Dawkowanie i sposób podawania
Ceftriakson

Dawkowanie i sposób podawania ceftriaksonu

Dawkowanie ceftriaksonu jest zależne od szeregu czynników, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Istotne znaczenie mają: ciężkość zakażenia, wrażliwość patogenu, umiejscowienie oraz rodzaj zakażenia, a także wiek pacjenta oraz czynność jego wątroby i nerek. Poniższe schematy dawkowania przedstawiają zwykle zalecane dawki w poszczególnych wskazaniach, jednak w szczególnie ciężkich przypadkach należy rozważyć zastosowanie dawek z górnej granicy zalecanego zakresu.¹

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat (≥50 kg)

U osób dorosłych i młodzieży o masie ciała większej lub równej 50 kg dawkowanie ceftriaksonu zależy od rozpoznania klinicznego. W przypadku potwierdzenia bakteriemii należy rozważyć zastosowanie dawek z górnej granicy zalecanego zakresu. W szczególnych sytuacjach, kiedy stosuje się dawki większe niż 2 g na dobę, można rozważyć podawanie leku dwa razy na dobę co 12 godzin.²

³

Specjalne schematy dawkowania u dorosłych

Niektóre wskazania do stosowania ceftriaksonu u dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat (≥50 kg) wymagają specjalnych schematów dawkowania:

• Ostre zapalenia ucha środkowego: Ceftriakson można podać w pojedynczej dawce domięśniowej 1 do 2 g. Ograniczone dane wskazują, że w przypadku, gdy pacjent jest ciężko chory lub poprzednie leczenie nie przynosi poprawy, ceftriakson może być skuteczny podczas podawania domięśniowego w dawce 1 do 2 g na dobę przez 3 dni.⁴
• Przedoperacyjne zapobieganie zakażeniom miejsc operowanych: 2 g w pojedynczej dawce przed zabiegiem chirurgicznym.⁵
• Rzeżączka: 500 mg w pojedynczej dawce domięśniowej.⁶
• Kiła: Zwykle zalecana dawka to 500 mg do 1 g raz na dobę, zwiększona w kile układu nerwowego do 2 g raz na dobę przez 10-14 dni. Zalecenia dotyczące dawkowania w leczeniu kiły, w tym kiły układu nerwowego, są ustalone na podstawie ograniczonych danych. Należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.⁷
• Rozsiana postać boreliozy [wczesna (stadium II) i późna (stadium III)]: 2 g raz na dobę przez 14-21 dni. Zaleca się różny czas trwania leczenia; należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.⁸

Dawkowanie u noworodków, niemowląt i dzieci

Dawkowanie ceftriaksonu u dzieci zależy od wieku, masy ciała oraz rodzaju zakażenia. Poniżej przedstawiono zalecane schematy dawkowania dla poszczególnych grup wiekowych.<sup data-drug="Biotrakson" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dzieci i młodzież. Noworodki, niemowlęta i dzieci w wieku od 15. dnia do 12 lat (9

Dzieci w wieku od 15. dnia do 12 lat (<50 kg)

U dzieci o masie ciała 50 kg i więcej należy stosować zwykłą dawkę dla dorosłych. W przypadku potwierdzenia bakteriemii należy rozważyć zastosowanie dawki z górnej granicy zalecanego zakresu. Przy stosowaniu dawek większych niż 2 g na dobę można rozważyć podawanie leku dwa razy na dobę co 12 godzin.¹⁰

¹¹

Specjalne schematy dawkowania u dzieci od 15. dnia do 12 lat (<50 kg)

Podobnie jak u dorosłych, niektóre wskazania wymagają specjalnych schematów dawkowania:

• Ostre zapalenia ucha środkowego: W początkowym leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego można podać ceftriakson w pojedynczej dawce domięśniowej 50 mg/kg mc. Ograniczone dane wskazują, że w przypadku, gdy dziecko jest ciężko chore lub początkowe leczenie nie przynosi poprawy, ceftriakson może być skuteczny podczas podawania domięśniowego w dawce 50 mg/kg mc. na dobę przez 3 dni.¹²
• Przedoperacyjne zapobieganie zakażeniom miejsc operowanych: 50 do 80 mg/kg mc. w pojedynczej dawce przed zabiegiem chirurgicznym.¹³
• Kiła: Zwykle zalecana dawka to 75 do 100 mg/kg mc. raz na dobę (maksymalnie 4 g) przez 10-14 dni. Zalecenia dotyczące dawkowania w leczeniu kiły, w tym kiły układu nerwowego, są ustalone na podstawie bardzo ograniczonych danych. Należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.¹⁴
• Rozsiana postać boreliozy [wczesna (stadium II) i późna (stadium III)]: 50 do 80 mg/kg mc. raz na dobę przez 14-21 dni. Zaleca się różny czas trwania leczenia; należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.¹⁵

Noworodki w wieku 0-14 dni

Należy pamiętać, że ceftriakson jest przeciwwskazany u wcześniaków w wieku do 41 tygodni licząc od daty ostatniej miesiączki (wiek ciążowy + wiek chronologiczny).¹⁶

W potwierdzonej bakteriemii należy rozważyć zastosowanie dawki z górnej granicy zalecanego zakresu. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 50 mg/kg mc.¹⁷

