Leki zawierające w składzie
aspartam

Aspartam to popularny sztuczny słodzik, będący dipeptydem złożonym z dwóch aminokwasów – kwasu asparaginowego i fenyloalaniny. Jest około 200 razy słodszy od sacharozy (cukru stołowego), dzięki czemu używany jest w niewielkich ilościach do słodzenia produktów spożywczych i leków. Aspartam nie zawiera grup węglowodanowych, przez co nie wpływa istotnie na poziom glukozy we krwi, co stanowi jego główną zaletę w porównaniu do cukru.

W medycynie aspartam znalazł zastosowanie jako substancja pomocnicza w wielu preparatach farmaceutycznych, szczególnie w syropach, zawiesinach, tabletkach musujących i do żucia oraz w produktach dla diabetyków. W Polsce aspartam występuje w preparatach takich jak: Ibuprom Sprint Caps, Apap Extra, Scorbolamid, Rutinoscorbin (tabletki musujące), oraz w wielu syropach przeciwkaszlowych i przeciwgorączkowych dla dzieci.

Największą zaletą aspartamu jest możliwość stosowania go przez osoby z cukrzycą, ponieważ nie powoduje wzrostu stężenia glukozy we krwi. Ze względu na wysoką słodkość, stosowany jest w minimalnych dawkach, co pozwala na znaczną redukcję kaloryczności produktów. Metabolizowany jest w przewodzie pokarmowym do aminokwasów, które są naturalnie występującymi związkami w organizmie.

Aspartam, mimo licznych badań potwierdzających jego bezpieczeństwo w dozwolonych dawkach, budzi kontrowersje dotyczące potencjalnych efektów ubocznych. Jest przeciwwskazany dla osób z fenyloketonurią, gdyż zawiera fenyloalaninę, która nie może być prawidłowo metabolizowana przez pacjentów z tym schorzeniem. Niektóre badania sugerują możliwy związek z bólami głowy, zawrotami głowy czy reakcjami alergicznymi u osób wrażliwych. W 2023 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaklasyfikowała aspartam jako „możliwie rakotwórczy dla ludzi” (grupa 2B), choć podkreśla się, że ryzyko to dotyczy bardzo wysokich, regularnie przyjmowanych dawek.