Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fludeoksyglukoza

Wpływ fludeoksyglukozy na płodność, ciążę i laktację

Fludeoksyglukoza (¹⁸F) to substancja czynna stosowana w diagnostyce obrazowej PET (pozytonowej tomografii emisyjnej). Ze względu na właściwości radioaktywne fludeoksyglukozy, jej zastosowanie u pacjentek w okresie rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi i zachowania określonych środków ostrożności. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu fludeoksyglukozy na płodność, ciążę i laktację, które lekarz musi przekazać pacjentce.¹²

Stosowanie u kobiet w okresie rozrodczym

W przypadku konieczności podania fludeoksyglukozy (¹⁸F) kobietom w okresie rozrodczym, lekarz ma obowiązek uzyskać dokładne informacje dotyczące ewentualnej ciąży. Podstawową zasadą jest założenie, że każda kobieta, u której opóźnia się miesiączka, musi zostać uznana za będącą w ciąży, dopóki nie zostanie to jednoznacznie wykluczone.³⁴

W sytuacjach wątpliwych, gdy u pacjentki występuje brak miesiączki lub nieregularne cykle menstruacyjne, niezwykle istotne jest, aby ekspozycja na promieniowanie jonizujące była ograniczona do absolutnego minimum do czasu uzyskania wiarygodnych informacji klinicznych potwierdzających brak ciąży. Lekarz powinien rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych technik diagnostycznych, które nie wymagają użycia promieniowania jonizującego.⁵⁶

Stosowanie w czasie ciąży

Wykonywanie badań z wykorzystaniem radiofarmaceutyków, w tym fludeoksyglukozy (¹⁸F), u kobiet w ciąży powoduje nieuniknioną ekspozycję płodu na promieniowanie jonizujące. Dlatego produkty zawierające fludeoksyglukozę (FDG POZYTON, FDGtomosil, V-PET) nie powinny być stosowane u kobiet ciężarnych, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia lub gdy potencjalne korzyści z badania znacznie przewyższają ryzyko dla matki i płodu.⁷⁸

Podejmując decyzję o zastosowaniu fludeoksyglukozy u kobiety ciężarnej, lekarz musi dokładnie rozważyć wszystkie możliwe korzyści diagnostyczne oraz potencjalne ryzyko związane z narażeniem płodu na promieniowanie. W każdym przypadku należy dążyć do wykonywania jedynie niezbędnych badań, których nie można odłożyć w czasie lub zastąpić innymi metodami diagnostycznymi niezwiązanymi z ekspozycją na promieniowanie jonizujące.⁹

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Fludeoksyglukoza (¹⁸F) jest wydzielana do mleka kobiecego, co stwarza potencjalne ryzyko ekspozycji niemowlęcia na promieniowanie jonizujące. W związku z tym lekarz musi przekazać pacjentce karmiącej piersią następujące zalecenia:¹⁰¹¹

• Przed podaniem fludeoksyglukozy matce karmiącej piersią należy rozważyć, czy badanie może zostać odroczone do czasu zakończenia karmienia piersią
• Jeśli podanie fludeoksyglukozy jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać na co najmniej 12 godzin po podaniu preparatu
• Mleko odciągnięte w tym czasie powinno zostać odrzucone i nie może być podane dziecku
• Z uwagi na ochronę przed promieniowaniem jonizującym, zaleca się również unikanie bliskiego kontaktu matki z dzieckiem przez pierwsze 12 godzin od wstrzyknięcia fludeoksyglukozy

¹²¹³¹⁴

Warto podkreślić, że w przypadku produktu FDGtomosil zalecenia dotyczące przerwania karmienia piersią różnią się nieznacznie od pozostałych produktów – zgodnie z ChPL, karmienie piersią trzeba przerwać przynajmniej na 12 godzin przed podaniem produktu FDGtomosil, a nie po jego podaniu jak w przypadku pozostałych preparatów zawierających fludeoksyglukozę.¹⁵

Wpływ na płodność

Należy poinformować pacjentkę, że nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu fludeoksyglukozy (¹⁸F) na płodność. Brak jest zatem danych naukowych pozwalających na określenie potencjalnego wpływu tego radiofarmaceutyku na zdolności rozrodcze zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.¹⁶

Kluczowe informacje do przekazania pacjentce

Podsumowując, lekarz zlecający badanie z użyciem fludeoksyglukozy (¹⁸F) musi przekazać pacjentce będącej w wieku rozrodczym, ciężarnej lub karmiącej piersią następujące informacje:¹⁷¹⁸¹⁹

• Badanie z użyciem fludeoksyglukozy (¹⁸F) wiąże się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące
• W przypadku możliwości ciąży konieczne jest jej jednoznaczne potwierdzenie lub wykluczenie przed wykonaniem badania
• Podanie fludeoksyglukozy w ciąży jest dopuszczalne tylko w sytuacjach, gdy korzyści diagnostyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i płodu
• W przypadku karmienia piersią konieczne będzie przerwanie karmienia po podaniu fludeoksyglukozy
• Mleko odciągnięte przez 12 godzin po podaniu preparatu musi zostać odrzucone
• Należy unikać bliskiego kontaktu z dzieckiem przez 12 godzin po podaniu preparatu

²⁰²¹²²

Lekarz powinien także poinformować pacjentkę o braku danych dotyczących wpływu fludeoksyglukozy na płodność oraz rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych metod diagnostycznych niezwiązanych z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, szczególnie u kobiet w ciąży i karmiących piersią.²³²⁴