Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fibrynogen ludzki

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania fibrynogenu ludzkiego

Fibrynogen ludzki jest białkiem osoczowym, które odgrywa kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi. Podczas leczenia preparatami zawierającymi tę substancję należy zachować szczególną czujność ze względu na potencjalne ryzyka związane z jej stosowaniem. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania preparatów zawierających fibrynogen ludzki.¹

Ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych

U pacjentów z wrodzonym niedoborem fibrynogenu, którzy otrzymują terapię koncentratem fibrynogenu ludzkiego, istnieje ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Ryzyko to wzrasta szczególnie przy stosowaniu dużych dawek lub gdy terapia jest powtarzana. Pacjenci leczeni koncentratem fibrynogenu ludzkiego powinni być poddawani ścisłej obserwacji pod względem oznak lub objawów zakrzepicy.²

Podanie donaczyniowe fibrynogenu u podatnych pacjentów może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. W przypadku niezamierzonego podania preparatu do światła naczynia mogą wystąpić zagrażające życiu powikłania zakrzepowo-zatorowe.³

Szczególne grupy pacjentów wymagające monitorowania

Należy rozważyć potencjalne korzyści terapii koncentratem fibrynogenu ludzkiego wobec ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych u następujących grup pacjentów:⁴

• Pacjenci z chorobą wieńcową serca lub zawałem mięśnia sercowego w wywiadzie
• Pacjenci z chorobą wątroby
• Pacjenci w okresie około- lub pooperacyjnym
• Noworodki
• Pacjenci z ryzykiem wystąpienia zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
• Pacjenci z ryzykiem rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego

⁵

W wymienionych przypadkach należy zachować szczególną ostrożność i prowadzić ścisły monitoring pacjenta.⁶

Ryzyko reakcji nadwrażliwości i anafilaksji

Jak w przypadku każdego produktu zawierającego białko, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości typu alergicznego. Podczas stosowania fibrynogenu ludzkiego obserwowano nadwrażliwość oraz reakcje anafilaktyczne (również śmiertelne, w tym szok anafilaktyczny).⁷

Do objawów nadwrażliwości należą między innymi:⁸

• Pokrzywka
• Pokrzywka uogólniona
• Uczucie ucisku w klatce piersiowej
• Trudności w oddychaniu
• Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi

⁹

W razie wystąpienia reakcji alergicznych lub reakcji typu anafilaktycznego, wstrzyknięcie/infuzja powinna być natychmiast wstrzymana. W przypadku wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, należy zastosować standardowe metody terapii wstrząsu.¹⁰ Pozostały produkt należy usunąć z miejsca podania.¹¹

Ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych

Standardowe środki zapobiegania zakażeniom związanym z zastosowaniem produktów leczniczych otrzymywanych z ludzkiej krwi lub osocza obejmują selekcję dawców, badania przesiewowe poszczególnych donacji i całych pul osocza w kierunku swoistych markerów zakażenia oraz włączenie do procesu produkcji etapów skutecznej inaktywacji/usuwania wirusów. Pomimo tego, nie można całkowicie wykluczyć możliwości przeniesienia czynników zakaźnych podczas podawania produktów leczniczych otrzymanych z ludzkiej krwi lub osocza. Dotyczy to także wirusów nieznanych i nowo odkrytych oraz innych patogenów.¹²

Podejmowane środki uznawane są za skuteczne wobec wirusów otoczkowych, takich jak ludzki wirus niedoboru odporności (HIV), wirus zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz wirus zapalenia wątroby typu C (HCV), a także bezotoczkowego wirusa zapalenia wątroby typu A (HAV). Środki te mogą mieć jednak ograniczoną skuteczność wobec niektórych bezotoczkowych wirusów, takich jak parwowirus B19.¹³

Zakażenie parwowirusem B19 może być szczególnie groźne u:¹⁴

• Kobiet w ciąży (ryzyko zakażenia płodu)
• Osób z niedoborem odporności
• Pacjentów ze zwiększoną erytropoezą (np. z niedokrwistością hemolityczną)

¹⁵

U pacjentów, u których powtarza się stosowanie klejów fibrynowych wytwarzanych z ludzkiego osocza, należy rozważyć przeprowadzenie odpowiednich szczepień (przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B).¹⁶

