Przedawkowanie
Ceftriakson

Przedawkowanie substancji ceftriakson

Ceftriakson jest antybiotykiem β-laktamowym z grupy cefalosporyn trzeciej generacji, szeroko stosowanym w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Dostępny jest w postaci produktów leczniczych takich jak Biotrakson, Ceftriaxon AptaPharma, Ceftriaxon-MIP, Ceftriaxone Kabi, Ceftriaxone Kalceks oraz Ceftriaxone TZF, w dawkach 1 g i 2 g. Przedawkowanie tego antybiotyku, mimo że rzadkie, może prowadzić do wystąpienia specyficznych objawów toksyczności oraz wymaga odpowiedniego postępowania medycznego.^{1 2}

Objawy przedawkowania

W przypadku przedawkowania ceftriaksonu najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego. Do głównych manifestacji klinicznych należą nudności, wymioty oraz biegunka. Objawy te są podobne niezależnie od stosowanego preparatu zawierającego ceftriakson.^{3 4}

Ograniczenia w eliminacji leku

Istotną kwestią w przypadku przedawkowania ceftriaksonu jest fakt, że nie można efektywnie obniżyć jego stężenia we krwi za pomocą standardowych metod wspomagania eliminacji leków. Zarówno hemodializa, jak i dializa otrzewnowa nie są skuteczne w usuwaniu ceftriaksonu z organizmu. Ta właściwość farmakologiczna ogranicza możliwości interwencji w przypadku poważnego przedawkowania.^{5 6}

Brak swoistej odtrutki

W dokumentacji wszystkich preparatów zawierających ceftriakson podkreśla się, że nie istnieje swoista odtrutka dla tego antybiotyku. W przypadku przedawkowania Biotrakson, Ceftriaxon AptaPharma, Ceftriaxon-MIP, Ceftriaxone Kabi, Ceftriaxone Kalceks czy Ceftriaxone TZF, nie ma możliwości zastosowania specyficznego antagonisty, który mógłby neutralizować działanie ceftriaksonu lub przyspieszać jego eliminację z organizmu.^{7 8}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Ze względu na brak swoistej odtrutki oraz niemożność przyspieszenia eliminacji ceftriaksonu metodami nerkozastępczymi, leczenie przedawkowania tego antybiotyku ma charakter wyłącznie objawowy. Polega ono na monitorowaniu stanu pacjenta oraz łagodzeniu objawów, które się pojawiają – głównie ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku ciężkiej biegunki może być konieczne uzupełnianie płynów i elektrolitów, a przy wymiotach – stosowanie leków przeciwwymiotnych.^{9 10}

Wszystkie dostępne na rynku produkty zawierające ceftriakson (Biotrakson, Ceftriaxon AptaPharma, Ceftriaxon-MIP, Ceftriaxone Kabi, Ceftriaxone Kalceks, Ceftriaxone TZF) wymagają identycznego postępowania w przypadku przedawkowania – leczenia objawowego i monitorowania pacjenta pod kątem nasilania się działań niepożądanych.^{11 12}

Zalecenia kliniczne

W praktyce klinicznej, w przypadku podejrzenia przedawkowania ceftriaksonu, zaleca się:

• Stałe monitorowanie funkcji życiowych pacjenta
• Ocenę objawów ze strony przewodu pokarmowego (nasilenie nudności, wymiotów, biegunki)
• Kontrolę równowagi wodno-elektrolitowej
• Wdrożenie leczenia objawowego – przeciwwymiotnego, przeciwbiegunkowego w razie potrzeby
• Monitorowanie funkcji nerek, jako że ceftriakson jest wydalany głównie tą drogą

^{13 14}

Należy również pamiętać, że ceftriakson zawiera znaczną ilość sodu – każdy gram substancji dostarcza około 83 mg sodu (3,6 mmol), a preparaty 2 g zawierają odpowiednio dwukrotnie większą ilość – około 166 mg (7,2 mmol). W przypadku przedawkowania i podania dużych dawek może to mieć znaczenie u pacjentów ze schorzeniami, w których wskazane jest ograniczenie spożycia sodu, jak nadciśnienie czy niewydolność serca.^{15 16}