¹⁸

Specjalne schematy dawkowania u noworodków w wieku 0-14 dni

• Ostre zapalenia ucha środkowego: W początkowym leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego można podać ceftriakson w pojedynczej dawce domięśniowej 50 mg/kg mc.¹⁹
• Przedoperacyjne zapobieganie zakażeniom miejsc operowanych: 20 do 50 mg/kg mc. w pojedynczej dawce przed zabiegiem chirurgicznym.²⁰
• Kiła: Zwykle zalecana dawka to 50 mg/kg mc. raz na dobę przez 10-14 dni. Zalecenia dotyczące dawkowania w leczeniu kiły, w tym kiły układu nerwowego, są ustalone na podstawie bardzo ograniczonych danych. Należy wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.²¹

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia ceftriaksonem jest zróżnicowany w zależności od przebiegu choroby. Zgodnie z ogólnymi zasadami antybiotykoterapii, podawanie ceftriaksonu należy kontynuować przez 48 do 72 godzin po ustąpieniu gorączki u pacjenta lub potwierdzeniu eradykacji bakterii.²²

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku nie jest konieczna modyfikacja dawki zalecanej dla dorosłych, pod warunkiem zadowalającej czynności wątroby i nerek.²³

Pacjenci z zaburzeniem czynności wątroby

Dostępne dane nie wskazują na konieczność dostosowania dawki w lekkich lub umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby, pod warunkiem, że czynność nerek nie jest zaburzona. Nie ma danych z badań klinicznych dotyczących pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby.²⁴

Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek nie ma konieczności zmniejszania dawki ceftriaksonu, pod warunkiem, że czynność wątroby nie jest zaburzona. Tylko w schyłkowej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) dawka ceftriaksonu nie powinna być większa niż 2 g na dobę. U pacjentów dializowanych nie ma konieczności stosowania dawek uzupełniających po dializie. Ceftriakson nie jest usuwany podczas hemodializy ani dializy otrzewnowej. Zaleca się ścisłą obserwację kliniczną w celu oceny bezpieczeństwa i skuteczności.<sup data-drug="Biotrakson" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek nie ma konieczności zmniejszania dawki ceftriaksonu pod warunkiem, że czynność wątroby nie jest zaburzona. Tylko w schyłkowej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 25

Pacjenci z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby i nerek

U pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności zarówno nerek, jak i wątroby, zaleca się ścisłą obserwację kliniczną w celu oceny bezpieczeństwa i skuteczności.²⁶

Sposób podawania ceftriaksonu

Ceftriakson można podawać różnymi drogami, w zależności od wskazania, stanu pacjenta oraz dostępnej drogi podania. Wybierając sposób podania, należy uwzględnić następujące zalecenia:²⁷

Podanie dożylne

Ceftriakson można podawać w następujące sposoby:

• Infuzja dożylna – trwająca co najmniej 30 minut (zalecany sposób podania)²⁸
• Powolne wstrzyknięcie dożylne – trwające 5 minut, najlepiej do dużej żyły²⁹

U niemowląt i dzieci w wieku poniżej 12 lat dawki dożylne wynoszące 50 mg/kg mc. lub więcej należy podawać w postaci infuzji. U noworodków dawki dożylne należy podawać w czasie dłuższym niż 60 minut, aby zmniejszyć ryzyko encefalopatii bilirubinowej.³⁰

Podanie domięśniowe

Wstrzyknięcia domięśniowe należy wykonywać na odpowiednią głębokość w obrębie względnie dużego mięśnia. Nie należy podawać w jedno miejsce więcej niż 1 g. Podawanie domięśniowe należy rozważyć wtedy, gdy podanie dożylne nie jest możliwe lub jest mniej odpowiednie dla danego pacjenta.³¹

Dawki większe niż 2 g należy podawać dożylnie.³²

Ostrzeżenia dotyczące podawania

• Nigdy nie podawać dożylnie roztworów, w których zastosowano jako rozpuszczalnik roztwór lidokainy. Należy wziąć pod uwagę informacje podane w Charakterystyce Produktu Leczniczego dla lidokainy.³³
• Ceftriakson jest przeciwwskazany u noworodków (w wieku ≤28 dni), u których jest konieczne (lub oczekuje się, że będzie konieczne) dożylne leczenie roztworami zawierającymi wapń, w tym ciągłymi infuzjami zawierającymi wapń, takimi jak roztwory do żywienia pozajelitowego, ze względu na ryzyko wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu.³⁴
• Ze względu na ryzyko wytrącenia się osadu nie wolno używać rozcieńczalników zawierających wapń (np. roztworu Ringera lub roztworu Hartmanna) do rozpuszczenia ceftriaksonu w fiolkach ani do dalszego rozcieńczania przygotowanego roztworu do podania dożylnego.³⁵
• Sól wapniowa ceftriaksonu może się także wytrącić w razie zmieszania ceftriaksonu z roztworem zawierającym wapń w tym samym zestawie do podawania dożylnego. W związku z tym ceftriaksonu nie wolno mieszać ani podawać jednocześnie z roztworami zawierającymi wapń.³⁶
• W celu przedoperacyjnego zapobiegania zakażeniom miejsca operowanego, ceftriakson należy podać 30-90 minut przed zabiegiem chirurgicznym.³⁷

Przed podaniem należy zapoznać się z instrukcją dotyczącą rekonstytucji produktu leczniczego, która szczegółowo opisuje sposób przygotowania roztworu do podania.³⁸