Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenobarbital

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania fenobarbitalu

W ramach badań przedklinicznych dotyczących fenobarbitalu zgromadzono istotne dane w zakresie jego bezpieczeństwa, obejmujące potencjalne działanie teratogenne, karcinogenne oraz wpływ na rozwój neurologiczny. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd dostępnych danych w poszczególnych obszarach badawczych.¹

Potencjalne działanie teratogenne

W opublikowanych badaniach na gryzoniach narażonych na działanie fenobarbitalu wykazano jego potencjalne działanie teratogenne objawiające się różnorodnymi wadami morfologicznymi. Konsekwentnie we wszystkich badaniach przedklinicznych raportowano występowanie rozszczepu podniebienia u badanych zwierząt laboratoryjnych.^{2 3}

Oprócz rozszczepu podniebienia, w pojedynczych badaniach lub u poszczególnych gatunków zwierząt zaobserwowano również inne wady rozwojowe, takie jak:^{4 5}

• Przepuklina pępowinowa/pępkowa – nieprawidłowe przemieszczenie narządów wewnętrznych przez ścianę brzucha
• Rozszczep kręgosłupa – nieprawidłowe zamknięcie cewy nerwowej
• Egzencefalia – poważna wada rozwojowa mózgu
• Exomphalos – rzadka wada ściany brzucha, powodująca przemieszczenie narządów wewnętrznych poza jamę brzuszną
• Zrośnięcie żeber – nieprawidłowy rozwój klatki piersiowej

^{6 7}

Wpływ na rozwój neurologiczny

Badania przedkliniczne wskazują na potencjalne niekorzystne efekty podawania fenobarbitalu na rozwój neurologiczny. Chociaż dane z opublikowanych badań nie są spójne, zaobserwowano, że fenobarbital podawany szczurom i/lub myszom podczas ciąży lub we wczesnym okresie życia wiązał się z niekorzystnymi skutkami neurorozwojowymi.^{8 9}

Zaobserwowane zmiany neurorozwojowe obejmowały:^{10 11}

• Zmiany w aktywności lokomotorycznej – zaburzenia w zdolności do wykonywania określonych ruchów i koordynacji
• Zaburzenia zdolności poznawczych – wpływ na procesy uczenia się i przetwarzania informacji
• Nieprawidłowości w schematach/wzorcach uczenia się – modyfikacje w sposobie nabywania nowych umiejętności i kompetencji

^{12 13}

Potencjalne działanie karcinogenne

Badania długoterminowe przeprowadzone na modelach zwierzęcych dostarczyły istotnych danych dotyczących potencjalnego działania karcinogennego fenobarbitalu. W badaniach na myszach i szczurach, którym podawano fenobarbital przez cały okres życia, zaobserwowano rakotwórcze działanie substancji.^{14 15}

Szczegółowa analiza wyników badań na różnych gatunkach gryzoni wykazała:^{16 17}

• U myszy: powstawanie w wątrobie zarówno niezłośliwych jak i złośliwych komórek nowotworowych
• U szczurów: powstawanie niezłośliwych komórek nowotworowych w wątrobie, przy czym w przypadku preparatu Luminalum wskazano, że występowały one w bardzo późnym okresie życia zwierząt

^{18 19}

Należy podkreślić, że pomimo obserwowanego działania rakotwórczego w modelach zwierzęcych, badania kliniczne nie dostarczyły dotychczas jednoznacznych dowodów na karcinogenne działanie fenobarbitalu u ludzi.^{20 21}

Inne badania bezpieczeństwa

W przypadku preparatu Luminalum wskazano, że konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące szeregu aspektów bezpieczeństwa stosowania fenobarbitalu, w tym toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz toksycznego wpływu na reprodukcję, nie ujawniły występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka.²²