Leki zawierające w składzie
arypiprazol

Kliknij tutaj aby przewinąć do listy leków zawierających arypiprazol.
Skrócony opis

Arypiprazol to lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji (atypowy) stosowany głównie w leczeniu schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej oraz jako lek wspomagający w terapii depresji. W przeciwieństwie do innych leków przeciwpsychotycznych, arypiprazol działa jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonista receptorów 5-HT2A, co prowadzi do stabilizacji układu dopaminergicznego zamiast jego całkowitej blokady.

Mechanizm działania arypiprazolu polega na normalizacji przekaźnictwa dopaminowego – zwiększa aktywność dopaminergiczną w obszarach mózgu, gdzie jest ona zbyt niska (np. w korze przedczołowej), a zmniejsza ją tam, gdzie jest nadmierna (np. w szlaku mezolimbicznym). Ta unikalna właściwość określana jest jako działanie stabilizujące dopaminę, co przekłada się na skuteczność kliniczną przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka wielu działań niepożądanych.

W Polsce arypiprazol dostępny jest pod nazwami handlowymi takimi jak: Abilify, Aripiprazole Accord, Aripiprazole Sandoz, Aripiprazole Zentiva, Aribit, Aryzalera, Explemed oraz Lemilvo. Lek występuje w różnych postaciach: tabletek, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, roztworu doustnego, a także w formie iniekcji o przedłużonym uwalnianiu.

Największymi zaletami arypiprazolu są niższe ryzyko wywoływania efektów pozapiramidowych (np. parkinsonizmu polekowego, akatyzji) w porównaniu do klasycznych neuroleptyków, mniejszy wpływ na przyrost masy ciała oraz parametry metaboliczne, a także minimalny wpływ na stężenie prolaktyny. To czyni go korzystnym wyborem dla pacjentów, u których inne leki przeciwpsychotyczne powodowały uciążliwe działania niepożądane. Dodatkowo, arypiprazol zwykle nie wywołuje znaczącej sedacji, co może być korzystne dla pacjentów aktywnych zawodowo.

Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, arypiprazol może powodować pewne działania niepożądane. Najczęstszymi są: niepokój, bezsenność, akatyzja (subiektywne uczucie niepokoju ruchowego), ból głowy i nudności. Istnieje również ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego, choć jest ono mniejsze niż w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych. U osób starszych z psychozą związaną z demencją, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, arypiprazol może zwiększać ryzyko udaru i śmiertelność. W rzadkich przypadkach może wywołać złośliwy zespół neuroleptyczny – potencjalnie zagrażające życiu powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.

Lista leków z tym składnikiem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl