Właściwości farmakokinetyczne
Ekonazol

Właściwości farmakokinetyczne ekonazolu

Ekonazol to substancja przeciwgrzybicza, której właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się specyficznym zachowaniem po miejscowym zastosowaniu na skórę. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji tej substancji leczniczej, występującej w produktach takich jak Pevaryl, Pevazol czy Pevisone.¹

Wchłanianie przezskórne ekonazolu

Ekonazol jest tylko w niewielkim stopniu wchłaniany przez skórę do krążenia ogólnoustrojowego. Po miejscowym zastosowaniu substancja szybko przenika do warstw naskórka i powierzchownych warstw skóry właściwej.^{2 3}

Średnie stężenia ekonazolu i (lub) jego metabolitów w surowicy/osoczu stwierdzane po 1 do 2 dniach od podania dawki wynosiły <1 ng/ml dla kremu 2% zastosowanego na nieuszkodzoną skórę oraz 20 ng/ml dla kremu 2% zastosowanego na zdartą skórę. Chociaż większość ekonazolu pozostaje na powierzchni skóry (około 90%) po podaniu 1% kremu, stężenia ekonazolu wykryte w warstwie rogowej przekraczają minimalne stężenie hamujące dla dermatofitów, a w skórze właściwej osiągane są stężenia hamujące.^{4 5}

Badania kliniczne z miejscowym stosowaniem na skórę azotanu ekonazolu znakowanego 14C wykazały brak dostępności ogólnoustrojowej tej substancji. Po zastosowaniu na nieuszkodzoną skórę azotanu ekonazolu w postaci kremu 1% stwierdzono, że substancja ta jest wydalana z moczem i kałem w ilości mniejszej niż 1% zastosowanej dawki.^{6 7}

Czynniki wpływające na wchłanianie ekonazolu

W zakażeniach grzybiczych skóry przebiegających z rozwojem stanu zapalnego i przekrwienia skóry ilość azotanu ekonazolu wchłanianego do warstwy rogowej może się zwiększać. Jest to spowodowane dwoma czynnikami: jeżeli zakażenie grzybicze powoduje rozrost warstwy rogowej oraz gdy przekrwienie staje się przyczyną zwiększonego wchłaniania azotanu ekonazolu do krążenia.⁸

Wchłanianie w populacjach specjalnych

Stosunek powierzchni do masy ciała stwarza u dzieci ryzyko zwiększonego wchłaniania przezskórnego azotanu ekonazolu, w związku z czym nie zaleca się stosowania produktu leczniczego u dzieci w wieku do 12 lat.⁹

U osób w podeszłym wieku, ze względu na starcze ścieńczenie i wysuszenie skóry, nie można wykluczyć ryzyka zwiększonej biodostępności azotanu ekonazolu w warstwie rogowej i warstwie żywych komórek naskórka.¹⁰

Dystrybucja ekonazolu

Ekonazol i (lub) jego metabolity, które przedostają się do krążenia ogólnoustrojowego, wiążą się z białkami osocza w znacznym stopniu (>98%).¹¹

Metabolizm ekonazolu

Ekonazol, który przeniknie do krążenia ustrojowego, jest intensywnie metabolizowany w procesie oksydacji pierścienia imidazolowego, po której następuje O-dealkilacja i wiązanie z kwasem glukuronowym.¹²

Proces metabolizmu ekonazolu odbywa się głównie w wątrobie, gdzie substancja jest przekształcana w nieczynne metabolity, które następnie są wydalane z moczem.¹³

Eliminacja ekonazolu

Ekonazol i jego metabolity wydalane są z organizmu dwoma drogami – z moczem i kałem w równych ilościach.¹⁴

Jak wspomniano wcześniej, badania wykazały, że po miejscowym zastosowaniu ekonazolu w postaci kremu 1% na nieuszkodzoną skórę, substancja ta jest wydalana z moczem i kałem w ilości mniejszej niż 1% zastosowanej dawki.^{15 16}

Interakcje farmakokinetyczne z innymi substancjami

W przypadku produktu Pevisone, który zawiera oprócz ekonazolu azotanu także triamcynolonu acetonid (kortykosteroid), należy zwrócić uwagę na dodatkowe aspekty farmakokinetyczne. Stopień przezskórnego wchłaniania miejscowo stosowanych kortykosteroidów jest uzależniony od wielu czynników, jak podłoże, integralność bariery naskórka i stosowanie zamkniętych opatrunków.¹⁷

Miejscowo stosowane kortykosteroidy są wchłaniane przez zdrową, nieuszkodzoną skórę. W zapaleniu i (lub) innych procesach chorobowych ich wchłanianie do organizmu nasila się, co może mieć wpływ na ogólną farmakokinetykę preparatu złożonego z ekonazolem.¹⁸