Ostrzeżenia dotyczące aplikacji preparatów zawierających fibrynogen ludzki

Produkt Riastap zawiera do 164 mg (7,1 mmol) sodu na fiolkę. Odpowiada to 11,5 mg (0,5 mmol) sodu na kg masy ciała pacjenta jeśli została podana zalecana dawka 70 mg/kg masy ciała. Należy wziąć to pod uwagę podczas stosowania u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.¹⁷

W przypadku aplikacji kleju fibrynowego przy użyciu sprężonego gazu należy zachować szczególną ostrożność. Każde zastosowanie sprężonego gazu wiąże się z potencjalnym ryzykiem zatoru powietrznego lub gazowego, pęknięciem tkanki lub uwięźnięciem sprężonego gazu, które mogą zagrażać życiu.¹⁸

Podczas stosowania urządzeń rozpylających wyposażonych w regulator ciśnienia w celu nanoszenia fibrynowych klejów do tkanek odnotowano występowanie zagrażających życiu lub powodujących zgon zatorów powietrznych i gazowych. Ryzyko to jest większe przy rozpylaniu z powietrzem niż z CO2. Dlatego podczas nanoszenia produktu za pomocą urządzenia rozpylającego koniecznie należy zastosować ciśnienie z zakresu zalecanego przez producenta urządzenia.¹⁹

Nanoszenie kleju tkankowego powinno być przeprowadzane tylko wtedy, gdy możliwa jest dokładna ocena odległości rozpylania. Nie należy rozpylać produktu z odległości mniejszej niż zalecana. Podczas rozpylania należy monitorować zmiany:²⁰

• Ciśnienia tętniczego
• Tętna
• Nasycenia krwi tętniczej tlenem
• Końcowo-wydechowego stężenia CO2

²¹

Specyficzne przeciwwskazania aplikacyjne

Stosować preparat zawierający fibrynogen tylko na zmianę chorobową. Nie podawać donaczyniowo.²² Należy bezwzględnie unikać wstrzyknięcia do śluzówki nosa z uwagi na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych w obszarze tętnicy ocznej.²³

Fibrynogen ludzki w postaci kleju tkankowego należy nakładać wyłącznie w postaci cienkiej warstwy. Zbyt gruba warstwa produktu może niekorzystnie wpłynąć na skuteczność stosowania produktu oraz na proces gojenia rany.²⁴

Nie wolno stosować klejów fibrynowych w zamkniętych przestrzeniach ciała. Jeżeli kleje fibrynowe są nakładane w zamkniętych obszarach, np. mózgu lub rdzeniu kręgowym, należy uwzględnić ryzyko komplikacji związanych z kompresją.²⁵

Przed nałożeniem preparatu z fibrynogenem należy zwrócić uwagę, czy okolice ciała leżące poza docelowym miejscem nałożenia produktu są dostatecznie zabezpieczone/osłonięte, aby uniknąć złączenia tkanek w niepożądanych miejscach.²⁶

Dodatkowe ostrzeżenia

Gdy terapia zastępcza czynnikami krzepnięcia była stosowana w przypadku innych wrodzonych niedoborów, obserwowano reakcje z udziałem przeciwciał, brak jednak obecnie danych dotyczących użycia fibrynogenu.²⁷

W dwóch retrospektywnych nierandomizowanych badaniach w zabiegach pomostowania aortalno-wieńcowego pacjenci, u których zastosowano klej tkankowy wykazywali znamienny statystycznie wzrost ryzyka śmiertelności. Ponieważ badania te nie pozwalają na ustalenie związku przyczynowo-skutkowego, nie można wykluczyć, że to zwiększone ryzyko związane było z użyciem u pacjentów kleju tkankowego. Dlatego też należy zachować szczególną ostrożność, aby unikać nieumyślnego podania produktu donaczyniowo.²⁸

Zdecydowanie zaleca się, aby przy każdorazowym zastosowaniu u pacjenta produktu zawierającego fibrynogen odnotować nazwę i numer serii produktu w celu udokumentowania związku między pacjentem a daną serią produktu.²⁹

Preparaty zawierające oksydowaną celulozę nie powinny być stosowane z produktami zawierającymi fibrynogen.³⁰