młodzieży

^{16 17 18}

Sposób podawania fludeoksyglukozy (18F)

Fludeoksyglukoza (18F) przeznaczona jest do podania dożylnego. Bezpośrednio przed wstrzyknięciem preparatu należy zmierzyć jego aktywność za pomocą aktywnościomierza (kalibratora dawki), aby potwierdzić odpowiednią dawkę.^{19 20}

W celu uniknięcia podrażnienia spowodowanego miejscowym wynaczynieniem oraz artefaktów w obrazowaniu, produkt leczniczy należy podawać precyzyjnie we wstrzyknięciu dożylnym. Jest to szczególnie istotne dla zapewnienia wysokiej jakości obrazowania diagnostycznego.^{21 22}

Akwizycja obrazu

Badanie obrazowe z wykorzystaniem fludeoksyglukozy (18F) zazwyczaj rozpoczyna się po 45 do 60 minut od wstrzyknięcia radiofarmaceutyku. Ten czas oczekiwania jest konieczny dla odpowiedniej biodystybucji znacznika w organizmie pacjenta.^{23 24}

Przy założeniu, że aktywność pozostała po podaniu jest nadal wystarczająca dla odpowiedniego zliczania statycznego, można wykonać badanie metodą PET z użyciem fludeoksyglukozy (18F) w ciągu dwóch do trzech godzin od podania, redukując tym samym radioaktywność tła. Taka elastyczność czasowa ma istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w przypadku konieczności przeprowadzenia badań uzupełniających.^{25 26}

W razie potrzeby, w ciągu krótkiego czasu można kilkakrotnie powtórzyć badanie. Jest to możliwe dzięki stosunkowo krótkiemu okresowi półtrwania izotopu fluoru-18 wynoszącemu około 110 minut.^{27 28}

Informacje przekazywane pacjentowi podczas wywiadu medycznego

Podczas wywiadu medycznego przed badaniem PET z wykorzystaniem fludeoksyglukozy (18F), pacjentowi należy przekazać kilka istotnych informacji dotyczących przygotowania do badania oraz przebiegu procedury:

• Pacjent powinien być na czczo przez minimum 4-6 godzin przed badaniem (dozwolone jest picie wody niegazowanej)^{29 30}
• Po podaniu fludeoksyglukozy (18F) pacjent powinien pozostać w stanie spoczynku, unikając wysiłku fizycznego przez okres 45-60 minut przed rozpoczęciem akwizycji obrazu
• Pacjent musi być dobrze nawodniony, szczególnie przed i po badaniu, co ułatwia wydalanie radiofarmaceutyku
• Należy poinformować o konieczności opróżnienia pęcherza moczowego bezpośrednio przed badaniem oraz po jego zakończeniu (w celu zmniejszenia ekspozycji na promieniowanie)
• Trzeba uprzedzić pacjenta o ograniczonym kontakcie z kobietami w ciąży oraz małymi dziećmi przez kilka godzin po badaniu (ze względu na emisję promieniowania)

³¹

Dodatkowo, w przypadku pacjentów z cukrzycą, należy dokładnie omówić sposób przygotowania do badania, uwzględniając regulację poziomu glukozy we krwi oraz ewentualne modyfikacje farmakoterapii przeciwcukrzycowej przed badaniem.

Uwagi szczegółowe do dawkowania

Dawkowanie fludeoksyglukozy (18F) może być uzależnione od kilku dodatkowych czynników, które należy uwzględnić podczas planowania badania:

• Waga pacjenta – dawka powinna być proporcjonalnie dostosowana do masy ciała
• Rodzaj używanego aparatu – systemy PET najnowszej generacji charakteryzujące się wyższą czułością detekcji mogą wymagać niższych dawek radiofarmaceutyku
• Metoda akwizycji obrazu – protokoły obrazowania 3D wymagają mniejszej aktywności niż protokoły 2D
• Planowany czas badania – trzeba uwzględnić fizyczny rozpad izotopu fluoru-18 przy dłuższych procedurach

^{32 33 34}

Fludeoksyglukoza (18F) może być bezpiecznie podawana w postaci wielokrotnego dawkowania, jednak konieczne jest przy tym przestrzeganie wszystkich zasad ochrony radiologicznej.³⁵