Leki zawierające w składzie
sodu diwodorofosforan

Sodu diwodorofosforan (NaH2PO4) to substancja czynna stosowana w medycynie głównie jako środek przeczyszczający oraz składnik roztworów buforujących. Działa poprzez zwiększenie osmotyczności treści jelitowej, co prowadzi do zatrzymania wody w świetle przewodu pokarmowego i zwiększenia objętości stolca. Ponadto obniża pH treści jelitowej, co stymuluje perystaltykę jelit.

Sodu diwodorofosforan jest składnikiem wielu preparatów przeczyszczających stosowanych w przygotowaniu do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego (kolonoskopii, tomografii komputerowej) oraz przed zabiegami chirurgicznymi. W Polsce dostępny jest w preparatach takich jak Phosphoral, Fleet Phospho-soda czy jako składnik złożonych preparatów przeczyszczających. Często występuje w połączeniu z disodowym fosforanem (Na2HPO4) dla uzyskania optymalnego efektu przeczyszczającego.

Główną zaletą stosowania sodu diwodorofosforanu jest jego wysoka skuteczność w oczyszczaniu jelita grubego, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego wykonania badań diagnostycznych. Preparat działa stosunkowo szybko, a jego stosowanie jest nieskomplikowane dla pacjentów. W porównaniu do niektórych innych środków przeczyszczających, fosforany sodu mogą być podawane w mniejszej objętości płynu, co zwiększa komfort pacjenta.

Stosowanie sodu diwodorofosforanu wiąże się jednak z istotnymi zagrożeniami, głównie związanymi z zaburzeniami elektrolitowymi. Może powodować hiperfosfatemię, hipokalcemię, hipokaliemię oraz hipernatremię. Szczególnie niebezpieczny jest u pacjentów z niewydolnością nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz u osób starszych. W rzadkich przypadkach może doprowadzić do ostrej nefropatii fosforanowej – poważnego powikłania nerkowego. Z tego powodu stosowanie preparatów z sodu diwodorofosforanem powinno być ostrożne i pod nadzorem lekarza, a pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni.