Właściwości farmakokinetyczne
Fenobarbital

Fenobarbital wykazuje szybkie i efektywne wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie po około 8 godzinach u dorosłych oraz po 4 godzinach u dzieci, co ma istotne znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania. Substancja dystrybuuje się szeroko w organizmie, z najwyższymi stężeniami w mózgu, wątrobie i nerkach, a także przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki. Po podaniu doustnym działanie fenobarbitalu rozpoczyna się po około 1 godzinie i utrzymuje przez 10-12 godzin. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane, wynosząc od 20% do 60%, średnio około 50%.

Właściwości farmakokinetyczne fenobarbitalu

Fenobarbital, substancja czynna zawarta w produktach leczniczych takich jak Luminalum, Luminalum UNIA czy Bellergot, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z podziałem na poszczególne procesy farmakokinetyczne.1 2

Wchłanianie

Fenobarbital charakteryzuje się szybkim i łatwym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w organizmie osiąga po około 8 godzinach od podania u pacjentów dorosłych, natomiast u dzieci proces ten jest szybszy – maksymalne stężenie jest osiągane już po około 4 godzinach od przyjęcia leku.3 4

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu, fenobarbital jest rozmieszczany we wszystkich tkankach i płynach ustrojowych organizmu. Najwyższe stężenia osiąga w trzech głównych narządach: mózgu, wątrobie oraz nerkach. Fenobarbital łatwo przenika przez bariery biologiczne, w tym przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiet karmiących piersią, co ma szczególne znaczenie kliniczne w przypadku stosowania leku u kobiet w ciąży i karmiących.5 6

Działanie farmakologiczne fenobarbitalu po podaniu doustnym rozpoczyna się stosunkowo szybko – już po 1 godzinie od przyjęcia, a efekt terapeutyczny utrzymuje się przez 10-12 godzin. Substancja wiąże się z białkami osocza w stopniu umiarkowanym, wynoszącym od 20% do 60%, według różnych źródeł średnio około 50%.7 8

Metabolizm

Fenobarbital jest częściowo metabolizowany w wątrobie przez system enzymów mikrosomalnych. Okres półtrwania tej substancji jest stosunkowo długi i wykazuje znaczne różnice międzyosobnicze. U pacjentów dorosłych wynosi on od 40 do ponad 100 godzin (średnio 90-100 godzin), natomiast u dzieci jest krótszy i wynosi około 65-70 godzin. Długość okresu półtrwania fenobarbitalu jest ściśle uzależniona od wydolności enzymów mikrosomalnych wątroby.9 10

Eliminacja

Fenobarbital jest wydalany z organizmu zarówno w postaci niezmienionej, jak i w formie metabolitów. Znaczna część substancji (od 25% do 50%) wydalana jest w postaci niezmienionej, przy czym według niektórych źródeł może to być większość dawki. Główną drogą eliminacji fenobarbitalu jest wydalanie przez nerki z moczem, w mniejszym stopniu substancja wydalana jest także z kałem.11 12

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Parametry farmakokinetyczne fenobarbitalu wykazują pewne różnice w zależności od grupy wiekowej pacjentów. U dzieci obserwuje się szybsze osiąganie stężenia maksymalnego (około 4 godziny w porównaniu do 8 godzin u dorosłych) oraz krótszy okres półtrwania (65-70 godzin w porównaniu do 90-100 godzin u dorosłych). Różnice te należy uwzględniać przy ustalaniu dawkowania leku u pacjentów pediatrycznych.13 14

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych
Parametr farmakokinetyczny Wartość u dorosłych Wartość u dzieci Uwagi
Wchłanianie Szybkie, z przewodu pokarmowego Łatwe przenikanie do wszystkich płynów tkankowych
Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego Około 8 godzin Około 4 godzin Różnica istotna klinicznie
Początek działania (po podaniu doustnym) Po 1 godzinie
Czas działania 10-12 godzin
Wiązanie z białkami osocza 20-60% (średnio 50%) Umiarkowany stopień wiązania
Okres półtrwania 40-100 godzin (średnio 90-100 godzin) 65-70 godzin Zależny od wydolności enzymów mikrosomalnych wątroby
Metabolizm Częściowy, przez enzymy mikrosomalne wątroby
Wydalanie w postaci niezmienionej 25-50% Głównie przez nerki
Główna droga eliminacji Z moczem, mniejsza ilość z kałem

W przypadku produktu Bellergot, który zawiera fenobarbital w dawce 20,0 mg w połączeniu z ergotaminy winianem (0,3 mg) i atropiną (0,1 mg), nie ma dostępnych szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących fenobarbitalu i interakcji pomiędzy substancjami czynnymi.15

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl